İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/104 K.2026/89

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl ve birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı sigortalı ... İlaç San ve Tic A.Ş. firması sorumluluğunda nakliyesi gerçekleştirilen emtianın taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı yararına Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, taşınan ...

Lighter Gas emtiasının 07.03.2021 tarihli ve ... numaralı konşimento tahtında Türkiye'den İspanya'ya taşınmak üzere "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, emtianın tahliyesi sırasında konteyner içerisinde bulunan kutuların ıslanarak hasar aldığı tespit edildiğini, meydana gelen hasarın fark edilmesi akabinde hasarlı emtialara ilişkin sigortalı şirket tarafından taşıyanlara hasar ihbarı yapıldığını ve hasar talep yazısı gönderildiğini, davalı ... ... ....'ye izafeten ...

Lojistik Anonim Şirketi'nin konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK madde 1191 gereğince "fiili taşıyan" sıfatına haiz olduğunu, davalı ...

Lojistik Hizmetleri Anonim Şirketi'nin ise navlun faturasını düzenlediğini, emtiaya gelen hasardan ''akdi taşıyan'' olarak sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, 6102 Sayılı TTK 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına hem halef olduğunu "kanuni halef" sıfatını kazandığını, hem de TBK madde 183 uyarınca "akden halef" sıfatını kazandığını, taşıyan sıfatına haiz davalıların hem kendilerinden beklenen dikkat ve özeni göstermediklerini, hem de hasarın eşyanın kendi hakimiyetlerinde bulunduğu sırada meydana geldiğini,

TTK madde 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu söz konusu olduğunu, bu nedenlerle borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2022/...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalılar/borçlular tarafından itiraz edildiğini, haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli olarak yapılan itirazın iptaline karar verilerek takibin devamına, takibin haksız şekilde durmasına neden olan davalı/borçlular aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, İstanbul Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmesi sonucunda herhangi bir anlaşmaya varılamadığını ve bu doğrultuda son tutanak düzenlendiğini belirterek ....

İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyasına borçlular/davalılar tarafından yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren borçlular/davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı ... ... Lojistik Hizmetleri Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin hem yurt içinde hem de yurt dışında kara, deniz ve havayolu taşımacılığı yapan ve ... nakliye çözümleri sunan bir lojistik şirketi olduğunu, dava dışı ... İlaç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yine dava dışı ... ...'ye "...

Lighter Gas 300 ml" cinsi emtia yani çakmak gazı satıldığını, alıcı ve satıcının emtianın taşıma/teslim şeklini DDP (Delivered Duty Paid - Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim) olarak belirlediklerini, akabinde satıcı firmanın emtianın Türkiye'den İspanya'ya nakliyesi için dava dışı ... A.Ş. ile anlaştığını, ...'in ise alt nakliyeci olarak müvekkili şirket ile anlaşma sağladığını, müvekkili şirketin emtianın deniz yolu ile taşıması için ... ... A.Ş.

İle deniz navlunu anlaşması yaptığını, akabinde ... tarafından emtianın yüklenmesi için ... numaralı konteyner temin edildiğini ve emtianın satıcı tarafından konteynere yüklendiğini, konteynere yüklenen emtianın ... plakalı araç ile Ambarlı Limanı'na götürüldüğünü, Ambarlı Limanı'na getirilen emtianın burada ...'un acentesi olan diğer davalı ... ....'ye teslim edildiğini, ...'ın ise 07.03.2021 tarihli konşimento düzenlediği emtiayı gemiye (...) yükleyerek fiilen Ambarlı Limanı'ndan İspanya'nın Valencia Limanı'na taşıdığını,

... tarafından Valencia Limanı'na taşınan emtianın buradan varış yeri olan Azuqueca de Henares Guadalaja/İspanya adresine götürüldüğünü ve 16.03.2021 tarihinde DDP taşıma/teslim şekline uygun olarak ve hasarsız bir şekilde alıcıya teslim edildiğini, davacı tarafın emtianın tahliye esnasında ıslanarak hasar aldığını, bu sebeple satıcıya 3.814,42 USD hasar bedeli ödediği iddiasıyla ödenen tutarın tahsili için hem müvekkili şirket hem de ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, başlatılan takibe müvekkili şirket tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, bunun üzerine davacının arabuluculuk başvurusu yaptığını,

arabuluculuk görüşmesinde tarafların anlaşamaması üzerine davacı tarafından müvekkili şirket ve ... aleyhine işbu itirazın iptali davası açıldığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Büyükçekmece Mahkemeleri olduğunu, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemekle beraber işbu rücu davasının TTK madde 1188'de öngörülen hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davanın hak düşürücü nedeniyle reddi gerektiğini, taşıma esnasında emtiaların hiçbir zarar veya hasar görmediğini,

kabul anlamına gelmemekle beraber bir an için ortada bir hasar olduğu varsayılsa bile iddia edilen hasara ilişkin olarak müvekkili şirkete yasal süresi içerisinde ve usulüne uygun şekilde yapılmış bir hasar ihbarı bulunmadığını, buna göre asar iddiasını kabul etmemekle beraber dava konusu olayda müvekkili şirkete rücu edilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek müvekkili şirketin davacı/alacaklıya hiçbir borcu bulunmadığını, dava konusu emtianın davacı ile sigortalı şirket arasındaki sigorta poliçesi ile teminat dışı bırakıldığını,

dolayısıyla davacının sigortalıya yapmış olduğu ödemenin "ex gratia" (lütuf/hatır ödemesi) niteliğinde olduğundan davacıya rücu hakkı vermediğini, müvekkili şirket hakkında başlatılan icra takibi ve sonrasında açılan huzurdaki davanın tamamen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin icra takibine karşı yapmış olduğu itirazı tamamen haklı bir itiraz olduğunu, haksız ve mesnetsiz iddialarla açılan huzurdaki davanın öncelikle usulden, bu mümkün değilse esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı ... ... SL'ye izafeten ... Lojistik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin ... ... şirketinin acentesi olmadığını, taşımanın hiçbir aşamasında görev almadığını, ilgili şirketin acentesinin ... Gemi Acentalığıve Tic.

A.Ş. olduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, konşimentoya göre de müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, poliçe şartlarına göre ödeme yapılmaması gerekirken ödeme yapıldığını, malların Miami Limanı'ndan hasarsız teslim alındığına ve kamyona yüklendiğine ve Miami Limanı'nda da konteynerin hasarlı olduğun dair bir tutanak tutulmadığını, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini beyanla davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının kabulü ile davanın reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davanın Mahkememiz dosyasından 08/01/2024 tarihinde tefrik edilerek açılmış ise de, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2024 tarih, ... sayılı kararı ile Mahkememiz işbu dosyasıyla birleştiği anlaşılmıştır.

Asıl ve birleşen davaların; davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalı ... ... vekilinin hak düşürücü süre, yetki itirazlarının yerinde olup olmadığı, ... vekilinin zamanaşımı defisinin yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı,

hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 24/11/2023 havale tarihli raporda özetle; incelenen dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş.’ye ait 2021 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic.

A.Ş.’nin 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin sattığı ürünlerin taşıma esnasında hasara uğramasından dolayı dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin 3.814,42 USD zararının bulunduğu, dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic.

A.Ş.’nin davaya konu mal satış bedelinin 31.949,70 USD’ni (32.612,12 EURO eft’nin USD para cinsi karşılığı 31.949,70 USD’dir.) dava dışı ... ... ....’dan tahsil ettiği, dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin kalan fatura bakiye alacağını ise ...

Sigorta A.Ş.’den gelen 3.814,42 USD hasar tazminat bedeliyle tahsil ettiği, başka bir ifadeyle dava konusu emtiaya ait fatura bedelinden hasar tazminat bedeli tenzil edilerek kalan fatura bakiye (Bakiye 0) alacağının kapatıldığı, dava dışı sigortalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin hasarlı çıkan mal tutarında ücretsiz olarak alıcıya herhangi bir mal gönderiminde bulunmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Kimya Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı Prof.

Dr. ... tarafından tanzim edilen 06/08/2024 havale tarihli raporda özetle; taşımaya ilişkin somut poliçenin dosyaya ibrazı halinde davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılabileceği, davalıların pasif dava ehliyetine haiz olduğu, ıslaklığın deniz suyundan mı yoksa tatlı sudan mı kaynaklandığının belirlenemediği, dolayısıyla emtianın hangi aşamada ve nasıl ıslandığının ispata muhtaç olduğu, ancak maddi vakaanın emtianın ıslanma dolayısıyla hasar gördüğü,

bu teknik tespite bağlı kalınarak konteyner temin eden I nolu davalının taşımanın tamamından sorumlu olması nedeniyle meydana gelen hasardan sorumlu tutulabileceği, TTK madde 1184 uyarınca müşterek bir hasar incelemesi yapılmadığı gibi TTK madde 1185 uyarınca hasar ihbarınında süresi içerisinde yapılmadığı, konteyner içerisindeki yükün II nolu davalı ... .../taşıyanın muhafazası altında iken zarar gördüğü neticesine ulaşmanın mümkün olmadığı, Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda 3.814,42 USD olarak hesap edilen hasar miktarının makul ve kadri maruf olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Kimya Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ..., Sigorta Hukuku konusunda uzman ... ve Taşıma Uzmanı Prof. Dr. ... tarafından tanzim edilen 25/11/2025 havale tarihli raporda özetle; dava dışı sigortalı ...

A.Ş. arasında 20.01.2021 – 20.01.2022 vadeli olarak düzenlenen ...-4 numaralı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman sözleşmesi (Blok) (Dövizli)ne atfen taşımaya ilişkin münferit sigorta poliçesinin düzenlenmediği, dolayısıyla menfaat ve rizikonun somutlaştırılmadığı sunulan Abonman Sözleşmesinin çerçeve sözleşme mahiyetinde olduğu yapılan ödeme dolayısıyla sigortalı tarafından verilmiş TBK madde 183 çerçevesinde düzenlenmiş temlik beyanı da bulunmadığından, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğundan bahsedilemeyeceği, kök rapordaki bu konudaki tespitlere aynen katılındığı, taşınan emtianın ... (çakmak gazı) olduğu,

patlayıcı- parlayıcı-yanıcı özelliği bulunduğu, poliçede istisna edilen emtia türünde olması nedeniyle poliçe teminat kapsamından istisna edilen ürün dolayısıyla yapılan ödemenin lütuf ödemesi sayılacağı, Mahkeme aksi kanaatte ise; konteynerdeki delik nedeni ile davalı ... taşımanın tamamından sorumlu olduğu, TTK madde 1184 uyarınca müşterek bir hasar incelemesi yapılmadığı gibi TTK madde 1185 uyarınca hasar ihbarının da süresi içerisinde yapılmadığı, davalı ... .../taşıyanın muhafazası altında iken zarar gördüğü neticesine ulaşmanın mümkün olmadığı, ihbar edilen ...’un, ...’in acentesi sıfatı ile hareket ettiği, ...

LOJİSTİK A.Ş’e karşı izafeten dahi davanın yönlendirilemeyeceği sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dışı ... İLAÇ SAN. VE TİC. A.Ş. tarafından İspanya Madrid'de yerleşik .... firmasına 05.03.2021 tarih ve ... seri numaralı fatura ile, Brüt 23.180 Kg/Net 11.255,76 kg 1737 karton kutu olmak üzere 83.376 kutu ... cinsi emtia,30.849,120 EURO bedel karşılığında DPP teslim şartı ile satılmıştır.

ISV tarafından düzenlenmiş 07.03.2021 tarih ve ... no.lu konişmentoya göre; Yükletenin ... İLAÇ SAN. VE TİC, A.Ş., Alıcının İspanya'da yerleşik ...., İhbar olunanın yine İspanya'da yerleşik ... olduğu, taşıma konusu toplam 1737 kap 23.180 kg. ÇAKMAK GAZI emtiasının içerisine istiflendiği ... nolu 1 adet 45'HP kapalı konteynerin, Ambarlı limanında “...” isimli gemiye 07.03.2021 tarihinde yüklenerek varış yeri olan İspanya'nın Valencia limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dosyadaki poliçe örneği ile de sabit olduğu üzere, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... A.Ş. Arasında ...-4 numaralı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman sözleşmesi (Blok) (Dövizli) ile 20.01.2021 - 20.01.2022 vade tarihli nakliyat rizikolarına karşı Beher seferde konteyner başına peşin kuver limiti: 180.000,00 USD şartıyla sigorta sözleşmesi yapıldığı ve işbu sözleşmenin ... (A) 1/1/82 (CL.252) esasına dayandığı görülmüştür.

Uyuşmazlık konusunun, ... nolu konteynerin tavanındaki delikten içeriye giren su nedeniyle 180 karton kutu içerisindeki çakmak gazı emtiasının ıslanma sonucu hasarlanmış olmasından dolayı davalıların sorumlu olduğuna dayanmaktadır. Dosya içerisinde dava konusu ... nolu konteynerin tavanındaki delinme hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemide düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmamıştır.

Nakliyat Emtia Sigortası Abonman sözleşmesinde 4. Sayfasında “İSTİSNA EMTİA TÜRLERİ” başlığı altında sözleşme kapsamında kabul edilmeyen emtialar tek tek sayılmıştır. canlı çiçek, dökme sıvı yük... Yanıcı-patlayıcı-parlayı: .petrol-gaz-motorin-benzin-LPG-nafta, madeni yağ taşımaları teminat kapsamına alınmayan riskli ürünler olarak kabul edilmiştir.

Çakmak gazının tipik olarak propan ve bütan karışımı olan bir gaz bileşiği olduğu, kokusuz, renksiz ve son derece uçucu olup bir kıvılcım veya alevle kolayca tutuşabilecek özellikte bulunduğu, yanıcı parlayıcı özelliği bulunan bir gaz çeşididir.

Buna göre taşınan ... cinsi emtia, düzenlenen ...-4 numaralı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman sözleşmesi kapsamında istisna edilen ürünlerden olması nedeniyle sigorta şirketinin ödemesinin lütuf ödemesi olarak yapılmış olduğu kanaatine varılmıştır.

20.01.2021 - 20.01.2022 vade tarihli abonman nakliyat rizikolarına karşı düzenlenen poliçe uyarınca, beher seferde konteyner başına peşin kuver limiti: 180.000,00 USD şartıyla sigorta sözleşmesi yapıldığı ve işbu sözleşmenin ... (A) 1/1/82 (CL.252) esasına dayandığı, ıslanma hasarının abonman nakliyat poliçesi teminat kapsamında olduğu anlaşılmakla birlikte dosyada, taşımaya ilişkin kesin nakliyat emtia poliçesine tespit edilememiştir.

Zira, abonman sigorta sözleşmesi, sigorta teminatı sağlanmasına yönelik hukuki ilişkiyi genel hatlarıyla çizer ve sigorta sözleşmesinin kendisi değildir. Sigorta teminatının sağlanması için sigorta konusu menfaatin somutlaşması bir başka ifade ile, ihtilaf konusu taşımaya ilişkin ayrı bir sigorta sözleşmesinin düzenlenmesi gerekir. Abonman Sigorta sözleşmesi sigortalı ile sigorta şirketi arasında sürekli borç ilişkisi tesis eden bir çerçeve sözleşmesidir.

Bu nedenle, abonman sigorta sözleşmesi ile sigortacı abonman sigorta sözleşmesi kapsamına giren menfaat ve riziko somutlaştığında münferit sigorta sözleşmesi akdetmeyi, sigorta ettiren ise abonman sigorta sözleşmesi kapsamındaki rizikoları sözleşmenin tarafı olan sigortacıya sigorta ettirmeyi taahhüt etmektedir.

Sigortalı Nakliyat Emtia Abonman sigorta sözleşmesi yapılmasını istemekle, sözleşme kapsamına giren rizikoların sigortalanması için her defasında sigorta şirketi arayışına girmek, özel şartları belirlemek, teklifin sigorta şirketi tarafından incelenmesi, kabul ya da reddedilmesi gibi süreci uzatan işlemleri bertaraf etmiş olmaktadır. Abonman Sigorta Sözleşmesi ile sigortalı-sigortacı arasında hukuki ilişkinin çerçevesi çizilmektedir.

Ancak sözleşme döneminde yapılacak herbir sevkiyata ait bilgilerin sigorta şirketine bildirilmesi sigortalı yönünden bir yükümlülüktür. Dolayısıyla hem asıl hem de birleşen davada davacı olan tarafça dosyaya abonman nakliyat poliçesi dışında başka bir poliçe ibraz edilmediği görülmüştür. Yukarıda açıklanan sebeplerle de davacının aktif husumet ehliyetinin olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır