Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/158 K.2025/236

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali ((Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili.

Müvekkili ile davalı arasında 23/05/2008 tarihinde faks yoluyla eser sözleşmesi kurulduğunu, sözleşmeye konu malların tam ve eksiksiz olarak müvekkili tarafından hazırlandığını, davalının sipariş süresinde hazırlanmasına rağmen malları teslim almadığını, müvekkilini sürekli oyaladığını ve sonunda 22/04/2009 tarihli ihtarname ile sipariş karşılığı ödediği 48.078,41 TL nin iadesini istediğini, cevabi ihtarname ile davalının malları teslim alması ve tarafların tacir olması itibariyle sözleşmenin sonlanmasına yönelik fesih ihbarının olmadığının bildirildiğini,

bunun üzerine davalının Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2009/6956 Esas sayılı dosyasından müvekkilinin aleyhine icra takibi başlattığını, hem yetkiye hem de borca itiraz edildiğini, takibin durması üzerine davalının Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/545 Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açtığını, cevap dilekçesinde icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğunun ileri sürüldüğünü, esas yönünden de sözleşmenin eser sözleşmesi olup temerrüdün bulunmadığı,

sözleşmenin feshine yönelik ihtarname gönderilmediğinin belirtildiğini, mahkemenin yetki itirazını red ederek davanın kabulüne karar verdiğini, mahkemenin kabul kararı üzerine icra takibinin devam ettiğini, müvekkilinin icra tehditi altında bulunduğundan ticari itibarının zedelenmemesi için davalı ile protokol imzaladığını, bozma kararı doğrultusunda tarafların talep hakkı saklı kalmak kaydıyla 08/02/2012 ödeme tarihli 30.000,00 TL, 08/03/2012 ödeme tarihli, 30.000,00 TL,

12/04/2012 ödeme tarihli 42.500,00 TL bedelli 3 adet çekin davalı vekiline teslim edildiğini ve icra dosyasında bloke edilen 500,00 TL nin davalı alacaklı tarafça alınmasına muvafakat edildiğini, çeklerin ödendiğini, bu arada mahkeme kararının müvekkili tarafından temyiz edildiğini, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 24/01/2013 Tarih, 2012/973 Esas ve 2013/345 Sayılı Kararı ile icra dairesinin yetkisiz olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulduğunu, davalının karar düzeltme talebinin de red edildiğini, mahkemenin bozma ilamına uyduğunu ve davanın reddine karar verdiğini, bu kararın kesinleştiğini,

bunun üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının kesinleşmiş mahkeme kararı ile protokole rağmen icra takibine kötüniyetli olarak itiraz ettiğini belirterek davalının Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/23372 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin 23/05/2008 tarihinde gönderdiği faks ile ölçü, özellik ve miktarlarını belirttiği bronz çubuklara ihtiyacı olduğunu davacıya bildirdiğini, teslim tarihi, fiyat ve diğer şartların acilen bildirilmesini istediğini, davacının faks mesajı altına düştüğü notla siparişe konu bronz çubukları ödeme şekli % 30 sipariş, % 70 malın teslimi tarihinde ödenmek üzere düzenlenmiş çekler ile olmak üzere 46.000,00 TL bedelle 15 gün içinde teslim edebileceğini belirttiğinden müvekkilinin davacı şirketle irtibata geçtiğini, yapılan şifahi görüşme sonucu varılan anlaşma gereğince davacıya 18/06/2008 tarihli 15.000,00 TL bedelli,

13/07/2008 tarihli 33.078,41 TL bedelli çeklerin kargo yoluyla gönderildiğini, çekler gönderildiği halde davacının siparişe konu malları taahhüt edilen sürede teslim etmediğini, taahhüt edilen tarihte teslimin gerçekleşmemesi üzerine müvekkilinin siparişten vazgeçtiğini, akdi feshettiğini davacıya bildirerek çeklerin iadesini önce şifahi olarak defalarca talep ettiğini, daha sonra 22/04/2009 tarihli ihtarname ile çek bedellerinin tahsil edildiği tarihlerden itibaren faiziyle birlikte iadesini istediğini,

iade yapılmadığından davacının sebepsiz zenginleştiği tutarın tahsili talebi ile Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2009/6956 Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine itirazın iptali davasının açıldığını, itirazın iptali davasında alınan iki bilirkişi raporunda da mal tesliminin yapılmaması nedeniyle çek bedellerinin iadesinin gerektiği yönünden görüş belirtildiğini, mahkemenin itirazın iptaline karar verdiğini, kararın taraflarca temyiz edildiğini, bunun üzerine davacının çek teslim belgesinde belirtilen çekleri müvekkiline teslim ettiğini,

bu belgede çeklerin ödenmesi ile alacaklının alacağının ödenmiş olacağının belirtildiğini, çek teslim tutanağında kararın bozulması halinde bozma kararı doğrultusunda tarafların talep haklarının saklı tutulduğunu, kararın icra dairesinin yetkisiz olduğundan bahisle usulden bozulduğunu, mahkemenin bozmaya uyarak davanın reddine karar verdiğini, itirazın iptali dava dosyasının içeriği ile çek teslim tutanağı içeriğinden anlaşılacağı üzere davacının bedelinin iadesini talep ettiği çeklerin borcun tediyesi amacıyla verildiğini,

bu nedenle iade talebinin ve yapılan icra takibinin haksız ve kötüniyetli olduğunu savunarak davanın reddine ve % 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacı ile davalı arasında eser sözleşme kapsamında akdi ilişki kurulduğu, davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, davalı iş sahibinin davacıya 15.000,00 TL ve 33.078,41 TL bedelli olmak üzere toplam 48.078,41 TL bedelli çek verdiği, bu çeklerin davacı tarafından tahsil edildiği, ancak davacının edimini yerine getirmediği, davalının işi teslim almada temerrüde düştüğünü de ispatlayamadığı,

bu nedenle davacının davalıdan tahsil ettiği 48.078,41 TL'yi iade etmesi gerektiği, davalının bu bedelin iadesine yönelik önce Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2009/5956 Esas sayılı icra takibi başlattığı, davacının yetkiye ve borca itirazı üzerine Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/545 Esas sayılı dosyasından itirazın iptali davasının açıldığı, mahkemenin davanın kısmen kabulüne karar verdiği, kararın taraflarca temyiz edildiği, bu aşamada taraf vekilleri arasında borcun tasfiyesine yönelik çek teslim tutanağı düzenlendiği,

çek tutanağına istinaden davacının davalıya 103.000,00 TL ödeme yaptığı, bu aşamada itirazın iptali davasının yetkisiz icra dairesinde takip yapılmış olması nedeniyle usulden bozulduğu, mahkemenin de bozma ilamına uyarak davanın reddine karar verdiği, bu kararın taraflarca temyiz edilmediği,

bunun üzerine davacının çek teslim tutanağına istinaden ödenen 103.000,00 TL'nin faiziyle birlikte tahsiline yönelik Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/23372 Esas sayılı icra takibini başlattığı, itiraz üzerine iş bu itirazın iptali davasını açtığı , kaldırma ilamında da belirtildiği üzere somut olayda davalının fesih iradesini davadan önce çektiği ihtarname ve ödediği bedelin iadesi talebi ile açtığı itirazın iptali davası ile ortaya koyduğu, bu iradenin davalıya ulaşması ile sözleşmenin feshedildiği, davalının icra takibinde ödediği bedelin iadesini talep ettiği, davacının ise edimini yerine getirdiğini ileri sürdüğü,

bu durumda da işin tasfiyesi gerekeceği (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2018/3506 Esas, 2019/1493 Karar), Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihat ve uygulamaları ve Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre mahsup talebi itiraz niteliğinde olduğundan, karşı dava şeklinde ileri sürülmesine gerek olmadığı gibi yargılamanın her aşamasında ileri sürülüp mahkemece dikkate alınmasının zorunlu olduğu,

Teknik bilirkişi tarafından yapılan tespitler neticesinde davacı yüklenicinin söz konusu imalatı süresinde yapmasına karşın iş sahibi davalı tarafından ifanın kabul edilmeyerek peşin ödenen tutarın iadesi talep edilmiş ise de yüklenicinin karı ve genel giderlerinin de tasfiye sırasında nazara alınması gerektiği, yüklenicinin söz konusu imalatta ortalama karının %25 olup bu %25 in %15 lik kısmı genel giderlere, %10 luk kısmı ise net kara karşılık geldiği,

dosya kapsamında davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 18.06.2008 tarih ve 686675 seri no lu irsaliye faturada sipariş edilen malzemelerin KDV dahil toplam 48.078,41 TL olduğu belirtilmekle bu durumda imal edilen ancak davalı yanca teslim alınmayan imalatların genel giderler ve karına karşılık gelen %25 lik kısmının iş sahibince talep edilemeyeceğinin değerlendirildiği, tasfiye durumunda davacı yanca davalıdan imalatta genel gider ve karına karşılığı talep edilebilecek tutarın.

48.078,41 x 25/100=12.019,60 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın ilk çek bedeli olan 15.000,00 TL' den tenzili halinde 2.980,40 TL nin taraflar arasında akdedilen 23.11.2011 tarihli protokol ile borç tasfiye edildiğinden 19.06.2008 tarihinden 23.11.2011 tarihine kadar faiz hesabının yapılması gerekeceği, ayrıca davacının 33.078,41 TL tutarlı çeki 14.07.2008 tarihinde tahsil ettiği anlaşıldığından 14.07.2008-23.11.2011 tarih aralığı bakımından da faiz hesabı yapılacağı,

20/03/2023 tarihli bilirkişi kurul raporunda da belirtildiği üzere işin tasfiyesi halinde davalıya iadesi gereken tutarın;2.980,40 + 33.078,41 + 1.994,01 + 21.519,09 = 59.571,91 TL olduğu, Davacının alacakları bakımından hesaplama yapıldığında ise 103.000,00 TL den iadesi gereken 59.571,91 TL nin tenzili ile kalan 43.428,09 TL'ye kararın kesinleşme tarihinden takip tarihine kadar geçen dönem bakımından faiz talep edebileceği, talep edebileceği faiz tutarının 1.118,42 TL olduğu görülmekle davanın kısmen kabulü ile davalının Ankara 8. İcra Müdürlüğü’nün 2014/23372 Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının 43.428,09 TL asıl alacak,

1.118,42 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 44.546,51 TL alacak üzerinden iptali ile 43.428,09 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, alacağın eser sözleşmesinden kaynaklanması ve yargılamayı gerektirmesi nedeniyle likid olmadığı dikkate alınarak icra inkar tazminatı talebi red edilmiş, red edilen miktar yönünden kötüniyet tazminatı için gerekli koşullar oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilin eseri tamamlamadığını, davalının fesih halinde iş bedelini geri istemesinin mümkün olmadığını, bedelden indirim de istenemeyeceğini, davalının malları teslim almadığını, davalıya yapılan ödemelerin açık olduğunu, davalı tarafından açılan davanın bozma kararı sonrası reddedildiğini, protokol sebebiyle verilen çeklerin teminat niteliğinde olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eserin teslim edilmemesi sebebiyle tamamlanmış sayılamayacağını, davacının imalatı ispatlayamadığını, davacının temerrüde düşmesi sebebiyle sözleşmeden dönme haklarının olduğunu, davacının aldığı bedeli iade etmesi gerektiği, bilirkişi raporunun yetersiz olduğu,

varsayıma dayalı hazırlandığını, 15 günlük teslim süresine uyulmadığını, davacının iddialarını ispatlayamadığını, teslimi davacının kanıtlaması gerektiğini, faturanın mal tesliminden sonra düzenlenmesi gerektiğini, teslimi ispatlamadığını, tahsil ettiği çek bedelleri nedeniyle sebepsiz zenginleşen davacının haksız olduğunu, bu durumun Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında da sabit olduğunu, protokolde tarafların talep haklarının saklı tutulduğunu, protokol hükümlerine göre ödene bedelin geri istenemeyeceğini, bu talebin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu,

BAM kaldırma kararına uygun rapor alınmadığını, tek taraflı düzenlenen faturayı kabul etmediklerini, yüklenicinin temerrüdü halinde TBK'nın 224/1 maddesinin uygulanacağını, yasal düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına aykırı karar verildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesinin 2015/226 Esas-2018/95 Karar sayılı kararının Dairemizin 28/04/2021 tarih, 2021/211 Esas, 2021/440 Karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine Mahkemece Dairemiz kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden karar verilmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır