İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/631 K.2025/528

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde trafik sigortalı olan ve davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın, alkollü sürücü... “ın sevk ve idaresinde iken, dava dışı ... Sigorta A.Ş.'nde kasko sigortalı olan ... plakalı araç ile çarpışması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmiş olduğunu, davalı şirkete ait ... plakalı araç sür sü...'ın kaza sırasında 0.71 promil alkollü ve “6 25 kusurlu olduğunu, dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'nde kasko sigortalı olan ... plakalı araçta yapılan ekspertiz sonucunda, ... plakalı araçta 388.818,11 TL hasar tespit edildiğini, araca pert-total işlemi yapılarak aracın rayiç bedeli 740.000,00 TL ve aracın stopaj bedeli ise 513.300,00 TL olarak hesaplandığını, rayiç bedelden sovtaj bedelinin mahsup edilmesiyle hasar bedeli 226.700,00 TL olarak ekspertiz raporu tanzim edilmiş olduğunu, ... plakalı araç için müvekkili şirket tarafından dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'ne rayiç bedelden sovtaj bedelinin mahsup edilmesiyle 226.700,00 TL üzerinden davalının %25 kusur oranınca 28.03.2023 tarihinde 56.675,00 TL ödeme yapıldığını ve dava dışı sigortalı ... ... Yap. Mad. İnş.

A.Ş. ile müvekkil şirket arasında ibraname imzalanmış olduğunu, davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü kazada 0.71 promil alkollü olduğu iddiasıyla, ZMS/Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4/c maddesi gereğince müvekkili sigorta şirketinin zarar görene ödemiş olduğu 56.675,00 TL'nı davalı şirketten rücuen tahsil etme hakkına sahip olduğunu, bu nedenle davalı şirket aleyhine icra takibi yapılmışsa da yapılan itiraz sonucunda takibin durmuş olduğunu ve yapılan arabuluculuk başvurusunda da anlaşma sağlanamadığını,

yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda yapılan ödemeye ilişkin ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

CEVAP

Davalının usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Davacı vekili hasar dosya örneğini sunmuş olup mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Davaya konu araç tescil kayıtları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve Nöroloji Uzmanı ... ve Mali Müşavir ... ve Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 05/06/2025 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle; "......Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; tüm dosya kapsamı üzerinde Sayın Mahkemenizin talimatları doğrultusunda yaptığımız inceleme sonucunda, dava konusu somut olayda heyetimiz, 1. Davacı ...

Sigorta A.Ş. tarafından davalının 9625 kusur oranına göre 28.03.2023 tarihinde dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ne 56.675,00 TL ödenmiş olduğu, 2. 04.12.2022 Tarihli trafik kazası tespit tutanağının tetkikinden davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü...” ın kaza sırasında 0.71 promil alkollü olduğunun tespit edilmiş olduğu, 3. Davacı ... Sigorta A.Ş.

56.675,00 TL hasar tazminatını 28.03.2023 tarihinde ödemiş olduğundan ödeme tarihi itibariyle davalı şirkete rücu hakkını elde etmiş olması nedeniyle, davalı şirketin 28.03.2023 tarihinde temerrüde düşmüş olduğu, 4. ... plakalı araç sürücüsü ...” in %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, 5. ... plakalı araç sürücüsü...” ın *025 oranında kusurlu olduğu, 6. Davacının ... plakalı aracın hasarı nedeniyle uğramış olduğu zararın 228.489,04 TL olduğu, 7. Davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin talep edebileceği gerçek zarar miktarının 9625 kusur oranına göre (228.489,04 TL x 0,25) 57.122,26 TL olduğu, ancak dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'ne 56.675,00 TL ödenmiş olduğu 8. Nörolojik yönden; ... plakalı araç sürücüsü...? ın 04.12.2022 tarihinde yaptığı kazada yasal sı! lkollü olduğu, alkol etkisiyle yirmi beş) olmadığı, kazanın münhasıran (salt-tek başına) alkole bağlı olarak meydana gelmediği, 9. Takipte Talep edilebilecek alacak olarak: Mali İnceleme, değerlendirme başlığı altında hesaplandığı üzere.

Takip tarihi itibariyle, 56.675.00 TL hasar bedel ödeme tarihinden (28.03.2023) takip (24.09.2023) tarihine kadar talebe uygun olarak b 9 yasal faiz üzerinden yapılan hesaplamada takip öncesi işlemiş faiz olarak 2.515.44 TL faiz hesaplandığı, ANCAK Davacı, takipte tarafımızdan hesaplanandan daha az tutarda olmak üzere 2.487,49 TL işlemiş faiz talebinde bulunduğu ve taleple bağlı olduğu, Davacının, Söz konusu İcra takip dosyasından 56.675.00 TL asıl alacak, 2.487,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 59.162.49 TL alacak talebinin uygun talep olduğu değerlendirilmiş olup, Mahkemeniz takdirlerinde olacağı ...

Tarafların diğer talepleri ise Mahkemeniz takdirlerinde olduğu iş ve kanaatine varmıştır. İş bu bilirkişi raporumuzu takdir ve tensiplerinize saygılarımızla arz ederiz. 05.06.2025....." şeklinde heyet görüşü bildirmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı şirketin zmms sigortacısı olan davacının yaptığı hasar ödemesinin alkollü araç sürcüsünün kazaya sebebiyet verdiğinden bahisle rücuen tazmini amacıyla davalı araç malikine başlattığı ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali isteminden ibarettir.

Mahkememizce dava konusu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davalı ... Şirketi ve... aleyhine 23/10/2023 tarihinde 56.675,00 TL 04.12.2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle ... Plakalı araca ilişkin yapılan ödemenin rücuen tazmini taleplidir.( istenen: yıllık adi kanuni faiz) 2.487,49 geçmiş gün faizi 59.162,49 TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.c maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve anılan yasal düzenlemeler ışığında dosya kapsamı incelendiğinde; somut uyuşmazlıkta 04/12/2022 kaza tarihinde yaşanan kaza için alınan 05/06/2025 tarihli kusur raporunda davalıya ait davacı sigorta şirketince ZMMS kapsamında teminat altına alınan ve dava dışı sürücü tarafından kullanılan ... plakalı aracın kazanın oluşumunda %25 kusurlu,

dava dışı karşı araç sürücüsünün ise %75 kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği ve kusur durumuna ilişkin bu tespitin kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görülmüş olup alınan raporda nörolog bilirkişi tarafından belirlendiği üzere ... plakalı araç sürücüsü...' ın 04.12.2022 tarihinde yaptığı kazada 0,71 promil alkollü olduğu, kazanın münhasıran (salt-tek başına) alkole bağlı olarak meydana gelmediği, kazanın nedeninin kırmızı ışık kuralının ihlali ve kavşağa yaklaşma esnasında yeterince yavaşlamama olduğu bu sebeplerle sigorta tazminatı ödenen aracın hasarlandığı, yani kazanın meydana gelmesinde münhasıran alkolün etkili olmadığı,

yine rücu koşullarından ağır kusur halinin de oluşmadığı anlaşılmıştır. Davacının sigortalısına rücu hakkına sahip olabilmesi için kazanın meydana gelmesinde alkolün münhasıran etkili olması gerekmektedir. Sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Böyle bir durumda da hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü 6762 sayılı TTK'nun 1281. Maddesi (6102 sayılı TTK'nın 1409. maddesi) hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Somut olayda davacı kazanın münhasıran alkol etkisiyle meydana geldiğini ispatlayamamış olup Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4-c bendi gereğince davacının davalıya rücu imkanının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (Emsal İlam: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4401 Esas 2024/7450 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 2025/804 Esas 2025/854 Karar )

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır