İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/157 K.2025/164

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 17.11.2021 tarihinde, ... ili, ... istikametinde seyir halinde iken aniden yola çıkan yabani hayvana (tilkiye) çarpması sonucunda gerçekleşen kaza nedeniyle hasar gördüğünü, müvekkili şirkete söz konusu kazadan ötürü 18.266,28- TL tazminat ödediğini, Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve Ekspertiz raporunda kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu,

kusurun sadece Karayolları Trafik Yönetmeliği 19. maddeye istinaden "Yolun bakımından ve güvenliğini sağlamaktan sorumlu" kuruluş olan davalıya ait olduğu tespit edildiğini, hasarın ödenmesi ile mukavele şartlarına ve Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. maddesine göre müvekkili şirket, zarara uğrayan sigortalısı yerine kaim olduğunu ve zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü hakları müvekkili şirkete intikal ettiğini, davalı tarafın söz konusu alacağa ilişkin olarak ....

İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine kötü niyetle itiraz ettiğini ve itiraz üzerine takibin durduğunu, 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu gereği, arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağında da belirtildiği üzere davalılar ile anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile davalı borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı borçlunun takibe haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,

davalının tüm menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Kazanın 17.11.2021 tarihinde gerçekleştiğini, söz konusu kazanın üzerinden 2 yıl geçmesiyle zamanaşımı süresi dolduğunu, 17.11.2023 tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin geçtiğini ve dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu zararlandırıcı vakıanın meydana geldiği otoyolda müvekkili şirketin gerekli tüm önlemleri aldığını, üzerine düşen yükümlülükleri titizlikle yerine getirdiğini, davacının, zararını ve müvekkili şirketin kusurunu ispatla yükümlü olduğunu,

kaza tespit tutanağının müvekkili şirketin yokluğunda hatalı ve eksik şekilde düzenlendiğini ve delil olarak değerlendirilmesi ve hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, davacının iddia ettiği zarar ile müvekkili şirketin faaliyeti arasında nedensellik bağı kurulamadığını, davacı tarafın hasar iddiasının ve değerin tazminine ilişkin taleplerinin hukuki bir dayanağı bulunmadığını, iddia olunan kazaya istinaden müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını ve birlikte talep edilen bedellerin haksız ve fahiş olduğunu, davacı tarafça talep edilen icra inkar tazminatının haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

icra inkar tazminatı bakımından şartlar değerlendirildiğinde alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla; haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, tüm yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen ... plakalı araca ait hasar ve eksper bilgilerini içerir müzekkere cevabı, ... Sigorta Anonim Şirketi'nden gelen hasar dosyası ve poliçe, ... plakalı araca ait trafik tescil bilgilerini gösterir UYAP kaydı ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, 17/11/2021 tarihinde meydana gelen tek taraflı kaza nedeniyle davacının ... plakalı araçta hasarın meydana gelip gelmediği, hasar var ise ne kadar olduğu ve oluşan tüm bu zararlardan dolayı davalının sorumlu olup olmadığı, bu sebeplerle .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret İtirazın İptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin sigortalısına ait ... plakalı araç seyir halindeyken önüne tilki çıkması sebebiyle tek taraflı kazaya karıştığını, kaza sebebiyle aracın hasara uğradığını, yapılan eksper incelemesi sonucunda sigortalıya 18.266,28-TL ödeme yapıldığını, yolun bakımından ve güvenliğini sağlamasından davalının sorumlu olduğunu, TTK 1472. Maddesi gereği ödenen bedelin rücuya tabi olduğunu, davalı tarafın sorumluluğu gereği ödemesi gereken bedeli ödenmemesi üzerine icra takibine başvurulduğunu ancak davalı tarafından icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini, davalı tarafın borcunun bulunması sebebiyle davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirketin sorumluluğu dahilindeki yol üzerinde gerekli tüm önlemlerini aldığını, zarar ile müvekkil şirketin faaliyeti arasında nedensellik bağının bulunmadığını, meydana gelen kazada müvekkil şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, aracın daha önce hasara uğrayıp uğramadığının araştırılması gerektiğini, talep edilen icra inkar tazminatının haksız olduğunu tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 16/05/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 18.266,28-TL asıl alacak olmak üzere borcun ödenmesi amacıyla 21/04/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlunun 10/05/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesine göre ''Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, bu hak tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.''

Yine sigortacının halefiyet durumu Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 03.07.1944 sayılı kararında ''Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.'' şeklinde vurgulanmaktadır.

TTK m.1481 "Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer, Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur, (2) Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefıyet kuralı gereğince, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (3) Sigortalı veya zarar gören, birinci fıkra gereğince sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa sigortacıya karşı sorumlu olur." şeklinde düzenlenmiştir.

Sigortacının, sigorta ettirene halef olabilmesi için öncelikle gerçekleşen riziko bedelini sigortalısına ödemesi gerektiğinden, dava dosyası içinde sunulan dekonttan da anlaşılacağı üzere davacının dava dışı sigortalısı hesabına 16/12/2021 ve 27/12/2021 tarihlerinde... üzerinden ödeme yaptığı tespit edilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 109. maddesinde haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı hüküm altına alınmıştır.

Yine maddi tazminat isteminin bağlı olduğu zamanaşımı süreleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60.) maddesinde de düzenlenmiştir.

6098 Sayılı TBK'nın 72/1. maddesinde "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." şeklinde düzenlenmiştir.

Bilindiği üzere; zamanaşımı, borcu ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenebilirliğini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu nedenle zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Olay tarihinde yürürlükte bulunan TBK.'nın 154. maddesinde zamanaşımını kesen sebepler sayılmış olup bunlardan biri icra takibinin başlatılması bir diğeri de dava açılmasıdır. Somut olayda olduğu gibi takibin yapıldığı takip talebinin düzenlendiği 21/04/2022 tarihinde zamanaşımı kesilmiş olur. (Bkn; Yargıtay 4.Hukuk Daire'sinin 2022/2083 esas-2022/15312 karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın davalının sorumluluğunda bulunan yol üzerinde seyir halindeyken karşısına tilki çıkması sebebiyle tek taraflı trafik kazasında hasarlandığı, kazanın 17/11/2021 tarihinde meydana geldiği, davacı sigortacı tarafından sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin kasko sigorta poliçesi kapsamında 16/12/2021 ve 27/12/2021 tarihlerinde ödendiği, kazaya sebebiyet verenin davalının sorumluluğundaki yolun güvenliğinin sağlanmamasından dolayı davalı olduğu,

bu sebeple davacı sigortacı tarafından yapılan ödemenin rücuan tahsili amacıyla ... A.Ş. aleyhine .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 21/04/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın usulüne uygun ve süresi içinde icra takibine karşı yapılan itirazı üzerine 22/10/2024 tarihinde açılan itirazın iptali davasında icra takibinin başlatıldığı tarih ile arabulucuya başvuru süresi de gözetildiğinde dava tarihi arasında TBK'nın 72/1.

Maddesi gereği 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğu anlaşıldığından açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır