İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/126 K.2025/484

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşideci dava dışı ... ...Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirketin emrine yazılı olarak düzenlenen çekler ile ... tarafından ... ...Ltd. Şti. emrine düzenlenen ve müvekkili şirketin yetkili hamili olduğu ... Bankasına ait, ... çek seri numaralı, 15/12/2018 keşide tarihli, 75.000,00-TL bedelli çek; ... Bankasına ait, ... çek seri numaralı, 10/08/2019 keşide tarihli, 115.000,00-TL bedelli çek; ...

Bankasına ait, ... çek seri numaralı, 20/07/2019 keşide tarihli, 115.000,00-TL bedelli çek ve ...

Bankasına ait, ... çek seri numaralı, 31/08/2019 keşide tarihli, 115.000,00-TL bedelli çek olmak üzere toplam 4 adet çekin kaybolduğunu, bahsi geçen çeklerden üçünün keşideci ... şirketi tarafından müvekkili şirket lehine keşide edildiğini, birinin ise yetkili ciranta tarafından ciro edilerek müvekkili şirkete teslim edildiğini, geçen süre içerisinde dava dışı ... şirketinin konkordato süreci nedeniyle sürecin uzadığını, nihayeten müvekkili şirket tarafından yapılan tüm aramalara rağmen söz konusu çeklerin bulunamadığını, bu nedenlerle davaya konu zayi edilen çeklerin iptal edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, kıymetli evrak (çek) iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı görülmüştür.

6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ...Ltd. Şti.'nin konkordato talebinin Mahkemenin ... Esas, ... Karar sayılı ve 27/07/2020 tarihli kararı ile kabulüne karar verildiği ve 15/01/2025 tarihinde kararın kesinleştiği görüldü.

... Bankası A.Ş.'nin 04/03/2025 tarihli müzekkere cevabında; dava konusu ... seri numaralı çekin takas aracılığı ile ...tarafından ibraz edildiği, ... Bankası A.Ş.'nin 28/03/2025 tarihli müzekkere cevabında ise dava konusu ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin ... Ltd. Şti. tarafından takasa sunulduğu bildirilmiştir.

Mahkememizin 09/04/2025 tarihli ara kararı ile davacı vekiline dava konusu iptali talep edilen 4 adet çek yönünden istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin 25/04/2025 tarihli beyan dilekçesinde; çeklerin bankaya ibrazları akabinde çeklerin karşılıksız çıktığı, akabinde çeklerin müvekkili şirkete iade olunduğu ve müvekkili şirketin uhdesinde iken kaybolduğu, bu nedenlerle istirdat davasından sonuç alınamayacağını ve çek iptal davasına devam edilmesini talep ettiği görülmüştür.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı dava dilekçesine, çeklerin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak bilgileri eklemiş, mahkememizce ilgili bankalara yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, çeklerin bilgilerinin doğru olduğu, çeklerin çeşitli tarihlerde ibraz edildiği bildirilmiş ve dava konusu iptali talep edilen çeklerin bankaya ibraz edildiği tarihten sonra zayi edildiği anlaşılmış, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeklere ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde çek Mahkememize sunulmamış olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır