İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/115 K.2024/580

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ... / İstanbul adresinde eğitim - öğretim alanında hizmet veren bir şirket olduğunu, çeşitli kurumlarla arasında "Franchise" ilişkisi bulunduğunu, taraflar arasında 09/02/2021 tarihinde " Franchise Sözleşmesi" akdedildiğini, ancak bu sözleşmenin , davalı şirket tarafından süresinden önce ve herhangi bir haklı sebep olmaksızın feshedildiğini, müvekkili de fesih beyanı kendisine ulaştıktan sonra , sözleşmenin karşılığında verdiği hizmetlere istinaden, 19/12/12/2022 tarihinde 47.377,13-TL bedelli "yıllık işletim bedeli" ve 8.681,67-TL bedelli " ... yazılım bedeli" açıklamalı faturaları davalı şirkete teslim ettiğini,

kesilen bu faturaların davalı şirket tebliğ edildiğini ve yasal süresi içinde herhangi bir itiraz ya da iade işlemi yapılmadığını, müvekkilinin keşide ettiği işbu faturalara karşı herhangi bir ödeme yoluna gidilmediğini, alacağın tahsili amacı ile ...

İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının kötüniyetli ve mesnetsiz itirazı ile takibin durduğunu , akabinde yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de herhangi bir sonuç çıkmaması ile işbu davanın açıldığını beyanla davanın kabulünü, davalının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve icra daireleri olduğunu, franchise verenin aydınlatma yükümlülüğü kapsamında franchise verdiği taşınmazla ilgili tüm bilgileri, satış tahminlerini , varsa hukuki ihtilafları franchise alana bildirmekle yükümlü olduğunu, sözleşme kapsamında,

Sözleşme öncesi açıklama ve franchise alanı aydınlatma,

Franchise sisteminin ve bu sistem kapsamında patent, marka, know-how, ticaret unvanı ve işletme adı gibi gayri maddi malların kullanımını sağlama,

İşletmesine ilişkin sahip olduğu mal ve hizmetlerin tanıtıcı unsurlarını franchise alana kullandırma,

İşletmenin kurulma aşamasında ve donanımının sağlanmasında yardımcı olma,

Franchise alanın sisteme en iyi şekilde entegre olabilmesi ve sürümü gerçekleştirebilmesi için gerekli tüm bilgi ve eğitimleri verme,

Yöresel reklamlar haricinde sürümü gerçekleştirilen mal ve hizmete ilişkin reklamları yapma,

Sözleşmede açıkça kararlaştırılmışsa belli bir bölgede başkaca bir franchise sözleşmesi kurmama ve üçüncü kişilere mal göndermeme,

Sözleşmede mal ve hizmetlerin sunumu için gerekli olan araç, gereç ve malzemelerin franchise veren teslim edileceği belirlenmiş ise bu malzemelerin teslim edilmesi,

Borçları bulunduğunu, Franchise verenin bu borçlarını yerine getirmemesinin franchise alan bakımından sözleşmenin haklı nedenle feshine gerekçe olacağını, taraflar arasında olması gereken sözleşmesel güven ilişkisinin sarsılıp sarsılmadığı, önceden öngörülmesi objektif olarak mümkün olmayan sebeplerin ortaya çıkıp çıkmadığı,

tarafların karşılıklı edimlerinin sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde yerine getirilmemesi sebebi ile sözleşmeden sağlanması beklenen menfaatin ağır şekilde zedelenip zedelenmediği , sözleşmenin devam ettirilmesinin iyi niyet ve dürüstlük kurallarına göre taraflar için çekilmez hale gelip gelmediği hususlarının incelenmesinin gerektiğini, müvekkili şirketin hiçbir dayanak göstermeksizin sözleşmeyi feshettiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketin ...Noterliği'nin 12/12/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshe dair tüm gerekçelerini bildirmek sureti ile haklı fesih yoluna gittiğini beyan ederek davanın reddini,

alacağın %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; fatura alacağına dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine fatura alacağına istinaden faizler dahil toplam 56.058,80-TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının itiraz dilekçesi ile itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 04/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Davacı ... A.Ş. (Franchise Veren) adına yetkili ... ile davalı ... Ltd. Şti. (Franchise Alan) adına ... arasında 09.02.2021 tarihli FranchiseSözleşmesi imzalandığı,

Davalı ... Tic. Ltd. Şti. nin kuruluşunun Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 27.04.2022 tarih ... sayılı nüshasında ilan edildiği,

Davalı ... Ltd. Şti. tarafından davacı ...c. A.Ş. adına ... Noterliği'nce düzenlenen 12.12.2022 tarihli ... Yev. numaralı FESİH ihtarnamesinin keşide edildiği,

Tarafrların ticari defter kayıtlarında 19.01.2023 takip tarihi itibari ile;

Davacı şirketin ticari kayıtlarında, davacı şirketin davalı şirketten 56.058,80 TL alacaklı,

Davalı şirketin ticari kayıtlarında ise, davalı şirketin davacı şirkete 442.482,60-TL borçlu olduğu,

Bu durumda tarafların cari hesapları arasında 386.423,80 TL.lık fark olduğu, bu farkında davalı şirket tarafından davacı şirkete yapılmış davacının ticari defterlerinde kayıtlı olan toplam 386.423,80 TL.lık ödemelerin ödemeyi yapan davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı,

Bu ödemelerin davacı şirketin kabulünde olmasından dolayı 19.01.2023 takip tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirketten 56.058,80 TL alacaklı olduğu, daha sonra davalı tarafından davacı adına 26.01.2023 tarihinde 8.681,67 TL.lık ve 47.377,13TL.lık olmak üzere toplam 56.058,80TL.lık iade faturasının tanzim edilerek davalının ticari defterlerine kaydedildiği ve davalının bakiyesinin 386.423,80 TL olduğu , bu bakiyenin de yukarıda arz edildiği üzere davalı şirket tarafından davacı şirkete yapılmış, davacının ticari defterlerinde kayıtlı olan toplam 386.423,80 TL.lık ödemelerin davalının ticari defterlerine kayıtlı olmamasından kaynaklandığı,

Sözleşmenin taraflarından davalı şirketin hak ehliyetini kazanması (27.04.2022 tarihli tescille) ve TTK m.588/f.3-4 çerçevesinde sözleşmenin tarafı olarak kabul edilmesi bakımından aranan şartların (özellikle şirketin sözleşmeden doğan borçları tescilden sonraki üç ay içinde yerine getirmesi) gerçekleştiğine kanaat getirilmesi halinde, sözleşmenin her iki tarafı bağlayıcı nitelikte, borçlandırıcı bir hukuki işlem olarak hükümlerini doğurabileceği, aksi halde taraflar bakımından yoklukla malul bir sözleşme söz konusu olacağı, ancak tarafların açık veya örtülü (özellikle kanaat verici davranışlarıyla) yeni bir sözleşme kurdukları kabul edilerek bu yeni sözlü sözleşme çerçevesinde değerlendirme yapılabileceği,

Taraflar arasındaki 09.02.2021 tarihli sözleşmenin hükümlerini doğurduğu yahut taraflar arasında davalı kurulduktan sonra yeni bir sözleşme kurulduğuna kanaat getirildiği takdirde geçerli olmak üzere, hükümlerini doğuran sözleşmenin haklı nedenle fesih şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerektiği, Sayın Mahkemece davalı tarafından sözleşmenin “haklı” nedenle feshedildiğine kanaat getirilmesi için sözleşmeye aykırılığın kural olarak esaslı nitelikte olması gerektiği, dava dosyasındaki mevcut belgelerden somut olayda bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediğine kanaat getiremediğimizi, Sözleşmenin 8.6.maddesinin uygulanması bakımından da takdirin Sayın mahkemeye ait olduğu,

Sayın Mahkemece yukarıda belirtilen şartların somut olayda gerçekleştiğine ve haklı nedenle fesih bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde, fesih beyanının muhataba ulaşması ile sözleşmenin derhal sona ereceği, fesih beyanı sonuçlarını ileriye etkili olarak doğurduğundan fesihten beyanının muhataba varmasından önce doğmuş alacak ve borçların geçerliklerini koruduğu, fesihten sonra borç ilişkisi sona erdiğinden borçların da sona erdiği,

Sayın Mahkemece davalı tarafından sözleşmenin haklı nendenle feshedildiğine ve icra takibine konu olan borçların, fesihten sonraki döneme ait borçlar olduğuna kanaat getirilmesi halinde, davacının bu borçların ifa edilmesini talep edemeyeceği, buna karşılık söz konusu borçlar, fesihten önceki dönemde doğmuş ve muaccel olmuş ise davacının borçların ifa edilmesini talep edebileceği;

Sayın Mahkemece davalı tarafından sözleşmenin haksız feshedildiği ve borç ilişkisinin haksız fesihle birlikte sona ermediği kabul edilirse bu takdirde bu döneme ilişkin doğan ve muaccel olan borçların ifasının talep edilebileceği, temerrüt faizinin ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyasında ödeme emrinin davalıya tebliğinden itibaren işletilmesi gerektiği,

Sayın Mahkemenin takdirlerine arz ederiz."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda.

Taraflar arasında 09.02.2021 tarihli Franchise Sözleşmesi bulunduğu, davalı yanın davacıya keşide ettiği 12.12.2022 tarihli ihtarname ile anılan sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği, davacı yanın işletim ve yazılım bedeline ilişkin 2 fatura düzenleyerek davaya ve takibe konu ettiği, davalı yan her ne kadar feshin haklı olduğunu iddia etmiş ise de; mahkememizce, davacı yana gönderildiği beyan edilen ihtarnamede ve cevap dilekçesinde belirtildiği şekliyle ''davacı yanın sözleşme 4.22'ye açıkça aykırı hareket ettiği, markasını geliştirme, geniş kitlelere yayma ve tanıtma kapsamında hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediği,

davalı şirketin yakınlarındaki neredeyse tüm şubeleri kapattığı, bu sebeple öğrencilerin bu eğitim kurumuna duyduğu güvenin bilinirliğin azalması sebebi ile öğrenciler tarafından davalı şirkete kayıtların durduğu, davalı şirketin işbu sözleşmeden beklediği yararın neredeyse tamamen ortadan kalktığı, sözleşmenin 3.4 maddesi uyarınca davacı şirketin, marka tanıtımı için çeşitli reklam çalışmaları yapacağını taahhüt ettiği ancak söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmediği,

yine sözleşmenin 5. Maddesine de aykırı davranıldığı'' iddialarına ilişkin tüm delil ve belgelerini sunmak üzere davalı vekiline 1 ay kesin süre verildiği ve aksi halde mevcut delil durumuna göre devam edileceğinin ihtar edildiği, ancak verilen kesin sürede davalı yanın feshin haklı olduğuna ve davacının sözleşmeyi ihlal ettiğine dair bir delil sunmadığı, tanık ismi beyan edilmediği, bu sebeple davalı yanca yapılan feshin haklı olduğunun ispat edilememiş olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarına bakıldığında davalının kendi defterleri uyarınca da davacıya takip tarihi itibariyle 442.482,60 TL borçlu olduğu,

sonra yapılan kısmi ödemeler nedeniyle dava değerinin daha düşük olduğu, takip tarihinden sonra davalı yanın iade faturalarının davacı kaydına alınması ile davacı defterlerinde alacak bakiyesi görünmediği, ancak bu durumun bir ödemeden kaynaklanmadığı ve davalı tarafça iadenin yasal süresi içinde yapılmadığı, davacıya yapılan bir ödeme de bulunmadığı, davalı şirket sözleşme tarihinden sonra ticaret sicile tescil edilmiş ise de; davalı yanın bu sözleşmenin hiç var olmadığı yönünde bir iddiası bulunmadığı,

cevap dilekçesinde sözleşmenin daha ileri bir tarihte yapıldığını beyan ettiği ancak davalının davacı yana gönderdiği ihtarda taraflar arasında 09.02.2021 tarihinde 8 yıl süre ile franchise sözleşmesi akdedildiğinin kabul ve beyan edildiği, taraflar arasındaki sözleşmede her sayfada davalının kaşesi ve üstünde bir imzanın bulunduğu, davalının kaşe basıp imza atarak davacı nezdinde tacir gibi hareket etmesi sonrasında bu sözleşme tarihinde şirketin var olmadığı savunmasının TMK 2'ye de aykırı olduğu, sözleşme sonrasında kaşede yazdığı şekliyle davalı şirketin tescilinin de yapılmış olduğu,

bu sebeplerle davacının sözleşme ve taraf ticari defterleri uyarınca takip tarihi itibari ile davalıdan alacaklı bulunduğu, davacının işbu davaya konu taleplerinde haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, alacak davalı yanca da belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatı isteminin de kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır