İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/482 K.2024/105

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi tarafından , dava dışı sigortalı ...Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ... poliçe numarası ile Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi

düzenlendiğini, dava dışı sigortalının, Japonya'da bulunan alıcı ... firmasına... nolu ve ...nolu 2 adet 40'lık konteynerde toplam 52 adet 500 Kg'lık PP çuval içerinde kristal früktoz ihraç ettiğini, ihraç edilen emtianın, 02.05.2022 tarihinde Mersin limanına gönderildiğini, oradan ... gemisi ile Tokyo'ya sevk edilen ürünler 10.06.2022 tarihinde alıcı firmanın deposuna ulaştığını, alıcı deposunda tahliye için açılan ...nolu konteynerin en ön sıradaki çuvallarda ıslanma tespit edildiğini, yapılan kontrolde konteynerın ön sağ tavan köşesinin delik olduğu ve bantla geçici olarak kapatıldığının tespit edildiğini, yapılan kontrollerde alt kısmına çuvalların kaymaması için konulan kartonların ıslak olduğunu, çuvalların dış

kısımlarında nem ve küf oluştuğunun tespit edildiğini, alıcı, 4 çuvalın insan sağlığı açısından riskli olması sebebiyle kullanılamayacağını bildirdiğini, 500x4=2000 kg için hasar talep edildiğini, ayrıca ithalat, depolama ve imha içinde masraf talep ettiğini, hasarın tespit edilmesine müteakip dava dışı sigortalı tarafından taşıma işlemini gerçekleştiren davalı Kühne Nagel firmasına 13.06.2022 tarihinde ihtarname gönderdiğini, yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde, dava dışı sigortalının uğramış olduğu maddi zarar müvekkil sigorta şirketi tarafından 09/08/2022 tarihinde poliçe kapsamında karşılandığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Delik olduğu iddia edilen konteynerin bizzat davacının sigortalısı ... tarafından temin edildiğini ve ürünlerin bu konteynera yine sigortalı tarafından paketlenerek yüklendiğini, gönderici tarafından mühürlenerek, taşıyıcıya teslim edilen emtiadaki istifleme ve ambalaj hatasından taşıyıcı sorumlu olmadığını, davacı tarafından her ne kadar 2 çuval kristal fruktoz emtiasının, konteynerin sağ köşesinde bulunan bantlanan kısım nedeni ile ıslanarak hasara uğradığı iddiası ileri sürülmüş ise de emtialar davacının sigortalısı tarafından bulunan dava dışı...

Ticaret Ltd. Şti.'nce temin edilen konteynerler ile taşındığını, emtiaların paketlemesi, yüklenmesi işleri de doğrudan gönderici ...firması ve bu firmanın çalışmakta olduğu...

Lojistik firması tarafından yapıldığını, taşımaya konu kristal fruktoz emtiası niteliği gereği nem çekme özelliğine sahip olduğunu, Ne var ki, gönderici tarafından ürünlerin yalnızca çuvala konulduğunun belirtildiğini, yine fotoğraflarda da paketlemenin yalnızca yükün çuvala konularak yapıldığının açıkça görüldüğünü, temel özelliğinin nem çekme olan bir emtianın gönderici tarafından yalnızca çuvala konulmak sureti ile basiretsizce paketlenmiş olmasının sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini, dava konusu taşımanın Türkiye - Japonya arasında uluslararası bir deniz taşıması olduğunu,

somut olaya uygulanması gereken Lahey Kuralları m.4/2-i fıkrasına göre yükleticinin veya mal sahibi ile acentesinin veya mümessilinin hareket ve ihmallerinden kaynaklanan hasar ve kayıplardan taşıyıcının sorumlu olmadığını, yine aynı maddenin (n) bendi uyarınca, ambalaj kifayetsizliğinden kaynaklanan hasar ve kayıplardan da taşıyıcı sorumlu tutulamayacağını, dolaylı zararların ve %10 kar marjının taşıyıcıdan talep edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce dosyanın talimat mahkemesine gönderilerek bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, aldırılan talimat raporunda özetle;Maliye Bakanlığı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığımca müştereken çıkarılan 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği gereğince davacı e-defter kapsamında olup, ilgili dönemlere ilişkin e-defter ve berat dosyasının oluşturulma ve berat dosyalarının GİB sistemine yüklenme süresinde yüklediğini, 6102 sayılı TTK m.64'de İse elektronik defter ile İlgili olarak.

Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter onayı aranmayacağı, Bu defterlerin VUK'nun 215. ve 219. maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığının tespit edildiği, dava dosyası içerisinde bulunan 28.04.2022 tarihli, ...

Numaralı,... tarafından...Firmasına düzenlenen Toplam Tutarı- 27.300,00 USD Tutarlı Faturanın dava dışı Firmanın Ticari Defter kayıtlarında, kayıt edilmediği, 13.06.2022 tarihli Borç Dekontuna alt herhangi bir ödeme yapıldığına dair dava dışı firmanın ticari defter kayıtlarında, kaydına rastlanmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar uyarınca MM bilirkişi ...'tan aldırılan raporda özetle;Davaya konu mal bedeli olan 27.300 USD'nın, davadışı sigortalı ... . A. Ş. tarafından tahsil edildiği, 13.06.2022 tarihli 4.111,60 USD borç dekontu uyarınca davadışı sigortalı ... . A. Ş. tarafından müşterisi...'ye ödeme yapılmadığı ancak, müşteri lehine alacak kaydı karşılığında gider hesaplarına borç kaydı yapıldığı, meydana gelen hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından davadışı sigortalı ...A. Ş'ne ödenen 2.159,85 USD'nin gelir kaydedildiği, davadışı sigortalı ... A. Ş nezdinde, 4.111,60 USD giderden 2.159,85 gelirin(USD tazminat bedeli) düşülmesi sonrasında 1.951,75 USD zarar oluştuğu, sigorta şirketince ödenmesi ve davaya konu edilmesi gereken tazminat tutarının bu olması gerektiği belirtilmiştir.

Dava; sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı taraf, emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan... A. Ş. ait kristal fruktoz emtiasının, taşıma sırasında hasarlandığı iddiası ile sigortalısına ödediği hasar bedelinin tazminini talep etmektedir.

Taşımaya konu yüke ilişkin dava dışı sigortalı tarafından alıcı/gönderilen adına düzenlenen 28/04/2022 tarihli faturada satışın CIF teslim olarak belirtilmiş olup, davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir. CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir.

Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir. CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır.

CIF satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır.

Dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi ile aldırılan bilirkişi raporunda davaya konu emtia satışı için müşterisi adına 28.04.2022 tarih, ...no.lu ve 27.300 USD tutarlı fatura tanzim edildiği, fatura bedelinin nezdindeki müşteriye a it hesaba borç kaydı yapıldığı, davaya konu fatura bedelinin tamamının müşteriden 21.06.2022 tarihinde tahsil edildiği belirtilmiştir. Davadışı sigortalı ...A.

Ş. tarafından müşterisi...'ye satışı yapılan emtiaların taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen hasar bedeli için müşteri...tarafından .... A. Ş. adına, 13.06.2022 tarih ve 4.111,60 USD tutarlı borç dekontu tanzim edilmiştir. Bilirkişi raporunda tanzim edilen borç dekontu belgesinin .... A.

Ş. tarafından nezdindeki müşteri hesabına alacak kaydı karşılığında gider hesaplarına borç kaydı yapıldığı, borç dekontu uyarınca davadışı sigortalı ...A.Ş. tarafından müşterisi..'ye ödeme yapılmadığı belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre taşımaya konu emtianın... teslim şekli ile satıldığı, bu satım şeklinde hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle sigorta bedelinin ödenmesi sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlı olup yapılan mali incelemede sigortalının mal bedelinin tahsil etmiş olduğunun tespit edildiği, ...A. Ş. tarafından müşterisi..ye satışı yapılan emtiaların taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen hasar bedeli için müşteri...tarafından .... A.

Ş. adına, 13.06.2022 tarih ve 4.111,60 USD tutarlı debit note düzenlenmiş ise de sigortalının alıcıya buna ilişkin bir ödemesinin bulunmadığı gibi mal bedelinin de bu borç dekontunun tarihinden sonra 21/06/2022 tarihinde tahsil etmiş olduğu, böylelikle sigortalı satıcının sigortalanabilir bir menfaati bulunmayıp davacının alacağın temliki suretiyle dahi taraf sıfatını kazanamayacağı anlaşıldığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır