İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/157 K.2025/215

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Olağanüstü Genel Kurul İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..., ... Ltd. Şti.'nde %27,5 oranında azlık pay sahibi ortak olduğunu, pay sahibinin bilgi alma ve şirket defter ve bilgilerine erişim toplantısı olan genel kurullar da yıllardan beri yapılmamakta, müvekkilin bilgi alma hakkı sistematik olarak engellendiğini, öncelikle TTK madde 412 ve 617/(3)uyarınca, Davalı Şirket genel kurulunun 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yılı genel kurulu için, yukarıda belirtilen gündem ile genel kurula bakanlık komiseri de davet edilmek suretiyle toplantıya çağırılmasına ve bu çağrıyı yapmak üzere kayyım atanmasına karar verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmili yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, genel kurulu toplantıya çağırmak için kayyım tayini istemine ilişkindir.

TTK 617/3 maddesindeki "Toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel kurul, hazırlık önlemleri, tutanak, yetkisiz katılma konularında anonim şirketlere ilişkin hükümler, Bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç, kıyas yoluyla uygulanır." düzenlemesi gereği anonim şirketlerin genel kurulunun toplantıya çağrı usulüne ilişkin hükümler limited şirket genel kurulunun toplantıya çağrı usulü açısından da uygulanacaktır.

Anonim şirket genel kurulunu toplantıya çağrıya yetkili olanlar esas itibariyle TTK m. 410-412 arasında düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler göz önüne alındığında genel kurulu toplantıya çağırabilecekler iki kategoride belirlenmiştir. İlk kategoride genel kurulu toplantıya çağırmaya yetkili ve görevli organlar (TTK m. 410) yer alırken; diğer kategoride ise azlık (TTK m. 411-412) yer almaktadır. TTK m. 410 kenar başlığı “Yetkili ve Görevli Organlar” şeklinde yer almaktadır. Dolayısıyla organların çağrı yetkileri aynı zamanda bir görev niteliğindedir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 409. maddesi uyarınca her hesap dönemini izleyen ilk üç ay içinde şirket genel kurulunun olağan toplantıya çağırılması zaruridir. Şirket’in olağan genel kurul toplantılarının Şirket ana sözleşmesi ve yasal mevzuat uyarınca her yıl en geç Nisan ayına kadar yapılması gerekmektedir.

Davacı tarafından Şirket Yönetim Kurulu üyelerine genel kurul toplantısının yapılması için Beşiktaş 25. Noterliği’nden keşide edilen 06369 yevmiye numaralı, 13.05.2019 tarihli ihtarname gönderilmiş ise de ihtarnamenin tebellüğ tarihinden itibaren süresi içinde olumlu cevap verildiği iddia ve ispat edilmemiştir.

Anonim şirket olağan genel kurullarında hangi konuların gündemde yer alması gerektiği TTK’nın 409/1 maddesinde açıkça yazılıdır.

Madde 409- (1) Genel kurullar olağan ve olağanüstü toplanır. Olağan toplantı her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde yapılır. Bu toplantılarda,

-Organların seçimine,

-Finansal tablolara,

-Yönetim kurulunun yıllık raporuna,

-Kârın kullanım şekline, dağıtılacak kâr ve kazanç paylarının oranlarının belirlenmesine,

-Yönetim kurulu üyelerinin ibraları ile faaliyet dönemini ilgilendiren ve gerekli görülen diğer konulara ilişkin müzakere yapılır, karar alınır.

TTK'nın olağan genel kurul toplantılarına ilişkin düzenlemeleri uyarınca, şirket organlarının seçimi (özellikle süresi dolan yönetim kurulu üyelerinin yerine yeni üyelerin seçilmesi), her olağan genel kurulun zorunlu gündem maddelerinden biridir. Bu husus, şirketin kesintisiz ve hukuka uygun şekilde yönetilmesinin sağlanması amacını taşımaktadır.

Dolayısıyla her ne kadar şirketin ortaklar kurulunca genel kurul toplantısı için https://www.ticaretsicil.gov.tr/tmp_gazete/5c4d576d-fa79-11ef-90bc-48df373f5970.pdf linkinde mevcut çağrıda belirtilen gündem ile genel kurul toplantısı çağrısı yapılsa da, söz konusu toplantı çağrısındaki gündemler organ seçimi açısından diğer kanuni zorunlu gündem maddelerini taşımadığından, yani organ seçimi zorunlu gündem maddeleri ile birlikte aynı gündem maddesi içinde olması gerektiğinden -ve her ne kadar davacının bu yöne ilişkin talebi olmasa da- kanuni zorunluluk nedeniyle davamızda hükme bağlanması icap etmektedir.

TTK'nın 413. maddesinde düzenlenen 'gündeme bağlılık ilkesi' uyarınca, genel kurulda, gündemde yer almayan konuların görüşülmesi mümkün değildir. Bununla birlikte, TTK'nın 437. maddesi, pay sahiplerinin genel kurulda, yönetim kurulundan şirketin işleri hakkında bilgi isteyebilmesine imkân tanımaktadır. TTK m. 437/3'e göre, 'Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır.'

Davacının talep ettiği 'şirket hesabından para çıkışları', 'borçlar ve riskler', 'alacaklar', 'dava ve icra dosyaları hakkında bilgi verilmesi' konuları, şirketin mali ve hukuki durumuna ilişkin konular olup, bunlar hakkında bilgi edinilmesi, TTK m. 437 kapsamında pay sahibinin bilgi alma hakkı çerçevesinde değerlendirilmelidir. Söz konusu bilgilerin edinilmesi, özellikle faaliyet raporu, bilanço ve gelir tablosu hesaplarının incelenmesi sonrasında genel kurul görüşülmesi sırasında, bu konularla bağlantılı olarak talep edilebilir.

Bu sebeple, davacının söz konusu bilgi edinme taleplerinin ayrı gündem maddeleri olarak belirlenmesine gerek bulunmayıp, bunlar hakkında genel kurulda TTK m. 437 kapsamında bilgi talep edilmesi mümkün olduğundan, bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.

TTK'nın 438. maddesinin birinci fıkrası, 'Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir' hükmünü amirdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise 'Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir' denilmektedir.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, özel denetçi tayini talebinin genel kurulda gündemde yer almasa bile pay sahibi tarafından istenebileceği anlaşılmaktadır. Bu durum, TTK m. 413'te düzenlenen 'gündeme bağlılık ilkesi'nin istisnalarından birini oluşturmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafından özel denetçi tayini talebinin gündem maddesi olarak belirlenmesi istenmiş ise de, anılan kanun hükümleri uyarınca özel denetçi tayininin genel kurulda gündemde yer almasa dahi -bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa-, talep edilebilmesi mümkün olduğundan, bu hususun ayrı bir gündem maddesi olarak belirlenmesine gerek ve imkan bulunmamaktadır. Davacı, TTK m. 438 kapsamındaki hakkını gündemde yer almasa bile genel kurul toplantısında kullanabilecektir.

Bu nedenle, özel denetçi tayini talebinin gündem maddesi olarak belirlenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bakanlık temsilcisinin katılımı ile genel kurulun yapılması talep edilmiş ise de; TTK 617/3 maddesindeki "Bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç, kıyas yoluyla uygulanır." hükmünün mefhumu muhalifinden limited şirket genel kurul toplantıları için bakanlık temsilcisinin katılması mümkün olmamakla bu hususta ret kararı verilmiştir.

TTK 410 ve 412. Maddedeki koşulları taşıdığı anlaşıldığından şirketin aşağıdaki faaliyet dönemlerine ilişkin Olağan Genel Kurulunu TTK 409/1. Maddede yazılı aşağıdaki gündemle toplaması için sonuçta aşağıdaki gibi kayyım atanmasına karar verilmiştir.