İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/6 K.2023/142

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalıya ait emtiaların taşınmasının müvekkili tarafından organize edildiğini, emtiaların 07.01.2020 tarihinde ... isimli gemiye yüklendiğini, deniz taşımasının ... tarafından yapıldığını ve taşımaya ilişkin ... no.lu konşimentonun tanzim edildiğini, emtiaların 20.02.2020 tarihinde varış limanına ulaştığını ancak, alıcısı tarafından çekilmediğini, emtianın limanda bekletilmesi nedeniyle ardiye, demuraj ücreti ve sair nakliye masrafları oluştuğunu, oluşan masrafların ve sonraki süreçte masrafların artacağının davalıya bildirildiğini, bu bildirimlerin davalı tarafından değerlendirilmediğini,

oluşan masraflar için fiili taşıyan ... tarafından müvekkili adına fatura tanzim edildiğini, fatura bedelinin müvekkili tarafından fiili taşıyana ödendiğini, müvekkili tarafından ödenen tutarın davalıya yansıtılarak davalı adına fatura tanzim edildiğini, müvekkilinin davalıdan 13.309,63 USD alacağının oluştuğunu, alacağın tahsili için davalı aleyhine, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını işbu itirazın iptali davasını açtıklarını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ...'te bulunan ... firmasına 22.000 USD / FOB bedel ile 100.000 KG kuru soğan satışı yapıldığını, satışı yapılan emtia için menşei şahadetnamesi, bitki sağlığı sertifikası alındığını ve ... Gümrük Müdürlüğünün 03.01.2020 tarihli ... no.lu gümrük beyannamesi ile tescil edildiğini, navlun hususunda davacı ile ...'te bulunan ... firmasının anlaştığını, TTK 1207.

Maddesine göre gönderilen eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmaz ise taşıtanın navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlü olduğunu, uyuşmazlık konusu emtiaların taşıma işleminin, alıcı ... ile taşıyan arasında gerçekleştiği hususu dikkate alındığında, navlun ve diğer alacakların, taşıtan sıfatına haiz olan...'dan tahsil edilmesi gerektiğini, gönderen sıfatına haiz müvekkili firmadan talep edilmesinin mümkün olmadığını, uyuşmazlığa konu emtiaların alıcısı tarafından çekilmemesinden dolayı oluşan demuraj, ardiye ve sair nakliye masraflarının,

taşıtan sıfatına haiz ... adlı firmadan talep edilmesi gerekirken navlun sözleşmesinin tarafı olamayan müvekkilinden talep edilmesinin yasal ve yerinde olmaması nedeniyle davanın husumet yönünden reddine, davacı firma vekilinin dava dilekçesi ekinde ibraz ettiği faturalar ile ihtarnamelerin dayanağını teşkil eden yazılı sözleşme ibraz edilmemesi nedeniyle söz konusu belgelerin müvekkili yönünden herhangi bir geçerliliğinin bulunmadığının nazara alınarak davanın reddine,

müvekkili lehine İİK 67/2 maddesi uyarınca reddedilen meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ile vekalet ücretine hükmedilmesi ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

04/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı adına herhangi bir hesap açılmadığı, davacı tarafından gönderilen faturaların kayıtlara intikal ettirilmeden davacıya iade edildiği, davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı, davacının demuraj ücreti ve "Soğutucu konteynere güç ve gözetim ücreti , detention ücreti, ithalat dökümantasyon ücreti , Ekipman-Konteyner temizlik ücreti, Konteyner tazminat bedeli" adı altında diğer fatura ettiği alacaklarının oluşmadığı belirtilmiştir.

Dava; alıcısı tarafından teslim alınmayan yük nedeniyle meydana gelen konteyner demuraj, ardiye ve sair masrafların tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından demuraj ücreti alacağının tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen ... sayılı konişmento tahtında ..., ..., ... ve... sayılı konteynerlar muhtevası emtianın ... Limanından ...

Limanına taşındığı, yükün alıcı tarafından teslim alınmaması nedeniyle oluşan demuraj, ardiye ve sair taşıma masrafları için ... tarafından davacı adına 11.02.2021 tarih, ... no.lu,5.352 USD tutarlı, 11.02.2021 tarih, ... no.lu,6.037,63 USD tutarlı, 11.02.2021 tarih, ... no.lu,1.920 USD tutarlı faturaların tanzim edildiği, fatura bedellerinin davacı tarafından taşıyana ödendiği görülmektedir.

Dava konusu taşımanın davacı tarafından organize edildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davaya konu konişmentonun acente kaydıyla dava dışı ... adına düzenlendiği , buna göre ...‘in fiili taşıyan, davacının akdi taşıyan konumunda olduğu ve demuraj ücretini fili taşıyana ödeyen davacının eldeki rücu davası yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu konişmentoda davalının yükleten konumunda olduğu görülmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık yükleten konumundaki davalının yükün çekilmemesi nedeniyle meydana gelen demuraj ve diğer masraflardan sorumlu olup olmadığı , yükletenin aynı zamanda taşıtan olup olmadığı noktasındadır. Davacı taraf taşımanın tüm aşamalarında davalı ile iletişime geçildiğini, navlun bedeli alıcıdan tahsil edilmiş olsa da davalı tarafa hizmet verildiğini dolayısıyla meydana gelen masraflardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüş, davalı taraf emtianın FOB teslim şekliyle satıldığını, navlunun alıcı tarafından ödendiğini, taşıtan konumunda olmadıklarını savunmuştur.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup, TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Davaya konu alacak navlunun teferruatı niteliğinde olduğundan gönderilenin yükü teslim almaması nedeniyle meydana gelen masraflardan taşıtan sorumlu olacaktır. Buna göre davacının taşıma edimini kime karşı üstlendiğini tespiti gerekmektedir.

Dosyaya taraflar arasında düzenlenmiş bir navlun sözleşmesi sunulmamıştır. Bu durumda konişmento hükümleri, taşınan emtiaya ilişkin satım şekli ve navlun bedelinin kimden tahsil edildiği önem arzetmektedir. Dosyaya sunulan mal faturasından taşınan yüke ilişkin satım sözleşmesinin ... teslim şekli ile yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu satım şeklinde navlun sözleşmesinin kurulması ve navlun bedelinin ödenmesi alıcıya ait olup gönderilen aynı zamanda taşıtan konumundadır.

Taşımaya ilişkin düzenlenen deniz yük senedinde de satım şekli ile uyumlu olarak “....” yani navlunun varma yerinde alıcı tarafından ödeneceğine ilişkin kayıt bulunmaktadır. Yine taşıtanın tespiti bakımından taşımaya ilişkin navlun faturasını sunmak üzere davacı tarafa süre verilmiş ise de navlun faturası sunulmamıştır. Kaldı ki davacı tarafın navlun bedelinin davalı tarafından ödendiği yönünde bir iddiası da bulunmamaktadır.

Davacı taraf taşımanın tüm aşamalarında davalı ile iletişime geçildiğini belirterek buna ilişkin bir kısım mail yazışmaları sunmuş ise de bu yazışmalarda taşımanın davalıya karşı üstlenildiği yönünde bir açıklık bulunmamaktadır. Konişmento kayıtları ve satım şekli karşısında taşımanın aşamalarında yükleten konumundaki ihracaatçı ile iletişime geçilmesi ve yükleme talimatı verilmesi davalıyı taşıma ilişkisinin tarafı haline getirmeyecektir.

Bu açıklamalara göre davalının dava konusu taşıma ilişkisinde taşıtan sıfatının bulunmadığı anlaşıldığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır