İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/662 K.2024/723

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi nezdinde yapılan incelemeler neticesinde, Ekim 2013 tarihli Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Yönetmeliği kapsamında, 2021 ve 2022 Haziran aylarında davalı kuruma aktarılan toplam tutarın 452.368,56 TL olduğunun tespit edildiğini, ancak hayat sigortası dosyalar için 2021 ve 2022 yılları arasında henüz muaccel olmayan alacakların da davalı kuruma devredildiğinin tespit edildiğini,

dosyalardan davalı kuruma sehven aktarılan 119.859,66-TL’nin iadesini istemek amacıyla taraflarınca 29/03/2023 tarihli ihtarname ile davalı kuruma başvurularak muaccel olmamasına rağmen davalı kuruma sehven ödenen miktarın , davalı kurum tarafından da incelemeler yapılarak 7 gün içerisinde bildirilen banka hesabına iadesi talep edildiğini, bu ihtarname davalıya 30/03/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının yönetim kurulunun toplanarak bir karar vereceğini söyleyerek inceleme sürecini 3 aya yakın bir süre devam ettirdiğini,

ancak alacak kalemlerinin zamanaşımına uğraması söz konusu olabileceğinden taraflarınca 20/06/2023 tarihinde T.C. .... İcra Müdürlüğünün 2023/...

E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı kurumun haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu belirterek; icra dosyasına yapılan haksız itirazların iptaline, takibin devamına, davalı tarafından icra takibine itiraz sonrası tarafımıza haricen ödenen icra takibinde istenen asıl alacak miktarı olan 119.859,66-TL'nin ödeme tarihi olan 29/08/2023 tarihi itibariyle icra müdürlüğünce yapılacak dosya hesabında nazara alınarak itirazın iptali ile takibin devamına,

alacak miktarı likit olduğundan ve İİK madde 67/2 şartları mevcut olduğundan kötü niyetli bir şekilde takibe itiraz eden davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...na ilgili sigorta ve emeklilik şirketlerinde zamanaşımına uğrayan alacakların devri düzenlenmiş olduğunu ve ...na aktarılan aranmayan tutarların, aktarım yapan şirkete iadesine ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, işbu nedenle davacı şirket tarafından davaya ve ilgili ödeme emrine konu edilebilecek bir alacak hakkı bulunmadığını talebin haksız ve mesnetsiz olduğunu, yapılan ödemenin sehven yapıldığı ileri sürülerek,

ödemenin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iadesi talep edildiğini, davacının ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olduğunu, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekirken bu şekilde davranmamış ve poliçe teminatında olmayan bir ödemeyi iradi olarak gerçekleştirdiğini, her ne kadar TBK'nın 78/1 maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir."hükmünü havi ise de, davacı şirketinin,

kendi düzenlemiş olduğu poliçeye dayalı olarak yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesinin mümkün olmadığını belirterek. İİK madde 67/2 gereği, davacı kötü niyetli bir şekilde icra takibinde bulunduğu için davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce 27.07.2024 tarihinde alanında uzman bilirkişiden rapor alınmış dosya arasına konulmuştur.

Dava:Fazladan ödenen bedelin iadesi talepli başlatılan takibe itiraz edilmesi nedeniyle alacaklı tarafça ikame edilen itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine fazladan ödenen bedelin iadesi talepli ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya 01.07.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu asilin 05.07.2023 tarihinde borca itiraz ettiği ardından davalı tarafça 29.08.2023 tarihinde asıl alacak bedeli olan 119.859,66-TL bedelin alacaklıya ödendiği ve davacı tarafça 11.09.2023 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

6098 Sayılı TBK'nun 100. maddesi; "Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir." Bir başka anlatımla TBK'nun 100. maddesi gereğince ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Buna göre, borçlu, faiz ve masrafları ödemedikçe kısmi ödemeler ana paradan mahsup edilemez. Anılan maddenin uygulanması için takip talebinde bu yönde ayrıca talepte bulunulması gerekli olmayıp, istek olmasa da memurlukça bu husus re'sen dikkate alınmalıdır (Hukuk Genel Kurulu'nun 09/10/2002 tarih ve 2002/12-709 Esas - 2002/781 Karar sayılı kararı).

Somut olayda davalı taraf temerrüde düşürüldüğü için, ödenen bedelin öncelikle faiz ve masraflardan düşürülmesi akabinde bakiye borç için takibe devam edilmesine, faiz türünün yasal faiz olarak belirlenmesine ve de koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.