İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/44 K.2024/880

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin kambiyo senetleri ile işlem yapan ve bu nedenle alacaklarının bir kısmını çek ile tahsil eden bir firma olduğunu, keşidecisi ... Ltd. Şti., olan Türkiye ... A.Ş ... Şubesi'nin ... no'lu hesabından keşide edilen, 07/12/2022 tarihli 160.000,00-TL bedelli ... çek seri numaralı çekin cirantası olan ... İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti., isimli firmadan , ilgili firmanın cirosu ile alındığını, ilgili çek müvekkili şirkette iken ve müvekkili şirket henüz ciro edemeden kaybolduğunu, çekin iptali nedeni ile ...

ATM'nin 2022/... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, ayrıca iki farklı çekin daha müvekkili şirket uhdesinde iken kaybolduğunu, ilgili yargılama devam ederken ... ... tarafından müdahale dilekçesi sunulduğunu ve ilgili çekin kendisinde olduğunu bildirdiğini, akabinde ....ATM tarafından istirdat davası açılması gerektiğine ilişkin ara karar kurulduğunu müvekkili ile ... arasında cari hesap ilişkisi ve müvekkilinin ... adına faturaların eklendiğini, müvekkilinin ...'dan olan alacağını tahsil etmek amacı ile işbu davaya konu çeki iktisap ettiğini,

kaybolan çeki her nasılsa ele geçiren kişi yada kişilerin bu çeki piyasaya sunduğunu ve kötüniyetli olarak bankaya ibraz ettiğini, çek kıymetli evrak olarak sebepten mücerret ise de temelinin bir borca dayandığını, anılan sebepler ile çekin taraflarına iadesinin gerektiğini beyan ederek davanın kabulüne , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının , dava konusu çekin istirdadını talep etmiş ise de çekte cirosunun olmadığını, ilk önce aktif husumet ehliyeti bulunduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını ispat etmesi gerektiğini, davacı yan çekin kaybolduğunu belirtmiş ise de iddiasını destekler herhangi bir delil sunmadığını, çekte cirosu bulunmayan ve çeke hamil olduğunu ispat edemeyen davacının açmış olduğu davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, davacı yanın bir tacir olduğundan basiretli hareket etme yükümlülüğü bulunduğunu,

davacının kendi uhdesinde bulunduğunu iddia ettiği çekleri iyi muhafaza edememesi basiretli davranma yükümlülüğüne aykırı bir davranış olduğunu, bu nedenle basiretsiz davranışların sonuçlarına müvekkilinin değil davacının katlanmasının gerektiğini ,müvekkilinin ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğuna dair delil sunulmadığını beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davaya konu ... nolu 160.000 TL bedelli senedin kaybolduğundan bahisle istirdatı istemine ilişkindir.

Davaya konu çekin incelenmesinde; keşidecisinin ... Tic.Ltd. Şti., lehtarının ve 1. Cirantanın ... ...Ltd.Şti, sonra ... ...Ltd.Şti , ... ... Ltd.Şti., ... ... Ltd.Şti., ... A.Ş., davalı ve ... olduğu görülmüştür.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Dosyaya mübrez, belge, bilgi, takip dosyası, davacı yana ait incelene ticari defterleri ile sınırlı olarak yapılan tespit , inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;

1.Davacı ... Anonim Şirketi tarafından incelemeye sunulan 2022 ve 2023 yıllarına ait tüm ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK.md.64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığından, davacı tarafa ait Ticari Defterlerin , 6102 sayılı yeni TTK. İlgili hükümlerine yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğundan lehine delil olma özelliğine sahip olduğu,

2.Davalı taraf incelemeye katılmamış ve defter belge sunmamıştır.

Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davacının defterlerinin incelenmesi neticesinde, davacı yana incelenen 2022 ve 2023 yılına ait ticari defterlerinde dava dışı ... Tic.Ltd.Şti., ile arasında bir ticari ilişkisinin mevcut olduğu, davacının incelenen ticari defterlerinde dava dışı ... Ltd.Şti., ile arasındaki ticari ilişkinin ... no.lu alıcılar hesap kodunda takip edilmekte olduğu, davacı yan tarafından düzenlenen Satış Faturalarının bu hesabın borcuna, yapılan ödemelerin bu hesabın alacağına kaydedildiği tarafıma sunulu muavin defterinde görülmüştür.

Davacının defter incelemesi neticesinde;

Davacı yanca yevmiye defterinde oluşturulmuş ve dosya münderecatına sunulmuş olan açık cari hesap dökümünden taraflar arasında ki ticari ilişkinin 2022 yılı öncesinden başladığı, davacı tarafından dava dışı ... Ltd.

Şti'ne 2022 yılında 2.425 adet fatura karşılığında 5.137.416,68-TL tutarında , 2023 yılında 3.035 adet fatura karşılığı 8.424.371,68-TL tutarında fatura düzenlendiği, davacı tarafından dosyaya sunulan 11/10/2022 tarihli tahsilat makbuzu tarihinde davacının dava dışı ... Ltd.Şti'inden 553.397,43-TL alacaklı olduğu, dosya münderecatında davacı tarafından sunulan 11/10/2022 tarih ve ... nolu Tahsilat makbuzu ile dava dışı ...

Araç firmasından dava konusu 07/12/2022 tarih ... nolu 160.000,00-TL tutarlı çekin ... tarafından teslim alındığına ilişkin tahsilat makbuzu ve içeriği dava konusu 07/12/2022 vadeli ... nolu 160.000,00-TL tutarlı çekin davacı kayıtlarında yer almadığı,

Görüş ve kanaatimi bildirir raporumu arz ederim."şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda. Davacı tarafın davaya konu edilen çekin çalındığından bahisle iadesini talep ettiği, davalı tarafın iyi niyetli hamil olduğunu savunduğu, her ne kadar senedi ibraz eden dava dışı ... olsa da çek iptali istemiyle açılan ...

ATM'nin 2022/... esas sayılı dosyasında davalı ... ...'in senedin kendisinde olduğunu beyan ettiği, cevap dilekçesinde de senedin kendisinde bulunmadığına yönelik bir savunması olmadığı, yine davaya konu senet davacı kayıtlarında yer almamakla birlikte, davacı ile dava dışı ... Ltd.Şti nin ticari ilişkilerinin bulunduğuna ilişkin defter kayıtları ve dosyada bulunan tahsilat makbuzu uyarınca davacının dava konusu senedi dava dışı ...

Ltd.Şti den aldığının sabit olduğu, ( Emsal İlam İstanbul BAM 12. H.D 2022/144, 2024/1511), davalının kötüniyeti/ ağır kusurunun değerlendirilmesi hususunda ... BAM ... H.D nin 2023/ ... esas ve 2024/ ... karar sayılı ilamında''.. Eldeki davada, davacı öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu, ardından davalı tarafın çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir.

Bununla birlikte davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, zira aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır niteliktedir.

Bununla birlikte, mahkemenin tespit ettiği üzere davalı ... nın farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu etmiş olması hayatın olağan akışına aykırı olup, bu durumda davalı ...nın çekin iktisabında, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir(Yargıtay 11. HD'nin 26.05.2021 tarih, 2020/5570 E. - 2021/4450 K. sayılı kararı).

Bu nedenle ilk derece mahkemesince çekin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir...'' denildiği, buna göre somut olayda davalının sebepten soyut olan çeki ne şekilde elde ettiğini ispat yükü olmamakla birlikte davalının ve çekte cirosu bulunan ... Ltd.Şti. İle ....

A.Ş., hakkında çok fazla soruşturma dosyasının ve senede dayalı talepler nedeniyle davalı oldukları dosyaların bulunduğu, bu sebeple mahkememizce davalının ağır kusurlu olduğu benimsenmekle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır