İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/107 K.2026/352

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar 06/02/2026 tarihli dava dilekçesi ile davalı tarafın ... Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası ile tarafları aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlattığını, davacı ... Sigorta Ltd.

Şti. çekin keşidecisi, diğer davacı ...'in ise şirket yetkilisi ve aynı zamanda ciranta konumunda olduğunu, ancak davalıya herhangi bir borçları bulunmadığını, çek bedelinin haricen nakit yoluyla ödenmiş olmasına rağmen, çekin taraflarına iade edilmeyerek takibe konulduğunu, bu nedenle söz konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespiti gerektiğini, davacı şirket ve yetkilisi ...'in içinde bulundukları ekonomik darboğaz ve aleyhlerine başlatılan yüksek meblağlı icra takibi nedeniyle, işbu davanın harç ve giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunu,

yargılama giderlerinin peşin ödenmesi durumunda ticari ve şahsi faaliyetlerinin durma noktasına geleceğini ve mağduriyetlerinin artacağını, bu nedenle HMK m. 334 gereği adli yardım talebinde bulunduklarını belirterek öncelikle adli yardım taleplerinin kabulüne, telafisi güç ve imkansız zararların önlenmesi için, ... Genel İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile ...

Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline, haksız ve kötü niyetli takip yapan davalının, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar 09/02/2026 tarihli dilekçeleri ile ikame ettikleri menfi tespit davası kapsamında sunulan imzalı dava dilekçesinin UYAP Döküman editöründen kaynaklı bir maddi hata nedeniyle sehven kaydedilmediğini, önceki versiyonuyla sunulduğunu, bu nedenle ilgili dilekçede "İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine" ibaresi yer almadığını, açtığı dava ve talebiyle ilgisi olmayan iddiaların dilekçenin alt kısmında yer aldığını, dava açılışı ile UYAP üzerinden sunduğu dilekçesinde döküman editöründen kaynaklı hata nedeniyle hitap yönünden maddi hata bulunması,

birden fazla sonuç istem içermesi ve dava ile ilgisi bulunmayan kayıtların dilekçede yer alması nedeniyle dikkate alınmamasını talep ettiğini, maddi hataları düzeltilmiş, davasına uygun imzalı dava dilekçesini talepleri ekinde tekrar sunduklarını belirterek dava açılışı ile sunduğu dilekçenin dikkate alınmamasını sunulan 09/02/2026 tarihli dava dilekçesindeki taleplerinin dikkate alınmasını talep etmiştir.

Davacıların dosyaya sunmuş olduğu 09/02/2026 tarihli dava dilekçeleri ile; davalı tarafın ... Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası ile tarafları aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlattığını, davacı ... Sigorta Ltd.

Şti.'nin çekin keşidecisi, diğer davacı ...'in ise şirket yetkilisi ve aynı zamanda ciranta konumunda olduğunu, ancak davalıya herhangi bir borçları bulunmadığını, çek bedelinin haricen nakit yoluyla ödenmiş olmasına rağmen, çekin iade edilmeyerek takibe konulduğunu, bu nedenle söz konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespiti gerektiğini, davacı şirket ve yetkilisi ...'in içinde bulundukları ekonomik darboğaz ve aleyhlerine başlatılan yüksek meblağlı icra takibi nedeniyle, işbu davanın harç ve giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunu,

yargılama giderlerinin peşin ödenmesi durumunda ticari ve şahsi faaliyetlerinin durma noktasına geleceğini ve mağduriyetlerinin artacağını, bu nedenle HMK m. 334 gereği adli yardım talebinde bulunduklarını belirterek öncelikle adli yardım taleplerinin kabulüne, telafisi güç ve imkansız zararların önlenmesi için, ... Genel İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile ...

Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline, haksız ve kötü niyetli takip yapan davalının, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı vekili 02/04/2026 tarihli cevap dilekçesi ile. HMK.

119 maddesinin emredici hükümleri uyarınca zorunlu unsurları taşımayan anlamsız ifadeler ve dosyanın tarafları ile benzemeyen tarafların olması sebebiyle dava dilekçesinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın sonradan sunduğu beyan dilekçesi ile ilk dilekçenin sehven gönderildiği ileri sürülerek yerine yeni bir dilekçenin esas alınmasını talep etmesinin HMK sistematiği ile açıkça bağdaşmadığını, taraflarının muvafakati olmadığını, davacı tarafın talebinin basit bir maddi hata düzeltmesi olmayıp doğrudan dava konusu ve vakıa temelini değiştirmeye yönelik olduğunu, davaya konu uyuşmazlığın ...

Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasından kaynaklanmakta olup hem icra takibinin yürütüldüğü yerin ... olması hem de takibe konu çekin keşide yerinin ... olması karşısında işbu davada yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, nitekim HMK'nın 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olup, somut olayda uyuşmazlığın ... ile doğrudan bağlantılı olması nedeniyle yetkinin ...

Mahkemelerinde olduğunun açık olduğunu, buna rağmen davacı tarafın dava dilekçesinin başlığında açıkça "...

Asliye Ticaret Mahkemesi" ibaresine yer vermesine karşın davayı İstanbul'da açtığını, sonrasında sunduğu beyan dilekçesinde ise davayı İstanbul Mahkemelerinde açmak istediğini ifade ederek kendi içinde çelişkili bir tutum sergilediğini, bu durumun davacının yetkili mahkemeyi bilmesine rağmen bilinçli şekilde yetkisiz mahkemede dava açtığını ve yargılamayı uzatmaya yönelik kötü niyetli hareket ettiğini açıkça ortaya koyduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, ayrıca davacı tarafın sırf huzurdaki davayı bekletici mesele yapılmak üzere açılan karşılıksız çek davalarına gösterdiği sabit olup davacının işbu dava dosyasından herhangi bir lehe karar beklemek dışında asıl amacının ceza dava dosyalarında bekletici mesele yapılması ve ceza almaktan kurtulma amacı taşıdığının sabit olduğunu, huzurdaki davayı İstanbul Mahkemelerinde açmış olmasının amacının ise dava sürelerinin İstanbul Mahkemelerinde uzun sürdüğünün bilincinde olmasından kaynaklandığını, davacının kendisine verilen kesin süre içerisinde harç ve masrafları yatırmadığını,

bu nedenle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacının haricen ödeme iddiasının asılsız olup ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacı tarafın açıkça kötüniyetli olduğunu, asıl amacının yargılamayı ve müvekkilinin alacağına kavuşmasını engellemek olduğunu, davaya konu çek nedeniyle davacı aleyhine ... 1. İcra Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında yargılamanın halen devam ettiğini, bununla da sınırlı olmayıp davacının müvekkili şirkete karşı ödemediği başka çekler nedeniyle ... 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... 6. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2025/391 Esas sayılı dosyalarında da yargılamaların sürdüğünü, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/...

Soruşturma sayılı dosyası kapsamında dolandırıcılık suçundan şikayette bulunulmuş olup, soruşturmanın halen devam etmekte olduğunu belirterek öncelikle yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın öncelikle dava dilekçesindeki usulsüzlükler dikkate alınarak usulden reddine, bu mümkün görülmez ise esastan reddine, davacı tarafın kötü niyetli olduğu sabit olduğundan müvekkilinin alacağının tahsilini engellemeye yönelik işbu haksız dava nedeniyle alacağın %40'ından az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ... Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptali ile kötü niyet tazminatı talebine ilişkin menfi tespit davasıdır.

Mahkemelerin yetkisine ilişkin kanuni düzenleme noktasında HMK'nın 6/1. maddesi; "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." şeklinde düzenlenmiş olup HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği, Kanunun 19/2. maddesinin.

"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir.

Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içerdiği, birden fazla mahkemenin yetkili olması hallerinde davacıya seçimlik hak tanınmış olması göz önüne alındığında, davacının, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahip olduğu, davacının, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmadığı ve yetkisiz bir mahkeme de açtığı taktirde seçme hakkının davalı tarafa geçeceği anlaşılmıştır.

Anılı kanuni düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; eldeki davanın ... Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptali ile kötü niyet tazminatı talebine ilişkin olduğu, takibe konu edilen çekin keşide yerininde ... olduğu, davacı ve davalı şirket adreslerinin de ...'de bulunduğu, davalının süresi içerisinde ileri sürdüğü yetki itirazında dosyanın ...

Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiği anlaşılmaka bahsi geçen bu adresler itibari ile mahkememizin yetkili olmadığı, bu haliyle HMK'nın 6. maddesi bağlamında işbu davanın davacı tarafından yetkili mahkemelerden birinde ikame edilmediğinden davalının yetki itirazının kabulü ile davanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olarak belirtildiği anlaşılmakla. HMK 116/1-a gereğince mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır