İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/782 K.2024/607

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... adına, .... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı icra dosyasından kambiyo alacağına istinaden takip başlatıldığını ve müvekkilinin araçlarına haciz işlemi uygulandığını, takibe konu ... ... ... Bankası A.Ş., ...

Şubesinin ... nolu hesabından keşide edilen A ... çek nolu, 30.09.2006 tarihli ve 15.000,00-TL bedelli çekin 28.08.2008 tarihinde müvekkili tarafından ödendiğini, gerçekleştirilen ödeme işlemine istinaden dava dışı ... Bank A.Ş., ....

Asliye Ceza Mahkemesi 18.07.2007 tarih ve E:2007/..., K:2007/... sayılı karşılık çek keşide etmek suçundan hükmü infaz aşamasında iken dosya borcu tahsil edildiğinden şikayetten feragat ettiğini, takibi başlatalı 16 sene olduğunu, dosya ödeme ile hitam etmese dahi alacağın zaman aşımına uğradığını, davalı Varlık Yönetim Şirketi temlik alınan alacak itfa edilmişken dosyaya tekrar hareketlilik kazandırılarak icrai işlemlerinin yapılması hukuka ve yasaya aykırı nitelikte olduğunu, halihazırda, icra dosyasından müvekkilinin araçlarına haciz şerhi işlendiğini ve müvekkilinin mağdur edildiğini belirterek.

Davalı tarafından alacağı olmadığı halde yaptığı .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/...

Esas sayılı dosyalı takibinin durdurulması için İhtiyati Tedbir kararı verilmesi aksi halde İİK madde 72 uyarınca dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesi yönünde karar verilmesini, menfi tespit davamızın kabulüne, karşı tarafın kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş., dava dışı ... Anonim Şirketi'nden olan alacakları ile ilgili icra dosyalarını banka ile ... A.Ş. arasında akdedilen temlik sözleşmesi ile ... A.Ş.’ye devir ve temlik edildiğini, ... A.Ş., 10.06.2014 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararı ile ... A.Ş. ile “... A.Ş.” hükmi çatısı altında birleştiğini, ... A.Ş., 17/03/2017 tarihli kararı ile ... A.Ş. ile “... A.Ş.” hükmi çatısı altında birleştiğini, ... A.Ş.

25.06.2020 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararı ile ... A.Ş. ile “... A.Ş.” hükmi çatısı altında birleştiğini, davacının ve diğer kredi borçluları, kredi kartı ödemelerini süresinde yapmayarak sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu sebeple .... İcra Dairesi 2023/...

Esas dosyası ile borçlu, müşterek borçlu/ müteselsil kefiller ve davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine uygun şekilde alacak talep edildiğini, takibin davacının itirazı olmaksızın kesinleştiğini, müvekkili şirketin alacağı temlik alan durumunda olması sebebiyle hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ve kötü niyet tazminatına da hükmedilemeyeceğinin ortada olduğunu belirterek;

davanın reddine karar verilmesini ve davacı/borçlu aleyhinde %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava: Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit İstemine İlişkindir.

İİK'nın 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur. (TMK m. 6) İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerli olup, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. 6100 sayılı HMK’nın 190. maddesine göre, ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle borcun ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.

Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir.

Somut olayda davacı davaya konu çek bedelinin ödendiği iddiasına dayanmış olup, ispat yükü davacı üzerindedir.

Davaya konu çek önce alacaklı olarak ... Bankası A.Ş.'ye ( ... Bank A.Ş. ) ait olup, icra dosyası ile birlikte ... A.Ş.'ye temlik edilmiştir. ... Bankası A.Ş.( ... Bank A.Ş. ) tarafından çekin karşılıksız kalması nedeniyle davacı/borçlu hakkında yaptığı şikayet ... Asliye Ceza Mahkemesi 2007/...E.-2007/ ... K. Sayılı ilamıyla karar bağlanmış ve davacı/borçlunun cezalandırılmasına karar verilmiştir. Ardından temlik eden ... Bankası A.Ş.( ...

Bank A.Ş. ) tarafından ceza dosyasından feragat edilmiş ve ....Asliye Ceza Mahkemesi 2007/...E.-2007/ ... K. Sayılı dosyasından ek kararla cezaya ilişkin verilen hükmün ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir. Cezadan feragat borcun ödendiğine karinedir. Bu noktadan sonra borcun ödenmediğine ilişkin ispat yükü yer değiştirip davalı/alacaklıya geçer. Diğer bir ifadeyle alacağın bulunduğunun ispat yükümü ile davalı/alacaklı yükümlü olacaktır.

Davalı/alacaklı bu hususa ilişkin herhangi bir yazılı delil sunmamıştır. Bu durumda davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Kaldı ki, zaman aşımı dahi gerçekleşmiştir. Öte yandan davalı/alacaklı temlik alan konumunda bulunduğundan kötü niyetinden bahsedilemeyecek olup, davacının tazminat talebinin reddi gerekmiştir. Tüm bunlara ek olarak, davaya konu icra dosyasındaki çek ... Bankası A.Ş. ( ... Bank A.Ş. ) tarafından icra dosyası ile birlikte ...

A.Ş.'ye temlik edildiğinden ... Bankası A.Ş. ( ... Bank A.Ş. )'nin pasif husumeti kalmamıştır.

Belirtilen açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.