İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/41 K.2024/760

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkilinin işletmesinde bulunan otoyoldan geçiş ücreti ödemeksizin geçişler yaptığını, söz konusu ihlaller nedeni ile ücretlerin ödenmemesinden dolayı alacağın tahsili için müvekkili tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, ancak takibe haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davanın kabulüne, alacağın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen , davalı yan cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine toplam 1.092,50-TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine , yetkiye itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Delillerin ve hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; dosyaya sunulu belge ve bilgilerle sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;

1-Davacı şirket vekili tarafından; davalıya ait ... plakalı aracın geçiş ücreti ödemeden davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yaptığı nedeniyle, ödenmeyen 1.092,50-TL asıl alacak tutarının tahsili amacıyla davalı aleyhine; 16/06/2023 tarihinde ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı ve takibe konu tutarın davaya konu edildiği ,

2-Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş listesinin sunulduğu görülmüş olup, yapılan incelemede; davalıya ait ... plakalı aracın; 16.09.2020-05.07.2022 tarih aralığında 3 kez otoyol geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığının dosyada mevcut görüntü kayıtlarından teyit edildiği,

3-Dosyaya celbedilen belgelerden; ... plakalı aracın OGS cihazı üyeliğinin bulunmadığı , HGS ürününde ise yetersiz bakiye nedeniyle geçiş ücretlerinin ihlalli geçiş tarihinde ve 15 günlük süre içinde davacı şirket tarafından tahsil edilemediğinin tespit edildiği,

4-Sayın Mahkemenizce davacı talebinin kabulü halinde; 3 kez ihlalli geçiş ücretinin 218,50-TL 6001 Sayılı Kanun gereğince 4 katı ceza tutarının 874,00-TL olmak üzere toplam davacı alacağının 1.092,50-TL olarak hesaplandığı,

Sonuç ve kanaatine varılmıştır ."şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda.

Karayolları Genel Müdürlüğü'nden gelen cevabi yazılar, ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araç ile davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan 16/09/2020-05/07/2022 tarihleri arasında ihalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu,

ihlalli geçiş yapan aracın, ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, davalı yanın davaya cevap vermediği ve ödeme iddiasında bulunmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 1.092,50-TL kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, taraflarca anılan rapora itiraz edilmediği, böylece davacının anılan tutar yönünden talebinde haklı olduğu anlaşılmakla, davanın talep edilen asıl alacak tutarı üzerinden kabulüne, taleple bağlı kalınarak asıl alacağa uygulanacak faiz türünün yasal faiz olarak belirlenmesine,

alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır