İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/417 K.2024/647

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Müvekkil dernek, 5253 Sayılı Dernekler Kanunu' na uygun olarak kurulmuş olup bu kapsamda faaliyetlerini uzun yıllardır sürdürdüğü, davalı alacaklı görünen uzun süre müvekkil derneğin yönetiminde yer almış ve imza yetkilisi olarak derneğin ve dernek iktisadi işletmesinin (...

İktisadi İşletmesi) işletmesi ile uğraştığı, Senetler sahte olup yönetim yetkisi devredildikten sonra düzenlendiği, davalı alacaklı görünen ile müvekkil dernek arasında herhangi bir borç-alacak ilişkisi meydana getirebilecek bir ticari ilişki bulunmadığı,

10.04.2023 senet tarihinden sonra davalı alacaklı görünen ... dernekte "sayman" olarak gözükmekte olup imzası mevcut olan 15.04.2023 tarihli tutanakta derneğin herhangi bir borcunun olmadığına ilişkin kayıt düşüldüğü gibi, 29.04.2023 tarihinde düzenlenen ve bizzat alacaklı görünen ...' ında imzaladığı devir teslim tutanağında, ...'nin herhangi bir borcunun olmadığına ilişkin kayıt düşüldüğü, Esas olarak müvekkil davalıdan alacaklı olduğu, davalı alacaklı görünen ... hakkında gerek müvekkil dernek tarafından gerekse de devir vaat edilen ... tarafından savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu,

davalı alacaklı kötü niyetle hareket etmekte ve dernek üzerinden dernek ile ilgili herkese işlemler yapmakta ve bu işlemlerin oluşturduğu haciz baskısı ile kazanç sağlamaya çalışıldığı, Davanın kabulü ile müvekkil derneğin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı lehine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi dava ve talep edilmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

-04/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Dava dosyasında davacı ...

Derneğinin davalı ...' a dava konusu senetlerden borçlu olduğuna dair yasal bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, ...nin 22.12.2022 tarihi kararına göre davalı ...''nın bankalarda hesap açma, kapama, para çekme, ve internet şubesini kullanmaya yetkili kılındığının görüldüğü, 12.01.2023 tarihli karara göre davacı ... adına Yönetim Kurulu Başkanı Sayın ... ... ve ...' nın münferit (tek başına) senet düzenlemeye yetkili olduklarının görüldüğü,

dolayısıyla dava konusu olan 15.04.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli ve 01.05.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli senetlerdeki tek imzanın Yönetim Kurulu Başkanı ... ...'a ait değilse, hem borçlu hem de alacaklı olarak Sayman Hüseyin...' nın senetleri imzaladığının anlaşıldığı, dolayısıyla davalı ... hem alacaklı hem de borçlu olamayacağına göre dava konusu senetlerin gerçeği yansıtmadığı, 29.04.2023 tarihli devir teslim tutanağında davacı ...

Derneğinin hiç kimseye borcu ve hiç kimseden alacağının var olmadığının görüldüğü, dolayısıyla dava konusu olan 15.04.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli ve 01.05.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli senetlerle ilgili davacı şirketin borçlu olmadığının anlaşıldığı,

...ne ait ... banka hesap ekstresine göre derneğin 28.04.2023 tarihinde (Devir Teslim Tutanağından bir gün önce) bakiyenin 133,86 TL olarak gözüktüğü, 01.05.2023 tarihinde banka tarafından 127,49 TL Pos Kira Bedeli ve 6,37 TL BSMV olmak üzere toplam (127,494+6,37=133,86) 133,86 TL para çıkışı olduğundan 29.04.2023 tarihi itibariyle bakiyenin 0 olarak devir alınmasının doğru ve gerçeği yansıttığının anlaşıldığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasına konu iki adet bono nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında kambiyo senedine dayalı takip, davacı derneğin iktisadi işletmesi aleyhine başlatılmış olup, mal varlığının borçları karşılayamaması durumunda dernek yönetim kuruluna başvuru hakkı saklı tutulmuştur.

Dernek İktisadi İşletmeleri, Türk Ticaret Kanununca tacir olarak tanımlanmayan, Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanununa göre de derneğin hükmi şahsiyetinden ayrı bir kişiliği bulunmayan müesseselerdir. Dernek İktisadi İşletmeleri dernek kişiliği ile iç içe ve onun ayrılmaz bir parçası olarak faaliyet göstermekte olup, bu iktisadi işletmelerin ticaret siciline kaydı yasa ile zorunlu hale getirilmiştir.

Ancak ticaret siciline kayıt, tescil ve ilan, iktisadi işletme ve dernek açısından yeni hukuki durum ortaya çıkarmamakta ve dernek iktisadi işletmesine tüzel kişilik ve/veya herhangi başka bir sıfatla bağımsız bir teşekkül olma kimliği kazandırmamaktadır. Dolayısıyla, dernek ticari işletmelerinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmamaktadır.

Dernek iktisadi işletmelerinin tüzel kişiliği bulunmadığından, bünyesinde iktisadi işletme tesis eden dernek, kurduğu iktisadi işletmeden kaynaklı her türlü hak, alacak, borç ve yükümlülüklerden tam sorumlu olacağından, somut olayda davacı derneğin takibe konu bonolar nedeniyle menfi tespit talebinde hukuki yararı ve aktif dava ehliyeti bulunduğu kanaatine varılmış, bu doğrultuda uyuşmazlık konusunda bilirkişi raporu alınmıştır.

Alınan rapor doğrultusunda uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı derneğin, davalı ...' a uyuşmazlığa konu bonolardan dolayı borçlu olduğuna dair dosyaya belge sunulmadığı, davacı derneğin 22.12.2022 tarihli kararına göre davalı ...'nın dernek adına bankalarda hesap açma, kapama, para çekme, ve internet şubesini kullanmaya yetkili kılındığı, 12.01.2023 tarihli karara göre davacı dernek adına Yönetim Kurulu Başkanı ... ... ve ...' nın münferit (tek başına) senet düzenlemeye yetkili olduklarının tespit edildiği,

dolayısıyla dava konusu olan 15.04.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli ve 01.05.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli bonolardaki tek imzanın Yönetim Kurulu Başkanı ... ...'a ait değilse, hem borçlu hem de alacaklı olarak Sayman ...' nın senetleri imzaladığının anlaşıldığı, dolayısıyla davalı ... hem alacaklı hem de borçlu olamayacağına göre dava konusu bonoların gerçeği yansıtmadığının bilirkişi heyetince tespit edildiği, ancak soruşturma aşamasında yapılan bilirkişi incelemesinde bonolardaki imzalar ile davalının imzası arasında grofolojik ilişki kurulamadığının tespit edildiği,

ancak bu bilirkişi tespitinin uyuşmazlığın çözümü bakımından bir önemi bulunmadığı çünkü 29.04.2023 tarihli devir teslim tutanağında davacı ... Derneğinin hiç kimseye borcu ve hiç kimseden alacağının var olmadığının görüldüğü, dolayısıyla dava konusu olan 15.04.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli ve 01.05.2023 vade tarihli 10.04.2023 tanzim tarihli senetlerle ilgili davacının borçlu olmadığının anlaşıldığı,

davacı derneğe ait ... banka hesap ekstresine göre derneğin 28.04.2023 tarihinde (Devir Teslim Tutanağından bir gün önce) bakiyenin 133,86 TL olarak gözüktüğü, 01.05.2023 tarihinde banka tarafından 127,49 TL Pos Kira Bedeli ve 6,37 TL BSMV olmak üzere toplam (127,494+6,37=133,86) 133,86 TL para çıkışı olduğundan 29.04.2023 tarihi itibariyle bakiyenin "0" olarak devir alınmasının doğru ve gerçeği yansıttığının bilirkişi heyeti tarafından tespit edildiği, dolayısıyla takibe konu bonolar nedeniyle davacı derneğin davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından,

davanın kabulüne, davalının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.