İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/64 K.2024/498

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz Zenginleşme Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekilinin vermiş olduğu 12.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle. "Davacı müvekkili şirketin adresinde ... 35. İcra müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden 07/07/2017 tarihinde haksız ve mesnetsiz haciz işlemi yapıldığını, müvekkilinin haciz baskısı ile davalıya 15.000-TL ödeme yapıldığını, davalının borçlusu ..., müvekkili şirketle aynı binada fakat bir üst katı olan 2. katta ikamet ettiğini, müvekkili ile ... arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkili şirket haciz işlemleri esnasında korkutulmuş ve müvekkili şirketin istihkak iddiasına rağmen müvekkili şirketten haciz kaldırılacağı ve herhangi bir işlem yapılmayacağı iddiası ile telaş içinde 15.000-TL haricen para tahsil edildiğini beyan etmiş, dilekçesinde açıklamalarda bulunarak,

davalılara yapılan yanlış ödeme tutarı 15.000-TL nin kanuni faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekilinin verdiği 07.01.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... 35. İcra müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında takip borçluları hakkında başlatılan takipler kesinleşmiş olup alacağın gerçek bir alacak olduğunu, dosya alacağının ödenmemesi üzerine tahsil amacıyla borçlulara ait olduğu tespit edilen adreslerde haciz işlemleri uygulandığını, haciz sırasında davacılardan... Şti. adına istihkak iddiasında bulunduğunu, yapılan ödeme Yargıtay 4 Hukuk Dairesinin...E sayılı kararı ile sebepsiz zenginleşme olamayacağını, Dosya borçlusuna karşı İİK 72 maddesi uyarınca dava açılması gerektiğini beyan etmiş, dilekçesinde açıklamalarda bulunarak sonuç olarak; davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dava haciz baskısı altında ödenen bedelin iadesi istemini içeren İİK.m.72 uyarınca açılan istirdat davasıdır.

İstirdadı düzenleyen İİK.m.72; (6) Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.

(7) Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.

(8) Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur." hükümlerini içermektedir.

... 35. İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası dosyamız içerisine getirtilmiştir. İncelenmesinde; davalı ... A.Ş. tarafından, dava dışı 3. Kişiler aleyhine icra takibi başlatıldığı, davacı ... Tic Ltd Şti. Tarafından ishihkak talebinde bulunulduğu, 07.07.2017 tarihinde alacaklı vekili ...'in banka hesabına 15.000-TL gönderildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra ; "sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat davasının, genel hükümlere göre zenginleşen kişiye karşı açılması gerektiği, zenginleşen kişinin ise davacı borçlunun icra takip dosyasına yaptığı bu ödeme ile dosya borcundan kurtulan asıl borçlu olduğu ve davalı alacaklıya karşı husumet yöneltilemeyeği gerekçesi ile davanın reddine " karar verilmiştir. Bu karar taraflarca süresi içerisinde istinaf edilmiştir.

Mahkememizin 2018/1184 Esas, 2019/946 Karar sayılı ve 04/10/2019 sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 44. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı 24/12/2023 tarihli ilamı ile kaldırılmıştır. Kaldırma ilamında özetle.

Davacının icra dosyasına haciz tehdidi altında yatırmış olduğu parayla kim menfaat temin ediyorsa onun sebepsiz zenginleşme davasının muhatabı olacağını, buna göre İİK’nın 12. maddesine göre icra dairesinin takip edilen para alacağına mahsuben üçüncü şahıs tarafından ödenen paraları kabule mecbur olduğunu, somut olayda da, yapılan ödemeyle ilk bakışta icra dosyasının borçlusunun borcunun söndüğünü, bu nedenle menfaat temin edenin dava dışı asıl borçlu şirket olduğunu, sebepsiz zenginleşme davasının muhatabının da anılan şirket olması gerektiği düşünülebilirse de,

davacının ihtirazî kayıtla yatırdığı parayı asıl borçlunun borcundan kurtulması amacıyla kendiliğinden değil, haciz tehdidinden korunmak amacıyla yatırdığını, yatırılan paranın davalı alacaklının mal varlığına dâhil olduğunu, davacının isteminin, kendisinden haksız şekilde tahsil edilerek davalının mal varlığına giren paranın iadesi olduğuna göre muhatabın da davalı olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, aksinin kabulü halinde davacıyı muhatabı olmayan, borcu ödeme kabiliyetinin olup olmadığı belirsiz dava dışı borçluya yönelmeye zorlayacağından dava konusu olayda sebepsiz zenginleşenin davalı olduğunun kabulünün gerektiğini,

o halde mahkemece, davanın husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığından (bkz.

Yargıtay HGK ...) ve yukarıda açıklanan resen gözetilen sebeplerle de, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, esas yönünden inceleme yapılmak üzere, istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-a-4-6 maddesi gereğince istinaf nedenleri ve işin esası incelenmeksizin kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce kaldırma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde; davalı ... A.Ş. tarafından, ... 35. İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında dava dışı ... aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı ... tarafından takip borçlusu ...'nun iş yerini 01/05/2017 tarihinde kiraladığı, davalı ... A.Ş. tarafından 07/07/2017 tarihinde kiraladıkları iş yerinde haksız haciz işlemi gerçekleştirildiği, haciz işlemi esnasında davacı şirket hissedarı davacı ... tarafından haciz tehdidi altında davalı ... yanında çalışan dava dışı ... hesabına 15.000,00 TL ödeme yapıldığı, haciz tehdidi altında yapılan ödemenin davalılardan istirdadının talep edildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle her ne kadar haciz tehdidi altında ödeme yapan ... ise de; haciz tehdidi altında bulunan kişinin icra dosyasına göre davacı ... Tic Ltd Şti. olduğu, borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan kişinin, icra takibinde istihkak iddiasında bulunan ... olduğu, ödemenin davacı şirket ortağı Salim tarafından yapılmasının davacı ... tarafından istirdat davası açılmasını gerektirmediği anlaşılmakla, davacın ...'in aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davalı ... yönünden alınan ödemenin vekil sıfatıyla davalı ... A.Ş. adına tahsil edildiği, bu durumun davacıların bilgisi dahilinde olduğu anlaşıldığından davalı ...'un pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı ... Tic Ltd Şti. Tarafından davaya konu haksız haciz işlemi nedeniyle ... 25. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile davacının istihkak iddiası kabul edilerek haczin kaldırılmasına karar verildiği, davacı yanın İİk.m.72 kapsamında borçlu olmadığı bir parayı ödemek mecburiyetinde kaldığı, davacının davasını yasal deliller ile kanıtladığı anlaşılmakla davanın kabulüne, 15.000,00-TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren davacının yasal faiz talebi doğrultusunda yasal faiz işletilmek suretiyle davalı ... A.Ş.'den alınarak davacı ... Tic Ltd Şti. verilmesine karar verilmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır