İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/368 K.2022/155

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin acenteliğini yaptığı armatör ... Tarafından tanzim olunan ... nolu konşimento kapsamında taşınan ... nolu 20'lik HC koönteyner muhteviyatı emtia Hindistan'ın ... Limanından İstanbul ... Limanına ve ... nolu konşimento kapsamında taşınan ... nolu 20'lik HC koönteyner muhteviyatı emtia ise Hindistan'ın ... ... Limanından, İstanbul ...

Limanına deniz yolu ile tam ve eksiksiz olarak taşındığını, tam ve sağlam olarak varma limanına tahliye edilen söz konusu könteyner muhteviyatı emtiaların davalı ...

Liman İşletmesi Müdürlüğü tarafından konşimento üzerinde gösterilen alıcısına, müvekkil şirketin onayı olmaksızın teslim edildiğini ve bu nedenle müvekkilinin 388,62USD ithalat geçici kabul ücreti ve survey ücreti ile 797,52USD tahliye ücreti, ordino ücreti, manifesto ücreti, tahliye nezaret ücreti, terminal güvenlik ücreti, survey ücreti ve demuraj ücreti karşılığı 797,52USD olmak üzere toplam 1.186,14USD zarara uğradığını beyanla,

1.186,14USD zararın malların teslim tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca ABD doları cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yargı yolu görev itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin tacir sıfatı bulunmadığını, davanın tam yargı davası olarak İdare Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davacının taşıyanın onayı alınmaksızın ve yük teslim belgesi olmaksızın sadece konşimento ibrazı ile eşya teslimi yapılmaması gerektiği görüşünün, konuya ilişkin ticaret bakanlığınca eşya teslimiyle ilgili yeni bir düzenleme yapılmaması nedeniyle hukuki olarak mesnetsiz olduğunu, TTK md. 1178'de belirtildiği üzere, müvekkili limanlarına gelen eşyanın,

gemiden boşaltıldığı andan itibaren alıcısına teslimine kadar geçen sürede taşıyanın hakimiyetinde olduğunu, buna göre, Müvekkili Liman İdaresi taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığından davacının taşıma sözleşmesinden doğan alacakları için talepte bulunduğunu, konişmento kapsamında taşınan emtialara ilişkin olarak tahliye ücreti, ordino ücreti, ithalat manifesto ücreti, tahliye nezaret ücreti, terminat güvenlik ücreti, ithalat geçici kabul ücreti ve survey ücreti, demuraj ücretlerinden sözleşmesel sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Dava, alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun; mahkememizin görevli olup olmadığı, taşımaya konu olan emtiaların davacının izni olmaksızın davalı liman işletmesi tarafından davadışı alıcıya teslim edilmesi nedeniyle davacının alıcıdan tahsil edemediği tahliye , ordino , ithalat manifesto , tahliye nezaret ,terminal güvenlik, ithalat geçici kabul, survey ücretleri ve demuraj ücretlerinden davalının hukuken sorumlu olup olmadığı, davalının sorumluluğuna hükmedildiği takdirde bu alacak kalemlerinin tek tek miktarı ve bu miktarların rayice uygun olup olmadığı, davacının demuraj sebebiyle konteyner sahibine ödemede bulunup bulunmadığı hususlarında toplanıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu hadise, davacının alıcısı olduğu emtiaların teslimi konusunda davalılardan ... ... Liman İşletmesi'ne başvurusu sonrası, davalının yük teslim belgesi talep etmesi nedeni ile, emtiaların geç teslim alınmasına ilişkin olup, davalı idarenin yük teslim belgesi talep etmesinin hukuka uygun olup olmadığı hususu uyuşmazlığın özünü oluşturmaktadır. Davalı ... ... Liman İşletmesi ... ...

Müdürlüğü'ne bağlı bir kuruluş olup, kamu tüzel kişiliğini haiz ve kamu hizmeti ifa etmektedir. Davalının tacir sıfatı bulunmamaktadır. Davaya konu uyuşmazlık ise açıklandığı üzere idarenin hizmet kusuru iddiasına dayanmaktadır. Davacı vekilince dosyaya ibraz edilen İdare Mahkemesi kararları incelendiğinde de davacının benzer uyuşmazlık ve taleplere ilişkin olarak davalı aleyhine İdari Yargıda dava açtığı da anlaşılmaktadır.

Hizmet kusuru nedeni ile idare kural olarak, verdiği kamu hizmeti ile nedensellik bağı bulunan zararları tazminle yükümlü olup bu taleplere konu davalar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu 2. maddesinde sayılan tam yargı davalarındandır. İdari eylem ise; kamu idare ve kurumlarının kamu görevine ilişkin, idare hukuk kural ve gereklerine göre yaptığı fiil ve davranışlar olarak tanımlanmaktadır.

Açıklanan nedenlerle davalının emtiaların teslimi için yük teslim belgesi talep etmesi mahkemece idari bir eylem olarak değerlendirilmiş ve davacının talepleri ise davalının idari eylemlerine ilişkin tazminat talebi olarak değerlendirilmiş olup, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu 2 ve 12 maddeleri gereğince mahkememizin yargı yolu bakımından görevsizliğine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır