İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/109 K.2024/294

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Davalı borçlu hakkında 09.08.2022 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

E sayılı dosyası ile ödenmemiş kur farkı fatura alacağının tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu şirket borca itiraz ederek takip durduğunu, Ticari alım satımdan kaynaklı olarak borçluya USD üzerinden mal satılmış olup işbu satıma ilişkin faturalar düzenlenerek borçluya tebliğ edildiği, borçlu tarafından yapılan ödemeler ise fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden yapılmamış, fatura kesim tarihindeki kur oranı üzerinden ödeme yapılmış olup müvekkilin kur farkından kaynaklı alacağı doğduğu,

Müvekkil kur farkı alacağını tahsil amacıyla borçluya 15/07/2022 tarihinde ... numaralı 12.219,80 TL bedelli kur farkı faturası kesildiği ve tebliğ edildiği, ancak borçlu tarafından müvekkilin alacağı ödenmediği, haksız ve hukuka aykırı olarak 22/07/2022 tarih, ... numaralı, 17.119,38 TL bedelli fatura ile müvekkil adına iade faturası kesildiği, davalı borçlu müvekkilin 4.898,75 TL kur farkı alacağını da ekleyerek 17.119,38 TL üzerinden iade faturası düzenlediği,

Davanın kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün 2022-... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline ve takibin faiz. takip giderleri ve vekalet alacağı yönünden devamı ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Takip talebi ile dava dilekçesinde belirtilen alacak nedenlerinin farklı olması hukuka aykırı olduğu, taraflar arasında cari hesap sözleşmesi olmadığı, çekin bir ödeme aracı olması sebebiyle çek ile ödemeyi kabul eden taraf daha sonradan kur farkı talep edemeyeceği, tek taraflı olarak tanzim edilen fatura, borç doğurucu bir işlem olarak nitelenemeyeceği, Haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

-12/01/2024 tarihli bilirkişi raporu özetle.

Davacıya ait 2022 yılı yasal defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davalıya ait 2021 ve 2022 yılları yasal defterlerin (yevmiye defterleri kapanışı sunulmadığından) sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olmadığı, Taraflar arasında bir sözleşmenin var olmadığı, Davacı şirketin davalı şirketten 09.08.2022 TAKİP tarihi itibariyle 962,83 USD karşılığı (4.967,43412.036,78717.004,21) 17.004,21 TL ALACAKLI olduğu, takip talebinin ise asıl alacak olarak 17.119,38 TL' ninde hatalı olduğu,

davalı şirket defterlerinde de 17.119,38 TL BORÇLU olarak gözüktüğü, doğru taki talebinin (12.219,8044.898 75-17.118,55) 17,118,55 TL olduğu, (17.118.55-17.004.215114,34) 114,34 TL fazla talebin hatalı döviz kuru alınmasından kaynaklandığı Alım-satım ilişkisinde kur farkı talep edilebilmesi için ya sözleşmede açık olarak bu husus belirlenmeli yada fatura yabancı para cinsinden düzenlenmeli veya faturada açıkça döviz karşılığı yazılı olmalı, yapılan ödemenin yada ödemelerin Türk Lirası olarak ödenmesi halinde kur farkının ancak fatura düzenlenerek talep edilebileceğinin değerlendirilmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

Davacı şirket tarafından düzenlenen 29.12.2021 tarih ... nolu faturanın USD cinsinden düzenlendiği, fatura toplam tutarının 5583.60 USD olduğu, yasal defterlerin Türkçe ve Türk Lirası cinsinden yazılmasının zorunlu olmasından dolayı işlemin yapıldığı döviz kurundan TL ye çevrilerek kayıt edilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu, Davacı şirket tarafından düzenlenen 10.04.2022 tarih 202206 nolu faturanın USD cinsinden düzenlendiği, fatura toplam tutarının 4112.14 USD olduğu,

yasal defterlerin Türkçe ve Türk Lirası cinsinden yazılmasının zorunlu olmasından dolayı işlemin yapıldığı döviz kurundan TL ye çevrilerek kayıt edilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu, VUK madde 185 değerleme günü olan “Bilanço Gününde” (normal hesap döneminde) 31 Aralık tarihinde değerleme yapılmasını zorunlu kılmıştır.

Dövizli alacaklar VUK” nun 280.maddesi uyarınca mukayyet değerlerine (kayıtlı değerlerine) değerleme günü itibariyle maliye Bakanlığınca yayımlanan döviz alış kuru üzerinden yapılacak kur değerlemesi sonuçlarının da ilave edilmesinin VUK açısından zorunlu olduğu, davacı şirket değerleme gününde döviz alış kuru alması gerekirken döviz satış kuru alması nedeniyle (183,02-68,6851 14,34) 114.34 TL fazla talebin var olduğu, İcra takibinden önce alacakla ilgili ihtarname gönderilmediği ve faturalar üzerinde ödeme vadesi yer almadığından takip öncesi faiz talebinin değerlendirilmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

İcra takibinin davalıya 14.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun ise 12.08.2022 tarihinde itiraz dilekçesini verdiği, dolayısıyla davalı borçlu 7 günlük yasal sürede itiraz ettiği, Davacı tarafından düzenlenen kur farkı faturalarını davalı şirketin yasal defterlerine işlediği bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalının ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali istemine yöneliktir.

Davacı vekili, icra takip talebinde alacağını cari hesap alacağı olarak belirtmiş, dava dilekçesinde ise kur farkı tutarlarının ödenmediği, kur farkı faturalarının müvekkilinin cari kayıtlarına işlendiği, bu nedenle cari hesap alacağının doğduğunu açıklamıştır. Takip dayanağı belgenin incelenmesinde ise; sunulan cari hesap ekstresinde uyuşmazlığa konu kur farkı faturasının göründüğü ve cari hesap bakiyesi olarak takip talebinde yazılan miktarın yer aldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından USD cinsinden düzenlenen faturanın, yasal defterlerin Türkçe ve Türk Lirası cinsinden yazılmasının yasal zorunluluk olması nedeniyle TL'ye çevrilerek yazıldığı ve cari hesap kayıtlarına işlendiği, bu nedenle cari hesap alacağı doğduğu, takip dayanağı belge ile dava dilekçesi içeriğinin uyumlu olduğu, takipteki alacak ile dava dilekçesinde belirtilen alacağın aynı alacak olduğu dolayısıyla takibe aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

Alınan bilirkişi kök ve ek raporunda; çek ile ödemelerde, çekin günlük olması halinde çeklerin teslim edildiği tarihlerdeki kura göre ödeme yapılacağı, davacıya verilen çeklerin vadeli olması nedeniyle ödeme tarihlerindeki kur üzerinden kayıtlara

alınması ve sonunda varsa kur farkının hesaplanarak yasal defterlere işlenmesinin VUK 185.madde

açısından zorunlu olduğu, davacı şirket tarafından düzenlenen kur farkı faturalarının davalının yasal

defterlerinde kayıtlı olduğu, sonrasında yasal defterlere işlenen kur farkı faturalarının davalı yanca iade faturası olarak

iptal edilmeye çalışıldığının tespit edildiği, uyuşmazlığa konu faturaların her iki tarafın ticari defterinde kayıtlı olduğu, bilirkişi tarafından davacının

17.004,21-TL talep edebileceğinin tespit edildiği anlaşıldığından, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olduğundan davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

Takip öncesi faiz talebi yönünden, yasal koşulları/temmerüt oluşmadığından bu istemin reddine karar verilmiştir.