İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/148 K.2023/744

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ... A.Ş. tarafından asıl borçlu ... San ve Tic AŞ'den olan alacağının ipoteğin limitini teşkil eden 5.000.000TL'lik kısmının tahsili amacıyla gerek asıl borçlu ... ve gerekse ipotek veren üçüncü şahıs eski malik ... ... San ve Tic AŞ ile yeni malik ... Yatırımları A.Ş. aleyhlerine .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/...

Esas sayılı dosyasıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, müvekkil şirketçe davalı ...'a 6.000.000 ABD Doları tutarında ödeme yapıldığını, huzurdaki davaya dayanak teşkil eden ....

İcra Müdürlüğü 2017/... esas sayılı 5.000.000 TL limitli ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte gönderilen ödeme emirlerine karşı gerek asıl borçlu ... ve gerekse eski malik ... ve yeni malik ... tarafından itiraz edildiğini beyanla haksız ve mesnetsiz itirazlarının iptali ile takip konusu alacağın likit olması nedeniyle davalıların %20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil aleyhine açılan söz konusu davanın. Gayrimenkul Satış Vaadine dayalı sözleşme kapsamında kurulan hukuki bir ilişkiye dayandığını, söz konusu gayrimenkulün.

Satış Vaadi kapsamında kalması nedeniyle; doğrudan müvekkilim aleyhine dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, Satış Vaadi Sözleşmesi kapsamında müvekkilin hukuki durumu yargılamaya bağlı olduğu için, yargılama neticesinde müvekkilinin hukuki durumu netleşmeden aleyhine söz konusu davanın açılmasının yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafından aradaki hukuki ilişkinin neticesi ve durumu saptanmadan müvekkilin bu durumdaki sorumluluğu belli olmadan ve satış vaadi sözleşmesi nedeniyle iddia edilen hususları yargılama ile ispatını sağlamadan doğrudan huzurdaki davanın açılamayacağını beyanla;

davanın ve davacı taleplerinin tümüyle reddedilmesine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya karşı herhangi bir yanıt vermemişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan işbu dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe vaki itirazın iptali isteminden ibarettir.

Dava konusu ... İcra Müd. 2017/... esas sayılı ilamsız icra takibi ile davacı şirket tarafından davalılar aleyhine dava konusu alacağın temini için verilen ... İli ... ilçesi ... Mah. 125 ada 41 ve 42 nolu parseller üzerindeki birinci derecede ipotekten kaynaklanan alacağın tahsili için 5.000.000 TL üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibine geçildiği, borçluların süresinde borca ve ferilerine itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdikleri anlaşılmıştır.

Mahkememizin 2017/... Esas 2018/... Karar sayılı kararında "Davanın erken açıldığından bahisle REDDİNE," dair karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13 Hukuk Dairesi'nin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamı ile;

"Dosya kapsamında mevcut 11/10/2016 tarihli Borç Kabul ve Teminat Sözleşmesi incelendiğinde, konusunun ..satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan borcun bu sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle belirlenmesi ve teminatlandırılması olduğu, 3.m. uyarınca sözleşme tarihi itibariyle borcun 5.030.820,00 USD olduğu, işleyecek faiz, cezai şart ve diğer alacak haklarının saklı tutulduğu, davalının davacıya olan borçlarının varlığını, tutarını ve davacıya ödemeyi kayıtsız şartsız ve gayrikabili rücu olarak kabul ettiği, satış vaadi sözleşmesi uyarınca verilen teminatlara ek olarak ... ...

Holding A.Ş.’nin borca kefil olmayı kabul ettiği, 5.1. m. uyarınca bu sözleşmenin….satış vaadi sözleşmesinin eki niteliğinde olduğu ve davacının teminatlarını güçlendirmek üzere akdedildiği, satış vaadi sözleşmesinin veya borcun temdit veya tecdidi anlamına gelmeyeceği hususlarının düzenlendiği görülmüştür.

TBK’nın 237.m. uyarınca taşınmaz satışı vaadi sözleşmeleri resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz.

Aynı Yasanın 13.m. ise “(1)Kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşmenin değiştirilmesinde de yazılı şekle uyulması zorunludur. Ancak, sözleşme metniyle çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler bu kuralın dışındadır. (2)Bu kural, yazılı şekil dışındaki geçerlilik şekilleri hakkında da uygulanır.”şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan resmi şekilde düzenlenen sözleşmelerin değiştirilmesi için resmi şekilde sözleşme düzenlenmesi gerekli ise de, Yasada söz konusu sözleşmelerin feshinin de aynı geçerlilik koşuluna bağlı kalınarak düzenlenecek sözleşme ile yapılması gerektiği hususunda bir düzenlemeye yer verilmemiş olmakla, resmi şekilde düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin feshe ilişkin yasal koşulların mevcut olması halinde tek taraflı irade beyanı ile feshedilebileceğinin kabulü gerekir.

Somut olaya döndüğümüzde iş bu dava öncesinde davacı tarafça açıkça taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin feshedildiği yönünde bir ihtarnameye rastlanılmamış olmakla birlikte, davacı borç kabul ve teminat sözleşmesi düzenlenmesinden sonra asıl borçlu ile ipotekli taşınmazların eski ve yeni maliklerine ....Noterliği’nin 12/04/2017 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ederek TTK 887. uyarınca ödeme ihtarı göndermiş, akabinde davalı ... Gay.

A.Ş.’ye satılan taşınmazlara üzerinde tesis edilen ipoteğin paraya çevrilmesi için dava konusu ipotekli icra takibini başlatmış ve itirazlar üzerine de iş bu davayı açmıştır. Davacı söz konusu ihtarname ile sözleşme uyarınca ödenen satış bedelinin iadesi amacıyla ipotekli takip başlatacağını ihtar etmiş olmakla, iradesinin sözleşmenin feshi yönünde kabul edilmelidir, zira sözleşme feshedilmeden sözleşme bedelinin iadesinin talep edilemeyeceği açıktır.

Kaldı ki icra takibi başlatılması da sözleşmenin feshi iradesinin açıkça ortaya konulması anlamına gelmektedir. Keza davacı yargılama sırasında sunduğu 25/06/2018 tarihli dilekçesinde de sözleşmenin feshedildiğini açıkça belirtmiştir.

O halde mahkemece dava konusu icra takibinin ....Noterliği’nin 30/04/2013 tarih ... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesinin feshi nedeniyle ödenen satış bedelinin iadesi amacıyla başlatıldığı, davanın erken açılan dava mahiyetinde olmadığı kabul edilerek yargılamaya devam edilip işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

HMK.nın (Değişik:22/07/2020-7251/35md.)353/1-a6 maddesinde;"Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." hali, kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesi sebepleri arasında gösterilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememiz tarafından İstanbul BAM 13. HD nin yukarıda incelenen kararı doğrultusunda, bozmadan sonra yapılan yargılama sonucunda;

Mahkememizde açılan işbu satış vaadi söz. dayalı alacağın tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine itirazın iptali davasında , davacı alacaklının somut olayda davacı tarafın açıkça taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin fesih edildiğine ilişkin bir ihtarname göndermediği anlaşılmakta ise de, davacı borç kabul ve teminat söz. Düzenlenmesinden sonra asıl borçlu ile ipotekli taşınmazların eski ve yeni maliklerine ....

Noterliğinin 12/04/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ederek, TTK 887. Mad uyarınca davalı yana ödeme ihtarı göndermiş ve sonrasında davalı ...

AŞ ye satılan taşınmazlara üzerinde tesis edilen ipoteklerin paraya çevrilmesi yoluyla, dava konusu ipotekli taşınmazlar için sözleşme uyarınca ödenen satış bedelinin iadesi amacı ile icra takibi başlatılacağı ihtar edilmiş ve başlatılmış olduğu görülmekle, davacı iradesinin sözleşmenin feshi yönünde olduğunun kabulünü gerektirir.

Davacı tarafından sözleşmenin feshedilmeden , sözleşme bedelinin iadesini talep edemeyeceği dikkate alındığında , icra takibinin başlatılması fesih iradesini açıkça ortaya koymaktadır.

Ayrıca davacı yargılama sırasında sözleşmenin fesih edildiğini, 25/06/2018 tarihli dilekçe de açıkça belirtmiş olup , açılan dava bu nedenle süresinde olduğu mahkememizce benimsenerek esas yargılamaya geçilmiştir.

Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sırasında , davalı ... SAN VE TİC AŞ 'nin iflasına ilişkin ... 1. ATM 'nin 27/11/2019 günlü ve ... sayılı kararının istinaf talebi reddedilmiş ve karar yargıtayca da onanarak 19/09/2022 tarihinde kesinleşmiştir.

Ayrıca ... Asliye Hukuk Mah. 2018/...-.../... sayılı davacı ... ... Aş nin davamızın davacısı ... Turizm .. AŞ aleyhine açtığı ipoteğin kaldırılmasına ilişkin dava reddedilmiş ve istinaf incelenmesinden geçmiş olduğu görülmüştür.

Mahkememizce davacıya verilen süre içerisinde davalı tasfiye halinde ... SAN VE TİC AŞ nin iflas masasına talep gibi alacağın 9 nolu kayıt numarası ile 17.657.363,62 TL üzerinden iflas tarihi itibariyle belirlenen alacak olarak kayıt ve kabul edildiği tespit edilmiştir.

Dava konusu alacağın miktarı itibariyle , ipotek limitinden fazla olduğu , bizzat davacı ve davalı mufris şirketin iflas masasına kaydedilen alacak miktarı ile sabit olup 5.030.820 USD borcun icra takibinde talep edilen 5.000.000 TL den fazla bulunduğu , anlaşılmakla , herhangi bir masraf ve incelemeye gerek duyulmaksızın itirazın iptali ile takibin devamına ve aynı alacakla ilgili yapılmış bulunan ... İcra Müd ... ve ... İcra Müd 2017/... esas sayılı icra takipleri ile tahsilde tekerrür olmamak üzere davanın kabulüne karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Ayrıca Davanın niteliği itibari ile , dava konusu alacağın varlık ve miktarı ile, dava konusu ipoteğin paraya çevrilmesi koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden davacı yanın icra inkar tazminatı isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır