İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/733 K.2025/522

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkilinin işlettiği köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plakalı araç ile ihlalli geçişler gerçekleştirildiğini, bu geçişlerden doğan ve yasal süresinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ...

İcra Müdürlüğü'nün 2024/... sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ancak davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu, müvekkiline 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun 30. maddesinin 5. Fıkrası uyarınca işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 1 katı ve 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme yetkisi verildiğini, ayrıca müvekkilinin özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş anonim şirket olması nedeniyle resmi tebligat yapma yetkisine haiz olmadığını,

müvekkilinin kamu kurumu olmamasından dolayı 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin ödenmemesi halinde 1 katı, 45 gün içerisinde ödenmemesi halinde ise 4 katı tutarındaki cezanın 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırım olmadığını, ayrıca müvekkiline ait gişelerden geçişlerde HGS için PTT'den olumlu provizyon alınamaması halinde bariyerlerin açılmadığını ancak araç sürücüsünün bulunan butona bastıktan sonra;

ödeme, ödememe ve ceza süreçleri ile ilgili bilgilendirildikten (İhlalli Geçiş Bildirimi) sonra bariyerlerin açıldığını, müvekkilinin kayıtlı telefon numarası bulunan araç sahibi gerçek kişilere SMS; adına kayıtlı telefon numarası bulunmayan araç sahibi gerçek kişiler ile tüzel kişilerin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” gönderdiğini, son olarak geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre boyunca HGS etiketine bakiye yüklenmesinin ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini,

müvekkilinin tahsilat sağlayabilmesi için geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde geçiş yapan aracın HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda PTT’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkili hesaplarına aktarılması gerektiğini, son olarak araç sahiplerinin geçiş ücretlerini ödeyebilmek için birçok ödeme kanalı mevcut olduğunu, bu hali ile davalının ödeme yapmamasının tamamen haksız olduğunu iddia ederek;

davanın kabulü ile itirazın iptalini, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine toplam 8.180,00-TL borcun ödenmesi amacıyla 20/09/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 08/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 09/10/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Mali Müşavir Bilirkişinin 26/03/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacının talebi ... İcra Dairesi 2024/... E. sayılı dosyasında 1.636-TL geçiş ücretinin 5 katı tutar olan 8.180-TL‘dir. Bu yönüyle 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. maddesi kapsamında hesaplamanın doğru olduğu, Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü açık kaynakları üzerinden 25.03.2025 tarihinde yapılan ihlalli geçiş sorgulama ekranından davaya konu aracın 1.636-TL tutarında ihalli geçiş yaptığı, 28.05.2024 tarihindeki geçişten sonra 02.06.2024 tarihli 500,00-TL ve 02.06.2024 tarihindeki geçişten

sonra 07.06.2024 tarihinde 999,00-TL ödeme yapıldığı, hesap hareketlerinden geçişten sonra yalnızca 07.06.2024 tarihli ödeme bulunduğu bunun da ihlalli geçişler için yeterli olmadığı, 28.05.2024 ve 02.06.2024 tarihli ihlalli geçişlerin yeterli bakiye olmamasından kaynaklandığı, davacı tarafından dosyaya sunulu belgelerden ihlalli geçiş bildirimine dair aşağıdaki evrak sunuludur.

Geçiş anında otoyoldan geçiş anında geçiş ücreti ödemeden çıkış yapıldığı ve 6001 sayılı kanun gereği cezasız 15 günlük süre ve ödenmez ise 4 katı cezalı tutara ilişkin ihtaratın yapıldığı ... İcra Dairesi 2024/... E sayılı dosyasında 20.09.2024 takip tarihinde takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek %51.75 Reeskont Avans ile tahsili talebi bulunmaktadır.

Davacının 6001 ve 7417 sayılı kanun kapsamındaki değişiklikler ve gerçekleşme tarihleri bakımından 28.05.2024 ve 02.06.2024 tarihli ihlalli geçişler nedeniyle geçiş ücreti ve 4 kat ceza tutarı ile birlikte

8.180-TL asıl alacak ve 848,95-TL faiz hesap edildiği, davacı tarafından dosyaya sunulu belgelerden ihlalli geçiş bildirimine dair aşağıdaki evrak sunuludur.

Aşağıdaki evrakta görüleceğe üzere geçiş anında otoyoldan geçiş anında geçiş ücreti ödemeden çıkış yapıldığı ve 6001 sayılı kanun gereği cezasız 15 günlük süre ve ödenmez ise 4 katı cezalı tutara ilişkin

ihtaratın yapıldığı" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. Sayılı icra dosyası

-... plakalı aracın eski-yeni sahiplik bilgileri ve araçların kullanım amacını gösterir araç tescil bilgileri

-Davacı vekili tarafından sunulan; ihlalli geçiş yapan aracın plakası, tarih ve saat bilgileri, giriş ve çıkış yapılan yol, güzergâh ve şerit bilgilerini gösterir ayrıntılı tablo ve otomatik tahsilat sorgu sonuçları, İhlalli Geçiş Bildirimi (İGB) sureti.

-Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi'nden (PPT) gelen dava konusu araca ilişkin HGS hesap hareketlerini bildirir müzekkere cevabı

-Karayolları Genel Müdürlüğü'nden gelen dava konusu araca ilişkin OGS hesap hareketlerini bildirir müzekkere cevabı

-Bilirkişi raporu

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Arabuluculuk son tutanağı

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklanan alacak için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken.

25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

6001 sayılı Kanun'un değişik 30/5 maddesine göre. "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir.

Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, yabancı plakalı araçlar hariç olmak üzere, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir"

OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem uyarı verir. Mezkur 30/5 maddesine göre araç malikine ihtaratlı bilgilendirme yapılır. Bunun üzerine araç maliki ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer. Hesapta para tutma yükümlülüğü geçiş yapana ait olup anlaşmalı ödeme sistemi kapsamındaki sorumluluk da geçiş yapan üzerindedir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde;

Davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı aracın ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, ihtarata rağmen ödeme yapılmadığı, açık KGM kaynaklarından da ihlalli geçişin görüldüğü, sistemsel bir arızanın tespit edilemediği, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, 28/05/2024-02/06/2024 tarihleri arasında ... plakalı araç ile muhtelif sayıda ihlalli geçiş yaptığı, ödenmeyen geçiş ve cezalı tutarının 8.180,00 TL olduğunun tespit edildiği, anılan araca kayıtlı geçişlerden ücret tahsil edilemediği, nitekim geçişin yapıldığı tarihlerde KGM/PTT yazı cevabından yeterli bakiyesinin bulunmadığı, talep edilen miktarların rapor ile hesap edilen asıl alacak miktarı ile uyuştuğu, alınan raporda farklı bir belirleme bulunmadığı, tarafların tacir sıfatı dolayısıyla usul ve yasaya uygun şekilde takipte avans faizi talebinin bulunduğu, netice olarak davacının talep ettiği miktar itibariyle takibe itirazın iptali gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza