İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/191 K.2023/302

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin işletmesinde olan ...'ndan davalının 29.09.2019 - 06.09.2020 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, 15 günlük yasal süresi içerisinde hiçbir yasal ceza olmaksızın ödenmesinin mümkün olmasına rağmen ödeme yapılmadığını, bu nedenle davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının işbu takibe de itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 15 günlük ceza uygulanmama halinin davacı şirket tarafından bildirilmesi gerektiğini, bu nedenle ceza tutarının istenemeyeceğini, ihlalli geçiş yapıldığına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığını, takip talebinde faizin, faiz oranının ne şekilde hesaplandığının belirsiz olduğunu beyan ile davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; geçiş ihlali sebebine dayalı geçiş bedeli ile yasadan kaynaklı para cezasının ferileri ile birlikte tahsili amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş tablosu, geçiş görüntülerini içerir belgelerin ibraz edildiği, ... ile... Müdürlüğü yazı cevapları, araç tescil kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.

İtirazın iptali istemine konu .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp ve tetkik edilmiş olup davacı tarafından davalı aleyhine 13.369,00-TL asıl alacak, 1.513,81-TL gecikme faizi, 272,48-TL KDV olmak üzere toplam 15.155,30-TL üzerinden takip başlatıldığı, takibe vâki itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan elektrik mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "...İnceleme ve değerlendirme : 1- Dosya içinde bulunan Türkiye Noterler Birliği’nin tarih ... tarih ... no lu sayılı yazısı ekinde gönderilen “Araç Bilgileri Formuna göre davaya konu ... plakalı aracın davalı ... Tur Taşımacılık Tic Ltd Şti adına 13. 02. 2018 tarihinde tescil edildiği , 06.07.2021 tarihinde aracın başka şirket üzerine tescil edildiği ... Marka , 2014 model ticari / yolcu nakli olduğu , cinsinin CO tek katlı olduğu anlaşılmıştır.

2- Dosya içinde bulunan ; ...Bankasının 18.04.2022 tarihli ... no lu yazısına göre Banka Müşterilerinden ...ŞTİ adına satılmış OGS cihazının ... plakalı için 19.01.2020 – 06.09.2020 tarihleri arasında aktif olduğu, bu tarihler arası bakiye bilgilerinin ekte olduğu, OGS cihazının 08.07.2021 tarihinde iptal edildiği bildirilmiştir.

Ekte ; söz konusu ... plakalı aracın 06.09.2020 tarihi ile 04.03.2020 tarihleri arasındaki geçişlerin tarih ve geçiş gişeleri liste halinde bildirilmiştir.

3- ... Müdürlüğü’nün ...tarih ... sayılı yazısında davaya konu ...

Plakalı aracın ... tarihleri arasında ve sonraki 15 günü kapsayan sürede HGS abonelik bilgi kaydının olmadığı bildirilmiştir.

4-... Müdürlüğü ... Müdürlüğü’nün ... tarih ... sayılı yazısına göre ... Plakalı araçla ilgili olarak , kurumlarına bağlı OGS sistemlerinde geriye dönük geçiş bilgilerinin görülmediği, OGS konusundaki tüm işlemlerin bankanın sorumluluğunda olduğu bildirilmiştir.

5- Dosya içinde bulunan ... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyası ile davalı ... Turizm Taşımacılık Tic Ltd Şti adına 16.12.2020 tarihinde 13.369,00 TL asıl alacak/ (Geçiş ücreti ve cezası birlikte) ,1.513,81 TL faiz ( ticari yıllık)

ve 272,48 TL faizin KDV si olmak üzer e toplam 15.155,30 TL lik icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.

6- 6001 sayılı yasanın 30/5 maddesine göre, geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş bedellerinin ödenmemesi halinde geçiş bedelinin 4 katı tutarın da ayrıca ödenmesi gerektiğinden davalının ödeme yükümlülüğü yasadaki bu kurala göre belirlenmiştir.

7- Dosya içindeki CD de bulunan dava konusu ... plaka no lu araca ait olan İhlalli Geçiş Bildirimi “(İGB) Bilgileri Döküm” tablosuna göre söz konusu aracın geçiş tarihler, saatleri ve yerleri ile ücretleri gösterilmiş olup davalının ödeme

yükümlülüğü bu tablodaki bilgilerden yararlanılarak hesaplanmıştır. Buna göre davalının dava konusu ihlalli geçişleri için ödemede bulunmadığı anlaşılmış, geçiş bedellerin toplamı 2.992,80 TL , geçiş ücretleri toplamının 4 katı (2.992,80 TL X 4 =)10.695,20 TL olup, bu iki tutarın toplamı 13.369,00 TL dir.

8-Yapılan incelemelere göre Davalının ödeme yükümlülüğü; Ödenmeyen geçiş ücretleri ile bunun 4 katı tutarının toplamından oluşmakta olup toplam tutar/ asıl alacak ; 13.369,00 TL dir.

Yukarıda belirtilen geçiş bedellerinin davacı şirketin hesabına aktarıldığına dair herhangi bir belge bulunmamaktadır. Geçiş ücretlerinin online sistemlerle ödeneceği göz önünde tutularak, davalının geçiş ücretlerinin davacı şirketin hesaplarına geçtiği/ödendiği konusunda gerekli yükümlülüğünü yerine getirmesi konusunda, 15 günlük cezasız ödeme imkanı da bulunduğu göz önünde tutularak, geçiş ücretleri hesabının bağlı bulunduğu banka aracılığı ile ücretleri davacının hesabına aktarmamış olması karşısında dava konusu bedelleri ödeme yükümlülüğünün bulunduğu değerlendirilmiştir.

GECİKME FAİZ HESABI

9- Ticari faiz oranları dava konusu aracın ihlalli geçiş yaptığı tarihler itibariyle 01.01.2019-31.12.2019 arası dönem için % 19,50, 01.01.2020-31.12.2020 arası dönem için % 13,75 olmasına ve faiz hesabı yapılan anaparanın sadece geçiş ücretleri ve (geçiş ücreti + geçiş ücreti 4 kat) ana para alınarak ayrı ayrı ve faiz oran değişim tarihine göre hesaplanmış olup, ekte tablo halinde sunulmuştur..

10- Gecikme faiz , dava konusu aracın kapı çıkış tarihlerinden 15 gün sonraki tarih ile takip tarihi arasındaki süreler bakımından hesaplanmıştır.

11- Uygulanacak Gecikme Faiz oranının geçiş ücretleri üzerinden veya geçiş ücreti ile cezalı tutar toplamının üzerinden hesaplanması hususunun hukuki değerlendirilmesi mahkemeye ait olduğundan her iki bakımdan ayrı ayrı hesaplama yapılarak Sayın Mahkemenin incelemesine sunulmuştur.

12- Buna göre davalının Gecikme faizi ödeme yükümlülüğü sadece geçiş ücretleri üzerinden 356,60 TL olarak hesaplanmıştır.

Geçiş ücretit + geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki anapara üzerinden yapılan hesaba göre takip tarihine kadarki süre bakımından gecikme faizi 1.782,99 TL hesaplanmış olup Her iki hesaplama biçimi ekte tablo halinde sunulmuştur.

13- Otoyollardaki geçişler, giriş/çıkış kapılarında kurulmuş bulunan elektronik/dijital yapıda, geçiş yapanların bankalardaki hesaplarından online olarak geçiş ücretlerinin tahsil edildiği, kameralarla ihlalli geçişlerin izlendiği ve aynı yöntemlerle kayıt altına alındığı sistemlerle belirlendiğinden, dosya kapsamında, cevap dilekçesinde , davalının aracının dava konusu otoyollardan dava konusu tarihler arasında geçiş yapmadığı yolundaki beyanına göre değerlendirme ve hesaplama yapmak mümkün olamamaktadır.

SONUÇ

Yukarıda açıklanıp hesaplandığı üzere davalının, davacı şirkete takip tarihi itibariyle ödeme yükümlülüğünün ;

1- Davalıya aitt dava konusu geçişleri gerçekleştiren ... plakalı araçların söz konusu gişelerden yaptığı geçişlere dair ücretlerin ödenmediği,

2- Davacı Şirketin işlettiği Ücretli Geçiş yollarından , davalı Şirket aracının geçiş ücreti ödemeksizin yaptığı geçişler nedeniyle, Noterler Birliği yazısına göre aracın şirket adına kayıtlı olması nedeniyle Ticari faiz oranı ve GEÇİŞ ÜCRETLERİ üzerinden hesaplanan gecikme faizi ile birlikte davalının davacı şirkete ödeme yükümlülüğünün, takip tarihi itibariyle;

Geçiş ücretleri + ceza bedeli / Asıl alacak 13.369,00 TL

İşlemiş ticari faiz.(sadece geçiş ücretleri) 356,60 TL

( 356,60 TL x %18=) Faizin KDV’si 64,19 TL olmak üzere

TOPLAM 13.789,79 TL olduğu

3- GEÇİŞ ÜCRETİ + GEÇİ ÜCRETİ 4 KAT anapara üzerinden yapılan gecikme faiz hesabına göre davalının takip tarihi itibariyle ödeme yükümlülüğünün;

Geçiş ücretleri + ceza bedeli / Asıl alacak 13.369,00 TL

Taleple bağlı İşlemiş ticari faiz. 1.513,81 TL

( 1.513,81 TL x %18=) Faizin KDV’si 272,49 TL olmak üzere

TOPLAM 15.155,30 TL olduğu... " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Huzurdaki davada itirazın iptali istemine konu olan icra takibine dayanak alacağın, davacı tarafından işletilen köprü/otoyoldan araç maliki davalıya ait aracın ücret ödemeden geçiş yapması iddiasına dayalı olduğu saptanmış olup davalı şirketin takibe vâki itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlığa tatbiki gereken 6001 sayılı ... Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasına göre.

"4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Ücretin dört katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir.

İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." 6. fıkrasına göre.

"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasına göre.

"Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." düzenlemesi câri olup araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edileceği öngörülmüştür.

Dosyada mübrez kamera/fotoğraf kayıtları, banka/ Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü yanıtları, provizyon ve geçiş tablosu kapsamında huzurdaki davada, işletmesi davacıya ait köprü/otoyoldan davalının maliki olduğu aracın geçiş ücretinin ödenmediği, böylece geçiş ihlali yaptığının sabit olduğu, aksinin tüm dosya kapsamında ispatlanamadığı, davalının araç maliki olmakla sorumluluğunun bulunduğu saptanmıştır.

Ancak emsal alınan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2023/650 esas, 2023/690 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar yönünden yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açık olmakla birlikte bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir.

Davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçelerinde, davacı şirketin araç sahibi/sürücüsüne bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığı belirtildiğinden uyuşmazlığa konu dosyada bildirim yapma yükümlülüğünün yerine getirilmediği nazara alınarak inceleme yapıldığında, takip öncesi işlemiş ve faiz talebi ile KDV'nin yerinde olmadığı sonucuna varılması gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle; davacı yanın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 13.369,00-TL (asıl alacak) alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vâki itirazının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.

Son olarak icra inkar tazminatı yönünden inceleme yapılmış olup somut olayda takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifade ile alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği (Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/1586 esas, 2020/80 karar sayılı kararı) anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.