İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/380 K.2021/347

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait araç ile 19.03.2019 tarihi ile 29.07.2019 tarihleri arasında 22 kez geçiş ücreti ödemeksizin otoyoldan ihlâlli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği halde davaya cevap verilmediği görülmüştür.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/ ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine otoyol geçiş ve ceza bedeli istinaden toplam 830,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 19/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"Dosya içerisinde bulunan ve ... Emniyet müdürlüğünce gönderildiği anlaşılan pol-net çıktısında ... plakalı aracın 18.10.2017 tarihinden itibaren davalı şahıs tarafından alınarak adına tescil işleminin yapıldığı;

Davalı şahsın ... plakalı kamyon cinsi araç ile davacı firma tarafından işletilen köprü ve otoyollardan 19.03.2019/29.07.2019 tarihleri arasında 14 defa eksik bakiyeli ... etiket veya ... cihazı ile geçtiğinin anlaşıldığı;

Karayolları Bölge Müdürlüğünce gönderilen hesap ekstrelerinin incelenmesi neticesinde geçişlerin yapıldığı tarih aralığında herhangi bir bakiyenin olduğunu gösterir belgenin olmadığı, dosya içerisinde bulunan CD nin incelenmesi ile 2016, 2017, 2018 yılları ile 2019 yılının 11 ile 12. Aylarına ait hasap durumlarının bildirildiği;

Kaçak geçişlerin ise 19.03.2019/29.07.2019 tarihleri arasında yapıldığının anlaşıldığı;

Davacı firmanın geçişi kamera görüntüsü ile ispat ettiği, dosya ekinde gönderilen geçiş listesinin geçişin yapılan gününe ait fîyatlama üzerinden yapıldığı herhangi bir fîyatlama halasının yapılmadığı; Tespit edilmiştir.

Davalı şahsa ait ... plakalı aracın 19.03.2019/29.07.2019 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan 14 defa eksik bakiyeli .../... etiket ve cihazı ile geçtiği,

Davalı firmanın ödenmesi gereken toplam tutarın hesaplanması sırasında aşağıda belirtilen formülden hareket edilmesinin gerektiği;

GEÇİŞ ÜCRETİ X 4 KATI CEZA + GEÇİŞ ÜCRETİ= ÖDENMESİ GEREKEN TOPLAM ÜCRET l66 TL(Geçiş ücreti)X4(Katı ceza)=664TL(Ceza Miktan)+164TL(Geçiş Ücreti)=830 TL Ödenmesi gereken toplam Tutar. Yukarıdaki formülden hareketle davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar dâhil olmak üzere 830TL (Sekiz Yüz Otuz Türk Lirası) olduğu; görüş ve kanaatine varılmış olup, takdir yüce mahkemenindir." şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğu araç ile davacıya ait ücretli otoyollardan .../... hesabında yeterli bakiye bulunmaksızın 19.03.2019 ila 29.07.2019 tarihleri arasında 14 defa ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği,

bu nedenle yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, tescil kaydına göre ihlalli geçiş yapan ... plakalı aracın davalıya ait olduğu ve söz konusu araçla otoyollardan geçiş yapıldığı davacı yanca sunulan geçiş görüntüleri ile sabit olmakla, nitekim davalı yanın otoyolların kullanılmadığına dair bir savunmada bulunmadığı,

davalı aracıyla davacı işletimindeki otoyollardan 14 defa ihlalli geçiş yapıldığından ve geçiş ücretleri ödenmediğinden hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen 166 TL geçiş bedeli ve bunun 4 katı olan 664 TL ceza bedeli toplamı 830 TL kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır