İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/396 K.2022/582

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... sayılı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile dava dışı sigortalısı ... İthalat İhracat A.Ş.'ye ait emtiaların ... Limanından ... Limanına taşınma sırasında oluşacak rizikolara karşı teminatı altında olduğunu, dava dışı sigortalı ...

A.Ş.'nin ... firmasına sattığı emtiaların davalılar tarafından istiflendiğini ve taşındığını, taşıma esnasında eleğin hasar gördüğünü, davalı taşıyıcıların hasardan sorumlu olduklarını, müvekkilinin sigortalısının zararının tazmin ettiğini ve davalı taşıyıcılardan tahsili için .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, başlatılan icra takibinin davalıların itirazı üzerine durduğunu beyanla, .... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasına davalıların yaptığı itirazın iptaline ve %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Sigorta poliçesinin riziko meydana geldikten 21 gün sonra düzenlendiğini, Sigortalının mal bedelini alıp almadığının belli olmadığı, zararının ispat edilmesi gerektiğini, Amblaj ve işaret yetersizliğinden dolayı TTK 1182-1-g ve h maddeleri uyarınca taşıyanların ileri gelen zararlardan sorumlu olmadığını, Yükün yurt içi kara taşımasının sigortalı tarafından üstlenildiğini, TTK mad. 1185 uyannca taşıyana süresi içerisinde hasar ihbarı yapılmadığı, yükün konişmentoda yazıldığı şekilde taşındığı ve alıcısına teslim edildiğini, TTK mad. 1185/2 uyannca usulüne uygun hasar ihbarı yapılmadığını, TTK mad. 1186/3 uyarınca sorumluluğun sınırlandırılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalıları ...ve ... vekili cevap dilekçesinde. Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin Pensilvanya Doğu Bölgesi Bölge Mahkemesi olduğunu, milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, Davacının sigortalısına ödemeyi ... numaralı poliçe teminatından yaptığı ve söz konusu poliçenin riziko gerçekleştikten sonra düzenlediği ve dava konusu hasarı kapsamadığı; davacı tarafından sunulan ... sayılı poliçenin de dava konusu hasar ödemesi ile ilgili olmadığı;

davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, Hasarın nerede meydana geldiğinin belli olmadığı ve kendi şirketlerinin sorumlu tutulamayacağını, Emtia güvertede taşındığı için kendilerine sorumluluk yöneltilemeyeceğini, Zamanaşımına uğradığını, Emtiada işaretleme kusuru olduğunu, Sadece hasar onarım bedelinin talep edilebileceği; teknisyenlerin uçak bileti, konaklama ve benzeri ferilerinin talep edilemeyeceğini, Avans faizi ve icra inkar tazminatı talep edilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmişlerdir.

Davanın, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti ile milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlularının ..., ... Loj. Ltd. Şti. Ve ... e izafeten ... Loj. Ltd. Şti. olduğu, 85.168,92.TL nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçlulara sırası ile 28/11/2019, 26/11/2019 ve 26/11/2019 tarihlerinde tebliğ edildiği, borçlu vekillerinin sırası ile 29/11/2019, 26/11/2019 ve 26/11/2019 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, iş bu davanın 04/11/2020 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 06/04/2022 tarihli raporda; İhtilaf konusu konşimentoya konulan uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesine dair yetki şartının Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte olması nedeniyle geçersiz olduğu, Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetinin bulunduğu, TTK m. 1185 'te öngörülen muayene ve ihbar yükünün yerine getirilmediği, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın Davalıların taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması olduğunun ispatlanamadığı, Davalıların meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı, Sayın Mahkeme ahi kanaatte ise, 85.168,92 TL olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadr-i marufunda olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 03/08/2022 tarihli raporda; kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir.

Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi , cevap dilekçeleri , hasar dosyası , ödeme dekontu , ibrarname ,bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;

Davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı yönünden yapılan değerlendirmede davaya konu hasarın 15.01.2019 tarihinde gerçekleştiği , 20.11.2019 tarihinde icra takibine girişildiği görülmekle TTK 1188 uyarınca davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.

Milletlerarası yetki itirazı yönünden yapılan değerlendirmede ; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/3799 esas, 2020/3051 karar numaralı ilama göre uyuşmazlığın davalı şirketin Türkiye'deki acentesi aracılığı ile yapılan taşımaya göre olup, konişmentonun da acente tarafından düzenlendiği anlaşılmakla 2 ve 3 nolu davalının milletlearası yetki itirazının REDDİNE karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu istem, ... no.lu konteynerde bulunan Elek makinelerinin ıslanması sebebiyle hasarlanmış olmasından dolayı davalıların sorumlu olduğuna dayanmaktadır.

Davaya konu elek makinesi olan emtianın; .... 25.12.2018 tarihli 2401217768 nolu ana konşimento tahtında ... Limanından Amerika/... limanına denizyolu ile taşındığı, yükün Yükleyicisi/Gönderenin ... ,Gönderilen ve ihbar edileceğin Amerikada mukim .... olduğu, ... numaralı 25.12.2018 tarihli ara konişmento ... konişmentosu tahtında ... Limanından Amerika/... limanına denizyolu ile taşındığı, yükün Yükletenin ... Lojistik Ltd Şti , Alıcının/ ihbar olunanın ... olduğu, ... kaydının bulunduğu , buna göre emtianın yüklenmesi istiflenmesi ve sayımının yükleten tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... LTD ŞT tarafından navlun faturası düzenlendiği, dava dışı sigortalıya taşıma taahhüdünde bulunduğu ve 25.12.2018 tarihli konişmento da ve ....'un acentesi sıfatı ile imzalandığından ,... Lojistik LTD ŞT aseleten ve .... izafeten taşıyan sıfatı ile her iki davalının da pasif husumet ehliyeti bulunduğu, akdi taşıyan ... LTD ŞTnin taşımayı alt navlun sözleşmeleri yaparak ifa ettiği, fiili taşıyan ... olduğundan 1 nolu davalı ... nin de pasif husumet ehliyeti bulunduğu anlaşılmıştır.

İhtilaf konusu olayda, konteyner muhteviyeti yük 25.12.2018 tarihinde yükleme limanında gemiye yüklendiği, 14.1.2019 tarihinde ...

Limanında tahliye edildiği, sigorta ekspertiz raporunda belirtildiği gibi 15.1.2019 tarihinde sigortalıya bildirildiği ve poliçenin ise 5.2.2019 tarihinde düzenlendiği yani poliçenin rizikonun gerçekleşmesinden sonra düzenlendiği anlaşılmış fakat mezkur abonman sigorta poliçesi çerçeve bir sözleşme olup, bu sözleşmenin 6. Maddesi uyarınca geç ihbarda bulunuş olması halinde dahi beher seferde araç başına 500.000 Euro ihbarın ve primin ödenmesi şartıyla peşin kuvertür verildiği,

teslim şeklinin DAP (Delivered at Place - Yerinde Teslim) tipi teslim şeklinde olduğu , buna göre emtianın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan teslim yerinde boşaltma için hazır durumda nakliye aracının üzerinde alıcı emrine bırakılması ile teslimin gerçekleştiği, belirlenen teslim yerinde malın alıcı emrine bırakılmasına kadar yapılan tüm masraflar ve risklerin satıcıya ait olduğundan ,taşıma sırasında hasar dava dışı sigortalı satıcıya ait olup, dava konusu yük bakımından sigortalanabilir menfaati bulunduğu,

davacının 06.11.2019 tarihinde 93.685,81 TL hasar bedelini sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 gereğince sigortalının haklarına halef olduğu ve iş davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğunun anlaşılmıştır.

TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla davalı yada davalıların sorumluluğuna gidilebileceği ,Navlun yolu ile yapılan taşımalarda hasar ihbarının 1184 ve 1185 maddelerinde düzenlendiği ,buna göre TTK m. 1184'te tarafların talebi ile resmi makamlarca incelenmesi; m.1185'te ise bu şekilde bir inceleme yapılmamış ve yükte de ziya veya hasar varsa; haricen belli olan (gözle görülen) hasarların en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında;

ziya veya hasar haricen belli değilse bu yöndeki bildirimin yük gönderilene teslim edildiği tarihten itibaren aralıksız olarak hesap edilecek üç gün içinde yazılı yapılması gerektiği hüküm altına alınmış olup somut olayda Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağının bulunmadığı,

emtiaların içinde bulunduğu gemiden tahliyesi sırasında alıcı tarafından herhangi bir hasar tutanağı veya hasar kaydı tutulmadığı konteynerin ve malın hasarlı olduğuna dair, taşıyanın bir temsilcisi de dahil olacak şekilde TTK m. 1184 hükmü kapsamında, kanunda belirlendiği şekilde mahkemece veya yetkili diğer makamlarca ya da bu husus için yetkili uzmanlarca düzenlenmiş herhangi bir inceleme tutanağının dosyada mevcut olmadığından süresinde hasar bildiriminin yapılmadığı anlaşılmış, TTK m. 1185/4; e göre süresinde hasar bildirimi yapılmadığı durumlarda ;zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunduğu,

fakat bu karinelerin aksi ispat olunabileceğinin belirtilmesine karşın yukarıda da detaylıca izah edildiği üzere dosyadaki mevcut delillerle hasarın taşıyanların sorumlu olduğu bir sebepten meydana geldiğinin davacı tarafından ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır