İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/163 K.2025/798

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 06.11.2022 tarihinde ...

AŞ. tarafından ZMMS(Trafik) poliçeli ... plakalı araç sürücüsünün kusuru ile birden fazla araca çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, kaza anında sürücünün kimlik bilgileri olay yerini terk etmesi sebebiyle tespit edilemediğini, aracın malikinin davalı şirket olduğunu, söz konusu kazada mağdur plakalar tarafından yapılan müracaatlara istinaden müvekkili şirketçe hasar dosyalarının açıldığını, bağımsız ekspertiz incelemeleri ile hasar niteliğinin ve hasar miktarının tespitinin yapıldığını, tespit sonucunda toplam 185.513,00-TL ödemenin gerçekleştiğini,

müvekkili şirketin zarar gören 3. Kişiye eksper raporu doğrultusunda tespit edilen tazminat bedelini ödeyerek poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu, yasal mevzuat uyarınca ödediği tazminatı, sigorta sözleşmesinin karşı tarafı olan davalıya rücu etme hakkına sahip olduğunu belirterek; .... Genel İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı (.... İcra Dairesi 2023/...

E. Sayılı ) dosyasına yapılan davalının tüm itirazlarının iptaline, itirazın ana para, işleyecek ticari avans faizi ve tüm fer'ileri kapsar şekilde iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ...A.Ş. arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 16.08.2022 tarih, ... numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme ile dava dilekçesinde belirtilen ... plaka numaralı araç kiracı şirkete kiralandığını ve teslim edildiğini, araç ruhsatında her ne kadar malik olarak görünmekte ise de bu maliklik sıfatı ancak bir çıplak mülkiyet olduğunu, aracın halihazırda zilyedi kiracı ...A.Ş. olması nedeni ile davanın ihbarını talep ettiklerini,

dava konusu olayda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araç işletilmesinden kaynaklı bir zarar bulunmadığından somut uyuşmazlık bakımından 2918 Sayılı KTK'nun uygulanması söz konusu olmayıp davanın dayanağını haksız fiil sorumluluğu oluşturduğunu, öte yandan 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 24. maddesinin 1. bendinde, “Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir.” hükmü yer aldığını, T.C.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2018/2844 K. 2020/1458 T.

2.6.2020 kararında; “...Somut olayda; davaya konu iş makinesinin mülkiyeti davalı ... şirkete ait ise de, yararlanma ve kullanma hakkı kiracıya ait olup, kiracı malın zilyedi olduğunu, dolayısıyla üçüncü kişilere verilecek zarardan kiracının sorumlu olacağını belirterek; davanın reddine, davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor ve ek raporlar alınmış dosya arasına konulmuştur.

Dava: Haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... Genel İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı (.... İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı ) incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya 28.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 28.08.2023 tarihinde borca itiraz ettiği, bunun üzerine davacı tarafından 18.09.2023 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık; 06.11.2022 tarihinde davacı ... tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altında olan ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu iddiasıyla birden fazla araca çarpması neticesinde, kaza tarihinde sigortalı aracın sigortalı/malik/işleteni ... olduğu iddiasıyla, sigortalı aracın kaza anında sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle dava dışı 3. Kişilere ödenen bedelin davalıdan rücuen tazmin talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

2918 Sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3.kişi üzerinde bulunmasını engeleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı Yasanın 3.maddesinde "işleten" araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85.maddesinde ise, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüme yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdiği zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araçların malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, ... şasi numaralı ... plakalı aracın kaza tarihinde kayden maliki davalı şirket ise de, aracın dosyaya sunulan finansal kiralama sözleşmesine ek 10.08.2022 tarihli birden çok aracı içeren proforma faturada yer aldığı şekilde ve sair deliller ile birlikte dava dışı ... A.Ş. zilyetliğinde olduğu, finansal kiralama sözleşmesi uyarınca aracın 10.02.2023 tarihinde ... A.Ş. adına davalı tarafından noterde devrinin gerçekleştiği anlaşılmakla; rücu koşulları oluşmadığından diğer bir ifadeyle davalının pasif husumeti bulunmadığından davanın reddine ve de açıkça kötü niyet söz konusu olmadığından davalının tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır