İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/659 K.2025/560

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle.

Müvekkili şirketin sermayesinin tamamının doğrudan ve dolaylı olarak ...' ye ait olan ortaklıklardan olduğunu, İstanbul genelinde doğalgaz dağıtım hizmetini ifa ettiğini, şirket nezdinde her tür kaynaktan karşılanan mal, hizmet alımı ve yapım işlerinin Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştiğini, müvekkili şirket ile davalı arısındaki sözleşmede ...' ın işin yapılmasını, yürütülmesini ve işçilerin organizasyonunu bir bütünlük içinde davalıya bıraktığını, akdedilen sözleşmede davalının çalıştıracağı personele ilişkin İş Kanunları ve diğer mevzuattan kaynaklanan sorumlulukların yükleniciye ait olduğunu,

dava dışı personellere ödenen tüm miktarların tamamından davalı tarafın sorumluluğu olduğunu ve rücu olunan miktarların müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin yalnızca ihale makamı sıfatına haiz olduğunu, davalının kıdem tazminatlarının tamamından, işçileri çalıştırdığı dönemle orantılı olarak sorumlu olduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla davanın kabulü ile bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacak olan miktarda artırmak üzere şimdilik 1.000 TL' nin,

müvekkili ... tarafından gerçekleştirilen ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır. -01/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi hükümleri uyarınca işçi alacaklarından davalının sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının ödemiş olduğu işçilik alacaklarını davalıdan talep edebileceğini, davacının ödemiş olduğu bedelin 115.848,66 TL olarak hesaplandığını, bu bedele dava tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceğini bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, asıl işveren davacının, dava dışı işçilere ödediği işçilik alacaklarını davalı alt işverenden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi raporu tüm dosya kapsamıyla birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafça istihdam edilen 14 işçinin işçilik alacaklarının davacı yanca ödendiği, ... tarafından gerçekleştirilen ödemelerden davalının sorumlu olduğu iddiasıyla ödenen işçilik alacakları davalıdan talep edilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen sözleşmelerin tetkikinde, davacı ve davalı arasında 2005/... İhale Kayıt Numarası ile 04/05/2005 tarihinde “30 Günlük Genel Temizlik Hizmet Alımı Sözleşmesi”nden başlamak üzere muhtelif tarihlerde hizmet alımına dair sözleşmeler imzalandığı, bu sözleşmelere göre davalının alt işveren, davacının ise asıl işveren vasfına haiz olduğu görülmüştür.

Bu sözleşmeler uyarınca dava dışı işçilere işçilik alacağı ödenmiş olup; davacı, işçi ...'a ödenen 7.281,69 TL'den,

işçi ... ...'a ödenen 8.477,09 TL'den, işçi ... ...'ya ödenen 8.423,05 TL'den, işçi ...'a ödenen 4.186,71 TL'den, işçi ...'a ödenen 4.452,75 TL'den, işçi ...'a ödenen 4.452,75 TL'den, işçi ...'a ödenen 9.655,18 TL'den, işçi ... ...'a ödenen 9.138,02 TL'den, işçi ...'a ödenen 9.083,98 TL'den, işçi ...'e ödenen 8.186,01 TL'den, işçi ... ...'e ödenen 9.675,61 TL'den, işçi ...'a ödenen 9.169,83 TL'den, işçi ...'a ödenen 9.165,04 TL'den, işçi ...'e ödenen 210,74 TL'den, işçi ...'a ödenen 210,74 TL'den, işçi ...'e ödenen 9.748,49 TL'den, işçi ...'a ödenen 1.625,21 TL'den, işçi ... ...' e ödenen 71,12 TL'den, işçi ... ...'ya ödenen 259,45 TL'den,

işçi ... ...'a ödenen 20,43 TL'den, işçi ...'a ödenen 510,58 TL'den, işçi ... ...'a ödenen 1.252,56 TL'den, işçi ...'a ödenen 591,63 TL'den davalının sorumlu olduğunu belirterek toplam 115.848,66-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar.

İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler.

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 167. maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.

O halde, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, hizmet alım tip sözleşmesi, teknik şartname ve hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerekir. Bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar.

Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilirken alt işverenin, asıl işverenden rücu imkanı yoktur. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır.

Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir.

(Y.13. HD. 24/05/2018 T, 2015/38873 E.-2018/6205 K. ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, 2016/2779 E.- 2018/6452 K. ve 11/05/2017 tarih, 2016/7790 E. 2017/5936 K. sayılı ilamları) Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve genel şartnameler incelendiğinde “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri, işçilik ve malzeme masrafları. Kamu İhale Kurumuna ödenmesi

gereken masraflar ve ihale karar masrafları sözleşme bedeline dahildir (m. 7)… Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu

işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa

ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir (m. 12.4.1)” hükümlerine yer verildiği görülmektedir. Sözleşmelerin anılan maddesi uyarınca, işçilik alacaklarından ihaleyi alan yüklenici firmanın (davalı tarafın) sorumlu olduğu açıkça anlaşılmakta olup, davacı şirketin yapmış olduğu işçilik ödemeleri kapsamında davalı şirkete rücu etme ... bulunmaktadır.

İhale makamı olan davacı şirket ...'ın, yukarıdaki belirtilen işçilere alacaklarını ödemiş olduğu dosyaya sunulan belgeler ile sabit olduğundan ve sözleşmelere ve teknik şartnameye göre davalı şirketin tüm bu ödemelerden sorumlu olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile, toplam ödenen 115.848,66-TL'nin, 1.000,00-TL'sine dava tarihi olan 31/10/2024 tarihinden, bakiye kalan kısma ıslah tarihi olan 05/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır