İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/755 K.2025/312

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkil şirketin kendi bilgisayarlarına veriler server adı ile bilinen ana makine da bulunmaktadır. Müvekkil kayıtlarının tutulduğu bu makine çökme olarak bilinen gelişim sonucunda , içerisindeki bilgilere ulaşım saplanamamaya başladığını, Bunu müvekkil şirket fark edince, defter ve belgeleri yeniden yükleme ihtiyacı doğduğunu, E Defter kayıtları Gelir İdaresi Başkanlığında bulunmakla birlikte , Gelir idaresi Başkanlığınca yeniden tarafımıza kopya yüklenmesi için zayi belgesi talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Alınan bilirkişi raporunda özetle, yapılan tüm teknik çalışmalar ve kurtarma girişimleri başarısız olmuş ve firmaya ait verilerin kurtarılamadığını, İlgili harddiske ait servis formunda belirtildiği üzere, veriler geri getirilemeyecek şekilde kaybolduğunu, ilgili dönemlere ait 2021 Ocak, 2021 Aralık, 2022 Ocak, 2022 Şubat, 2023 Ocak, 2023 Mart dönemlerine yani 2023 Mart ve öncesine ait e-defter belgelerinin zayi olduğu tespit edilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı 28/04/2025 tarihli müzekkere cevabında, davacı şirketin 2021-2022-2023 yıllarına ilişkin e defter ve beratlarının temini için başvuruda bulunmadığını belirtmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı 09/05/2025 tarihli müzekkere cevabında, Başkanlığımız e-Belge sisteminin kontrolünden; ... vergi kimlik numaralı ... TEKSTİL LİMİTED ŞİRKETİ'nin 01.01.2016 tarihinde e-Defter uygulamasına dahil olduğu, yazımız tarihi itibarıyla en son 2024/09 dönemine ait e-Defter berat dosyalarını GİB sistemine yüklediği, Başkanlık sisteminde mevcut olan 2021-2022-2023 yıllarına ait e-defter berat dosyaları ve ikincil kopyaları yazı ekinde gönderildiği, bununla birlikte, bahsi geçen mükellef tarafından ticari defterlerinin zayi olduğu gerekçesiyle veya temini için Başkanlığa yapılan herhangi bir başvurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Talep, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (e-defter kayıtları ve beratlarının) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir.

Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4.

Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan

mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı tarafça, 2021-2022 ve 2023 yılı ocak şubat mart dönemine ait e-defter ve beratlarının bulunduğu bilgisayarlarındaki server adı ile bilinen makinenin çökmesi sonucu kullanılamaz ve içindeki dökümanlara da ulaşılamaz hale geldiği iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talebiyle eldeki dava açılmış ise de, bu belgelerin şirket tarafından yedeklerinin alınmadığı, hal böyle olunca, davacı şirketin defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özenin göstermediği,

kayıtların özenle korunması ve saklanması gerekmesine rağmen, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek almadığı, kayıtlarla ilgili dışarıdan bir siber saldırı da söz konusu olmadığı,

ve buna ilişkin zamanında kurumlara yapılan bir başvuruda olmadığı buna göre tüm yasal yolların tüketilmediği ve yine Başkanlık sisteminde mevcut olan 2021-2022-2023 yıllarına ait e-defter berat dosyaları ve ikincil kopyaları yazı ekinde gönderildiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza