İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/605 K.2024/743

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının, ... plakalı araçlarıyla 06.05.2017 ile 26.07.2017 tarihleri arasında ücret ödemediğini, işletme hakkı müvekkili şirkete ait olduğunu, ... Köprüsü ve bağlı otoyolundan 18 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, bu davalarının konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan müvekkili şirket alacakları, davanın ikamesine binaen, sayın mahkememize delillerinin sunulduğunu, Davalarının kabulünü, ....İcra Müdürlüğü'nün 2017/...

Esas (.... Genel İcra Müdürlüğü 2023/...

Esas) sayılı dosyasında davalının icra takibi yaptıklarını, davalının bu takibe itiraz ettiğini, itirazın iptalini, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 1.032,25 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (43,10 TL) ve KDV (7,76 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, Davalı tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğini, icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını,

peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsilini müvekkiline verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı asile usulüne uygun gerekli tebligatlar yapılmış olup davalının cevap dilekçesi sunmamış olduğu anlaşıldı.

DELİLLER

.... İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... ve ... plaka sayılı araçların tescil kayıtları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... Genel Müdürlüğü'ne yazılan yazımıza ve ... Genel Müdürlüğü'ne yazılan yazımıza verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... 'ne yazılan yazımıza verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... 'a yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Mali Müşavir bilirkişisi ... ... tarafından hazırlanan 23/05/2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; Araç geçiş ihlali nedenine dayalı geçiş tutarı ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili isteminin yerinde olup olmadığı, .... İcra Müdürlüğü 2021/... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalı yanın itirazında haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen .... İcra Müdürlüğü 2021/... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... Anonim Şirketi tarafından davalı ... ... aleyhine 19/01/2023 tarihinde 2.381,89 TL alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mali Müşavir bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 23/05/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "...

Nihayi takdir tamamen Sayın Mahkemenizde olmak üzere;

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, İcra dosyası, davacı tarafından

İhlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve ihlalli geçişlere ilişkin kayıtlar, Mahkemeniz celbi ile dosyaya

sunulan ilgili araçlara ait tescil kayıtları ve Tüm Dosya kapsamı deliller üzerinde yapılan ve detayları

yukarıda ilgili bölümlerde verilen inceleme ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı tarafından davalı aleyhine ihlalli geçişlerden kaynaklan geçiş ücretretlerinin ödendiğine

ilişkin dosyaya her hangi bir somut belge ibraz edilmediği, Araçlara tanımlı HGS/OGS hesap ekstrelerinin

de dosya kapsamında olmadığından tarafımızdan bu hususuta her hangi bir inceleme ve tespit

yapılamadığı,

Davacının davalıdan, ....İcra Md 2017 / ... sayılı Takip dosyasından 14.11.2017 Tarihi

itibariyle:

Davalıya ait olan ... Plakalı araçlarla gerçekleştirilen 18 adet ihlalli geçiş ile

ilgili olarak toplam 206,90 TL geçiş ve dört katı ceza tutarı olan 827,60 TL olmak üzere toplamda

1.034,50 TL asıl alacak telebinde bulunabileceğinin tespit edildiği,

ANCAK Davacı, Takip ve işbu davada geçiş ücreti ve 4 katı ceza tutarından kaynaklanan ASIL

alacak olarak toplamda 1.032.25 TL ASIL ALACAK Talebinde bulunduğu, Davacının Taleple bağlı

olduğu, Takip öncesi işlemiş faizi ve faiz üzerinden talep edilen KDV alacağına ilişkin yukarıda yapılan

açıklamalar gereğince talep edilemeyeceği hususu Mahkemeniz takdirlerinde mütalaa edildiği, ANCAK; Tamamen Mahkemeniz takdirlerinde olmak üzere: Mahkemenizce davacının takip öncesi 1.032.25 TL ASıl alacak için : 43,10 TL işlemiş faiz ve

faizin % 18 KDV’si olan 7,76 TL’nın talep edilebiceğinin benimsenmesi halinde, takip öncesi işlemiş faiz

ve KDV’nın de davalıdan talep edilebileceği,

Takip tarihinden itibaren talebe uygun olarak 1.032,25 TL asıl alacak için talebe uygun olarak

%9,75 ve değişen oranlarda ticari faiz talebinin uygun talep olduğu ve mahkemeniz takdirinde olduğu saygıyla arz olunur..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir. kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

''Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Alacağın muaccel olduğu an, tarafların anlaşması veya bir ihbar ya da kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir. Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur.

Ancak dava konusu somut olayda, ihlalli geçişlere ilişkin geçiş ücretlerinin geçiş anında tahsil edilemediğinin davalı tarafça bilindiği nazara alındığında 15 günlük süre sonunda temerrüt oluşacağından mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitler ışığında işlemiş faize hükmedilmesinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır. ''(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. HD. 2021/771 Esas, 2024/998 Karar)

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalıya ait ... ve ... plakalı araçları ile davacının işlettiği otoyollardan ihlalli geçişler yaptığı hususunun dosyaya sunulan geçiş kayıtları ve alınan bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu, davalının araçların ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir itirazının bulunmadığı davacı tarafça sunulan fotoğraflarla geçişlerin belgelenmiş olduğu,

ihlalli geçişlere esas araçların ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalıya ait olduğunun anlaşıldığı, hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınacak yeterlilikte bulunduğunun anlaşıldığı, yapılan ihlalli geçişe ilişkin normal geçiş ücretinin 206,90-TL olarak hesaplandığı,davalı tarafça geçiş ücretinin ödendiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı, 25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan.

7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile değiştirilmiş olan. "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanabileceği, ihlalli geçiş ücretinin dört katı olmak üzere 827,60-TL ceza ödeneceği,

buna göre davacının asıl alacak miktarı bakımından 1.032,25-TL talep edebileceği işlemiş faiz ve KDV istemi bakımından ihlalli geçişlere ilişkin geçiş ücretlerinin geçiş anında tahsil edilemediğinin davalı tarafça bilindiği nazara alındığında 15 günlük süre sonunda temerrüt oluşacağından işlemiş faize ve KDV'sine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, alacağın likid olması nedeniyle asıl alacağın % 20'si oranındaki 206,45-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair açıklanan gerekçelerle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır