İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/406 K.2025/543

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin ... isimili gemisi için davalı şirketten havuzlama, tamir ve bakım hizmeti aldığını, hizmet alınmadan önce davalı şirketten yapılacak hizmetler için teklif alındığını, davalı tarafından hizmetin sunulmasından sonra gemisini teslim almak ve ödemek yapmak isteyen müvekkile sunulan hizmet bedellerinde fiyatların fahiş olarak artırıldığını farkettiğini, davalı şirketin önce 86.720,00 USD bedel çıkardığını, müvekkili şirketin itirazı üzerine hizmet bedelinin 74.000,00USD'ye indirildiğini,

yapılan hesaplamada davalı tarafından sunulan hizmet bedellerinin 14.642,3SUSD fazla olarak hesaplandığını, bu sebeple davalı tarafından belirlenen 74.000,00USD tutarına da itiraz edildiğini, ancak davalı tarafından itirazları kabul edilmeyerek, teklif formunda yer alan işlerin iptal edilmesi nedeni ile diğer sunulan hizmetlerin fiyatlarında artırıma gidildiğini belirttiklerini, geminin teslim alınması için müvekkili tarafından istenen hizmet bedelinin davalıya ödendiğini, davalı tarafından sunulan hizmete ilişkin bedellerin tek taraflı olarak artırılmasının hukuka aykırı olduğunu, teklif formunda yer alan işlerden bazılarının davalının

önerisi doğrultusunda yaptırılmadığını, teklif formunda olmayan bazı işlerin de davalıya ek olarak yaptırıldığını, davalının bu yönde biz zararının olmadığını, müvekkiline ait geminin davalı işyerinden ayrılmasından hemen sonra başka bir geminin davalı işyerine alındığını, davalı tarafından sunulan hizmet için 20/11/2022 tarihli ve 74.000,00USD tutarlı faturanın düzenlenerek müvekkiline gönderildiğini, müvekkilinin ....Noterliğinin 25/11/2022 tarih, ... yevmiy numaralı ihtarnamesi ile fatura içeriğine itiraz ettiğini,

ihtarname ekinde fazladan ödenen 14.642,3SUSD için düzenlenen faturanın da davalıya tebliğ edilerek fazladan ödenen 14.642,35-TL nin geri ödenmesinin talep edildiğini, davalı tarafından ihtarnameye göre fiyat güncellemesi yapma hakkının olduğunu ve buna bağlı olarak fiyatların güncellediğini, fazla ödeme olmadığını, bu nedenle fazla ödeme gerekçesi ile talep edilen 14.642,35-USD'yi ödemeyeceklerini beyan ettiklerini,

Arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek şimdilik 100,00USD fazla ödemenin davalıdan 01/12/2022 tarihinden itibaren devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış | yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP/Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkili yüklenicinin ve iş sahibi davacıya ait ... isimli geminin yüklenici tarafından havuzlama, tamir ve bakım işlerinin yapılması amacıyla eser sözleşmesi akdedildiğini, hizmetin görülmesi esnasında bazı işlerin davacı tarafından iptal edilmesi,

bazı işlerin ise ek olarak talep edilmesine rağmen hizmet zamanında müvekkili şirket tarafından söz konusu hizmetlerin zamanında ve ayıpsız olarak tamamlandığını, tamamlanan ürünler için tüm yapılan hizmeti tek tek belirterek 86.720,05 USD tutarını davacı şirkete fatura edildiğini, ancak davacı şirketin faturayı kabul etmediğini, müvekkili şirketin bunun üzerine herhangi bir uyuşmazlık çıkmaması ve geminin tersane bölgesinde kalmaması,

diğer işlerin aksamaması adına faturada indirim uygulama yoluna gidilmiş olduğunu ve 74.000,00-USD fatura düzenlediğini, davacı şirketin 74.000,00 USD fatura bedelini ödediğini ancak kendilerince hesapladıkları 14.6412,35 USD'yi taraflarına fatura ettiğini belirterek; davacı tarafından düzenlenmiş fatura benzeri evrakın mevzuatın gerektirdiği kayıt ve yükümlülükleri barındırmaması sebebiyle hükme esas alınmamasına,

davacı tarafından ileri sürülen davada yetkili olan mahkemenin İstanbul Anadolu mahkemeleri olması ve arabuluculuk şartının hukuka uygun yerine getirilmediğinden bahisle davanın usul yönünden reddine, davacının mesnetsiz alacak iddialarının hiçbir gerçekliği olmadığından esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Delil olarak; hesap kayıtları, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.

Taraflar tarafından dosyaya sunulan; davacıya ait geminin işleteni ... tarafından davalıya gönderilen 08/11/2022 tarihli mailde; ...

Gemisinin ... kapsamında havuzlanacağını, intermediate itemlanna ek olarak su altı ve su üstü kesimlerine %50 SA-1 ve %50 sa-2 uygulanacağını, buna göre tekiflerinin bildirilmesi istendiği, Davalı ... tarafından davacıya ait geminin işleteni Gemiciler Denizcilike 08/11/2022 tarihinde gönderilen "İntermedia Docking Survey" konulu mailde geminin ara survey işlemi için teklif mektubunun ve sözleşmenin ekte gönderildiği, vaktin dar ve havuz periyodu için birden çok talep olması nedeni ile gün içersinde teklifin kabul edilip edilmediğinin bildirilmesinin istendiği, davalı tarafından gönderilen teklif mektubunda;

gemiyi 10/11/2022 tarihinde kabul etmeye hazır olduklarını.

Onarım süresinin tahmini olarak 6 gün olarak belirlendiğini, onarım için tahmini bütçenin 87.713,75ABD doları olarak belirlendiğini, hizmet bedelinin ön biitçe kapsamına eklecek işler dahil olmak üzere geminin tersaneden ayrılmasından önce tamamının ödeneceğinin, teklifin 10/11/2022 tarihine kadar geçerli olduğunun, sözleşmenin yürürlüğe girmesi için kesin sipariş formunun armatör veya armatör adına gemi müdürü tarafından imzalanması ile yürürlüğe gireceğinin bildirildiği, Teklif formu ekinde gönderilen sözleşmede;

hizmeti tamamlanmasından sonra hizmet bedelinin tamamının ödeneceği, himzet bedelinin ödenmemesi halinde geminin tersaneden alıkonulacağı, geminin tersaneye varmasından önce veya tamirat sırasında mal sahibinin tahmini bütçenin %20'sini aşan tutarda işlerin iptal edilmesi halinde tersanenin kayıplarını telafi etmek için teklif ettiği birim/fiyatlarını ayarlama hakkını saklı tuttuğunun düzenlendiği, Davacının sahibi olduğu geminin işletmecisi Denizciler Nakliyat tarafından davalıya gönderilen 08/11/2022 tarihli mail ile davalının teklifinin kabul edildiğinin davalıya bildirildiği,

Teklif formunda belirtilen ve 11/11/2022 tarihinde imzalanan teklif formunda Gövde Kumlama başlığı altından 3.3.1 maddesinde SA-2 %50 19.696,88USD tutarlı ve 3.3.2 maddesinde SA-1 %50 16.83K88USD tutarlı işlerinde mal sahibi adına onaylandığı, teklif formu ekinde gönderilen sözleşmenin 11/11/2022 tarihinde taraflarca imzalandığı, Geminin onarını için 11/11/2022 tarihinde davalıya ait tersaneye vardığı ve 14/11/2022 tarihinde tersaneden ayrıldığı, Davacıya ait geminin işleteni ... tarafından davalıya gönderilen 13/11/2022 tarihli mailde;

gemide yaptırılan işlerin tersanenin beklentisi karşılamadığı gerekçesi ile fiyat artışına gidileceğinin tersane mühendisi tarafından kendilerine sözlü olarak belirtildiğini, geminin ara surveyi için talep edilen işlerin tamamının ve bunlara ek olarak işlerini yaptırıldığını, tersanenin önceden belirtilen fiyatlarda artışa gitmesinin yasal dayanağının olmadığının davalıya bildirdiği,

Davalı tarafından 14/11/2022 tarihinde gönderilen mail ile "geminin tersaneye daha önceki maillerde belirtilen işlere kabul edildiği ve buna göre teklif formunun hazırlandığını, raspanın tam olarak yapılacağının kendilerine tam olarak yapılacak şekilde bildirildiğini, teklifini ve geminin seçiminin buna göre belirlendiğini, sözleşmenin 10/4.

Maddesinde fiyat güncelleme haklarının bulunduğu" yönünde 13/11/2022 tarihli mail cevap verildiği, Taraflar arasından düzenlenen "Ödeme Garantisi Mektubu" başlıklı belgede; geminin davalı tarafından talebe uygun olarak onarıldığı ve onarımda herhangi bir gecikme olmadığının, onarım bedeli olarak 74.000.00USD tutarlı faturanın kabul edildiği, fatura tutarının tamamını ödemeyi kabul ettikleri, kabul edilen onarım bedelinin süresinde ödenmemesi halinde davalının yasal yollara başvurma hakkına, onarılan gemiyi alıkoyma hakkına sahip olduğunun düzenlendiği,

Onarım bedelinin davacı tarafından davalı hesabına 14/11/2022 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.

Alınan bilirkişi raporunda özetle, Taraflar arasında imzalanan sözleşmede ve teklif formunda ücretin işin bitiminde tam olarak ödenmesi gerektiğine ve ücretin ödenmemesi halinde geminin davalı tarafından alıkonulacağına dair düzenlemeler olması nedeni tacir olan ve basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü bulunan davacının ödemenin geminin tersaneden çıkarılması için baskı altında ödendiği iddiası ile fazla ödenen tutarın iadesini isteyemeyeceği,

Davalı tarafından fiyat güncellenmesi hakkının heyetteki Gemi Mühendisi bilirkişinin yapılan fiyatlardırmanın yapılan işlere uygun olduğuna dair tespitine göre davalı tarafından kötüye kullanılmadığına, Havuzlama, genel hizmetler, havuzlama işlemleri, onarımlar, kilistin sandığı,

dümen bakımı, pervane işleri, kuyruk şaftı, şaft kovanı işleri, çelik yenileme işleri, mekanik temizleme ve boyama işleri, boru ve valf işleri ve genel işler için davalı tarafından verilen fiyat teklifi ve davacıya düzenlenen 14/11/2022 Tarihli 74.000,00 USD bedelli indirimli fiyatı içerir faturanın uygun olduğuna, Davacı, davalıya 74.000,00 USD ödemiş olup, sözkonusu ödeme davalı kayıtlarında yer aldığı, Davacı, ödenen tutarın 14.642,35 USD lik kısmına yasal süresi içinde itiraz ettiği tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasında uyuşmazlık davacı tarafından yaptırılacağı bildirilen işlerin bir kısmının iptal edilmesi nedeni ile davalı tarafından teklif formunda bildirilen fiyatların davalı tarafından artırılıp artılamayacağı ve davacı tarafından fiyat artışı nedeni ile fazladan ödenen tutarın davalıdan iadesinin istenip istenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre Somut olayda, davacı tarafından davalıdan teklif istenirken; ...

Gemisinin ... kapsamında havuzlanacağını, intermediate itemlarına ek olarak su altı ve su üstü kesimlerine %50 SA-1 ve %50 sa-2 uygulanacağını, buna göre tekillerinin bildirilmesinin istendiği, davalı tarafından buna göre teklif bildirildiği, teklif formu ekinde gönderilen sözleşme örneğinde de tahmini bütçenin %20sini aşan işlerin iptali halinde fiyatlarda güncelleme yapılacağının düzenlendiği,

teklif formunda beliritilen ve davacı adına teklif formunda onaylanan 3.3.1 maddesinde SA-2 %50 19.696,88USD tutarlı ve 3.3.2 maddesinde SA-I %50 16.83 L88USD tutarlı işlerin tahmini bütçe tutan 86.713,75USD'nin %20 si olan 17.342,75USD aştığı, bu durumda davalının sözleşmeye göre teklif formunda belirtilen işleri güncelleme hakkının doğduğu tespiti ile taraflar arasında düzenlenen "Ödeme Garantisi Mektubunda" davalının sunduğu hizmet bedeli için 74.000,00USD faturanın ihtirazı kayıt ileri sürülmeden davacı tarafından kabul edildiği ve bu tutarın davalıya ödendiği,

davacının ödemenin geminin alıkonulmasını engellemek ve geminin tersaneden çıkarılmasını sağlamak için yapıldığına dair iddiasının hizmet bedelinin ödenmemesi halinde geminin tersaneden alıkonulacağına sözleşmede düzenleme olması nedeni ile yerinde olmadığı anlaşılmakla (Teklif formu ekinde gönderilen sözleşmede;

hizmeti tamamlanmasından sonra hizmet bedelinin tamamının ödeneceği, himzet bedelinin ödenmemesi halinde geminin tersaneden alıkonulacağı, geminin tersaneye varmasından önce veya tamirat sırasında mal sahibinin tahmini bütçenin %20'sini aşan tutarda işlerin iptal edilmesi halinde tersanenin kayıplarını telafi etmek için teklif ettiği birim/fiyatlarını ayarlama hakkını saklı tuttuğunun düzenlendiği anlaşılmakla) yani sonuç olarak Taraflar arasında düzenlenen 11/11/2022 tarihli sözleşmenin 10/4.

Maddesi gereğince tahmini bütçenin %20 sini aşan tutarda işlerin iptal edilmesi nedeni davalının teklif formunda belirtilen işler ile ilgili fiyat güncelleme hakkının doğduğu, taraflar arasından imzalanan "Ödeme Garantisi Mektubunda" davalı tarafından yapılan işler bedelinin 74.000.00USD olduğunun davacı tarafından ihtirazı kayıt ileri sürülmeden kabul edildiği,

taraflar arasında imzalanan sözleşmede ve teklif formunda ücretin işin bitiminde tam olarak ödenmesi gerektiğine ve ücretin ödenmemesi halinde geminin davalı tarafından alıkonulacağına dair düzenlemeler olması nedeni tacir olan ve basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü bulunan davacının ödemenin geminin tersaneden çıkarılması için baskı altında ödendiği iddiası ile fazla ödenen tutarın iadesini isteyemeyeceği kanaati ile Davalı tarafından fiyat güncellenmesi hakkının bilirkişi raporunda yapılan fiyatlardırmanın yapılan işlere uygun olduğu tespitine göre de davalı tarafından kötüye kullanılmadığı ve ... adlı gemide yapılan işler ve

fiyatlandırnıalar yukarıda belirtilen şartlar alında incelendiğinde Tersanesinin uygulamış olduğu fiyatlandırmanın günün ve piyasa koşullarına uygun olduğu da tespit edilmekle tacir olan ve basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğünün bulunan davacının sözleşmedeki bu düzenlemelere göre yapılan işlemlerin haksız olduğunu ileri süremeyeceği,

davacının tacir sıfatına haiz olduğu dikkate alınarak basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü gereği fazla ödenen tutarın iadesinin isteyemeyeceği anlaşılmakla bu itibarla davacının davasında haklı olmadığı (davacıya yemin delili hatırlatılmıştır) kanaati ile davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HÜKÜ M/

1-Davanın REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 179,90-TL. nin 615,40-TL. karar harcından mahsubu ile kalan 435,50-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan 2.339,83 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır