İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/816 K.2024/670

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkilinin ... ilinin en saygın sigorta şirketlerinden birisi olduğunu, davalı Sigorta şirketi (Eski Ünvanı ile ... ) ile 2016 yılında imzalamış oldukları poliçe yapma ve prim tahsil etme yetkisini haiz Acentelik Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeyle taraflar arasında Poliçe Yapma ve Prim Tahsil etme Yetkisini Haiz Acentelik sözleşmesi ile de müvekilinin poliçe kesme ve tahsil etmesini üzerine aldığı konusunda anlaştığını, müvekkilinin davalı sigorta şirketi tarafından haksız bir şekilde 17/06/2021 Tarihinde ....

Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini, acentelik sözleşmesinin sona ermesiyle müvekkilinin oluşturduğu müşteri çevresinden yararlanmaya devam edildiğini, davalı şirketin sözleşmenin sona ermesiyle müvekkil firmaya maddi tazminat ödemesi gerektiğini, müvekkilinin portföy hakkından dolayı maddi zarar tazminatının ve acentelik sözleşmesinin sona ermesinden sonra mahrum kaldığı prim komisyon ücretleri de ödemek zorunda olduğunu, tüm bu sebeplerden dolayı davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

CEVAP /Davalı vekilinin cevap dilekçesinde ve özetle;

Davacı'nın müvekkili ile taraflar arasındaki Acentelik sözleşmesi gereğince .... adına poliçe üretim katkısının yıllar itibari ile düştüğünü, poliçe iptal oranının arttığını, ....'nın finansal verilerinden sigorta firmasının kapsamlı ve çeşitli sigorta branşlarında faaliyet gösterdiğini, ancak davacı acentenin ise .... adına daha sınırlı branşlarda üretim yaptığını, davacı acentenin çalıştığı sigorta branşlarının yüksek kısmının kaza branşlarının trafik ve kasko branşları olduğunu, bu branşlarda sigorta hizmeti alan müşterilerin genel olarak sektörde sigorta firmasına sadakatinin,

ana sigorta firmasının müşterilere sunduğu sigorta olanaklarının fiyatlandırması ve müşterilere sunulan taksit imkanlarının müşteriler tarafından değerlendirilerek ana sigorta firmasının sunduğu olanaklara göre değişen, ana sigorta firmasının sunduğu imkanlara göre karar veren müşteri portföyünden oluştuğunu, bir yıl süreli sigorta branşları olduğunu, davacının aynı zamanda farklı sigorta firmalarının acentesi olarak hizmet verdiğini,

gerek müvekkil şirketin önemli bir menfaat elde etmemiş olması gerekse davacı yanın müvekkil şirket dışında bir çok sigorta şirketi ile çalışıyor olması ve sözleşme feshinin davacı yan bakımından kanunun lafzı ve hakkaniyet gereği de taleplerinin ve dolayısıyla ikame etmiş olduğu davanın reddini gerektiğini, davacı portföy tazminatının yanı sıra yoksun kaldığı ücrete ilişkin de talepte bulunduğunu, davacı yanın mahrum kaldığı prim komisyon ücreti bulunmadığını, davacı yan ile akdedilen sözleşme davacının taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle haklı sebeple feshedildiğini, bu kapsamda yoksun kalınan ücreti talep hakkı bulunmadığını,

davanın öncelikle hak düşürücü süre içerisinde açıldığı için usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise açıklamalarımız doğrultusunda davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa teşmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı ile davalı arasında imzalanan 19.07.2018 tarihli sözleşmesinin .... A.Ş. ile .... Hizmetleri Ltd. Şti. arasında imzalandığı anlaşılmıştır.

Sözleşmenin "Acentenin Sorumlulukları " Başlıklı 6. Maddesi gereği; "Portföy Gelisştirme ve Performans:Acente temin ettiği sigortaların devamını sağlamak ve portföyü geliştirmek için gereken gayreti göstermekle yükümlüdür."şeklinde,

Anılan sözleşmenin 12. Maddesi gereği; "Taraflardan her biri iiç ay önceden ihtarname göndererek işbu sözleşmeyi diledikleri zaman feshedebilir. Aksi durumda sözleşme bir yıl daha yenilenmiş sayılacaktır" şeklinde,

Ayrıca yine aynı madde hükmü gereği; "Acente' nin işbu sözleşmeye, eklerine veya sözleşme ile bağlantılı diğer sözleşmelerden herhangi birine aykırı davranışı, durumları sözleşmenin feshinde haklı neden olarak değerlendirilir. Bu hallerin gerçekleşmesi halinde .... üç aylık şiire tanımaksızın yazılı olarak sözleşmeyi fesheder" şeklinde,

Sözleşmenin "Sözleşme Yapma veya Prim Tahsil Etme Yetkilerinin Kaldırılması- Sözleşmenin Feshi" Başlıklı 12. Maddesi gereği; "İşbu sözleşme, acentenin sözleşme ve işbu sözleşmeye bağlı ek sözleşme hükümlerine veya ilgili mevzuat ve teamüllere uygun ola¬rak .... tarafından verilen karar, direktif ve genelgelere uymaması halinde, önceden ihbar edilmesine gerek kalmaksızın her zaman .... tarafından feshedilebilir. İşbu halde acente hiçbir ad ve nam altında ....' dan herhangi bir tazminat isteyemez." şeklindedir.

Alınan bilirkişi raporu ve ek raporda özetle, Taraflara arasında imzalanan 19.07.2018 tarihli sözleşme ile sözleşme vapma ve prim tahsiline yetkili acentelik sözleşmesinin imzalandığı, Taraflar arasında imzalanan sözleşme davalı şirket tarafından 2022 yılında toplam prim üretimi -753,00.-TL olan firmanın ödenen hasar miktarının 478.151.00.-TL olduğu, vazılan prim miktarının -589.007.00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu, kazanılan prim miktarının -564.536.00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu, 01.01.2023 - 31.03.2023 döneminde toplam prim üretiminin bulunmadığı, firmanın ödenen hasar miktarının 39.742.00.-TL olduğu,

vazılan prim miktarının -417.860,00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu, kazanılan prim miktarının -417.860,00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu toplam prim üretiminin negatif olduğu, ödenen hasar miktarının ise artmava devam ettiği tespit edilmiştir.

Davacı tarafından açılan dava, acentelik sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı portföy hakkından dolayı uğradığı zarar ve mahrum kaldığı prim komisyon ücreti altında maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflara arasında imzalanan 19.07.2018 tarihli sözleşme ile sözleşme vapma ve prim tahsiline yetkili acentelik sözleşmesinin imzalandığı ve dava konusu olayda yapılan sözleşme hükümleri de dikkate alınarak Acentenin tazminat talep edebilmesi için Sözleşmenin sigorta şirketi tarafından haksız yere feshedilmesi,

sözleşmenin feshinden sonra acentenin portföyünden sigorta şirketinin önemli menfaatler elde etmesi ve acentenin ücret kaybına uğraması ve denkleştirmenin hakkaniyete uygun olması gerekmekle buna göre yapılan incelemeler sonucu davalı şirket tarafından 2022 yılında toplam prim üretimi -753,00.-TL olan firmanın ödenen hasar miktarının 478.151.00.-TL olduğu, vazılan prim miktarının -589.007.00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu, kazanılan prim miktarının -564.536.00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu, 01.01.2023 - 31.03.2023 döneminde toplam prim üretiminin bulunmadığı, firmanın ödenen hasar miktarının 39.742.00.-TL olduğu,

vazılan prim miktarının -417.860,00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu, kazanılan prim miktarının -417.860,00.-TL olarak negatife dönmüş olduğu toplam prim üretiminin negatif olduğu, ödenen hasar miktarının ise artmaya devam ettiği tespit edilmekle davacının her yıl artan oranlarda zarar ettiği hususu gözetildiğinde, davacının önemli bir menfaat sağlamadığı alınan ticari defter ve kayıtların incelenmesi ile sabit olduğundan,

davacının sözleşme gereği yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememesi nedeniyle sözleşmenin haklı olarak feshedildiği kanaatine varılarak bu yönde maddi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HÜKÜM /.

1-Davanın REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin harç olarak alınan 80,70-TL'nin 427,60-TL karar harcından mahsubu ile 346,90-TL nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 1000-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır