İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/170 K.2023/519

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin 2020 yılından beri dava dışı ... ... firmasına un sattığını bu süreçte fiilen taraflar arasında bir cari ilişki meydana geldiğini, taraflar arasındaki ödemeler ile mal teslimininin 2020 yılından beri bu cari ilişkiye göre gerçekleştirdiğini, ...'ın siparişlerine devam ettiğini, sipariş bedellerini de taksitlendirerek ödediğini, müvekkili her bir fatura bedeli tam olarak ödendiğinde taşıyan firma ile iletişime geçerek fatura konusu emtianın ...'a teslimine onay verdiğini, ancak ...'ın siparişlerinin sıklıkla verilmesi nedeni ile kısmi ödemelerin verilen siparişlerin hep gerisinde kaldığını,

müvekkil her yeni siparişi kabul etmişse de ödeme programındaki bu kronik geri kalma hali müvekkil'in kesmiş olduğu 20 Haziran 2022 tarihli ve ... numaralı faturaya konu sipariş çerçevesinde müvekkili ile davalı ... ... Limited arasında Davalı ... ... A.Ş. vasıtası ile Yük'ün ... 'e taşınması hususunda bir taşıma ilişkisi kurulduğunu, bu taşıma ilişkisine istinaden ... Limanı'nda ...

IMO numaralı ...'ye yüklendiğini ve ... numaralı ve 26 Haziran 2022 tarihli konişimento tanzim edildiğini, bu noktadan sonra, bu noktadan sonra ... tarafından toplamı 185.000,00 USD tutarında iki sipariş daha geçildiğini, böylece dava konusu yük bedeli ile birlikte müvekkili toplamda 272.5000,00 USD alacaklı hale geldiğini, her ne kadar müvekkili taraflar arasındaki cari ilişki çerçevesinde ödemede ciddi biçimde geri kalan ...''ın siparişlerini tüm bu geri kalma haline rağmen yüklemişse de ... hiçbir suret ile gerekli ödemeleri yapmadığını,

müvekkili ile ...'ın cari ilişkisi çerçevesinde müvekkilinin ancak mal bedelinin tümü tahsil edildiğinde ilgili malların ...'a teslimine muvafakat ettiği, bu sistemde konişimento asıllarının hiçbirinin ...'a gönderilmediğini, konişimentoda yük ilgilisi bölümünde "to order" ibaresi bulunduğunu, konişimentolarda yük ilgilisi hanesinde sadece "to order" yazıyorsa bu ibare " to the order of shipper" ani yükleten emrine anlamına geldiğini, bu husus konişimentonun ancak müvekkil tarafından ciro edilmesi halinde teslime konu olabileceği anlamına geldiğini,

bu çerçevede konişimento ile açık bir şekilde taşıma ilişkisi çerçevesinde gönderilenin müvekkil tarafından belirleneceğinin sabit olduğunu, yük Benin'e ulaştığını ancak yük'ün bedeli dahil olmak üzere alacakları müvekkile ödenmediğini, bunun üzerine müvekkili ... ile defalarca iletişime geçerken ödeme talep etmişse de ödemenin gerçekleşmediğini, bu durum da müvekkil nezdinde doğrudan ve dolaylı ticari zararlar doğurduğunu, müvekkilin kurmuş olduğu ticaret ve gelir gider dengesi bozulduğunu, bekleme kaynaklı zararlar oluştuğunu,

...'ın yük'e ilişkin bedeli ödememesi yahut herhangi bir şekilde mevcut problemi çözmek için herhangi bir adım atmaması üzerine zararın daha fazla artmasının engellemesi adına yük'ü dava dışı ...

Trading gemi üzerinde sattığını, bu noktadan sonra müvekkil davalı ile derhal iletişime geçerek yük'ün son alıcıya tesliminin gerçekleştirilmesini davalıdan talep ettiğini, bu talep davalı acente tarafından uygun bulunduğunu, 18 Kasım 2022 tarihinde eski konişimentolar davalı adına tanzim edildiğini, davalı acente tarafından yük'ün son alıcıya teslimi için gerekli telex realese işlemi içni müvekkil'den 40.00 USD talep edildiğini,bu noktadan sonra müvekkil davalı acenteye telex release işleminin yapılması için 40,00 USD ödediğini, hemen ardından ödemeye ilişkin dekontu davalıya göndererek işlemin devamını talep ettiğini,

eski konşimentoların imha edilmesinden ve telex release işlemi için gerekli meblağın davalı acenteye ödemesinin ardından prosedürel olarak artık müvekkil'in talepleri doğrultusunda işlem yapılması için herhangi bir sebep kalmadığını, tüm bu çerçevede davalı da telex release işlemini yaptığını bu husus davalı acente tarafından müvekkile 25 Kasım 2022 tarihinde bildirildiğini, bu telex release işleminin yapılması ile fiilen ve hukuken yük'ün son alıcıya teslimi için herhangi bir engelin kalmadığını, aksine ilgili işlemin üzerine yük'ün son alıcıya teslimi bir gereklilik haline geldiğini,

ancak teslim için gerekli işlemler takip edilirken elinde konşimento bile bulunmayan ve konşimento da gönderilen olarak da yer almayan ...'ın yüke ilişkin bir ordino çıkardığı iddia edilerek yük davalı tarafından son alıcıya teslim edilmediğini, yük'ün son alıcı'ya teslim edilmemesi de ağır biçimde hukuka aykırı olduğunu, bu hususun davalı ile görüşüldüğünü, davalının bu yanlıştan dönmesi kesin bir biçimde talep edildiğini, ancak davalının bu talebe yanıtı ...'ın ordino alması karşısında davalı tarafın yükü ...'a teslim etmekten başka bir şansı bulunmadığını,

bu durumda müvekkilin de eski konşimentoların yok edilmesine dair talimatın ve müvekkil'in talimatı ile icra edileceği onaylanan telex release işleminin gerçekleştirilmesine imkan bulunmadığının beyan edildiğini, müvekkilinin ...'ın ihbar edilen taraf olarak gösterildiği yeni bir konşimento çıkarılması müvekkilden talep edildiğini, müvekkil yük'ün bedelini hiçbir şekilde alamadığını taraflar arasındaki mutabakata aykırı davranmak suretiyle satım ilişkisinin feshine yol açtığını, ...'ın Yük'ü teslim alabilmesi adına yeni bir konişimento düzenlenmesini kabul etmediğini, müvekkilinin tüm bu sürece müdahale edebilmek adına ...'ya gittiğini,

ancak ... da yük'ün ...'a teslim edildiğinin ortaya çıktığını, müvekkilinin taşıma ilişkisi bakımından hem yükleten hem taşıtan hem de gönderilen olduğunu, davalıların taşımaya ilişkin talimat alacağı yegane kişi de müvekkil olduğunu beyan etmekle, davanın kabulünü, müvekkilinin davalının taraflar arasındaki taşıma ilişkisi ve kanunlar aykırı eylemleri neticesinde müvekkil nezdinde ortaya çıkan direkt ve indirekt toplam 140.353,10 USD zararın zararın ortaya çıktığı 11 Kasım 2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiz ile davalı tarafından müvekkile ödenmesini, yargılama masraflarının davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu konşimentonun tabi olduğu hüküm ve şartlar uygulanacak hukuk uyarınca ihtilafın İngiliz Hukukuna tabi olduğunu, konşimento şartları uyarınca ihtilafın İngiliz Hukukuna tabi olması nedeniyle öncelikle uygulanacak hukuk yönünde itirazda bulunulduğunu, dava konusu konişimentodaki "as agent for acente olarak " kaydından ve davacının beyanlarından açıkça anlaşıldığını, acente olarak hareket eden davalı ... ...

A.Ş.'nin dava konusu taleplerden sorumlu olmasının mümkün olmadığını, bu nedenle bu davalı yönünden pasif husumet itirazında bulunulduğunu, davacı yüklerin sahibi olduğunu iddia ettiğini ancak davacı tarafından sunulan 20.06.2022 tarihli faturadan görüldüğü üzere yükler davacı tarafından dava dışı ... ... firmasına CFR şartı ile satıldığını, yükler gemiye yüklenmekle yüklerdeki tüm hasar ve yarar ... ... firmasına geçtiğini,

davacı şirketin yüklerin alıcısı olan ... ... firmasından yük bedelini tahsil etmediğini iddia ettiğini ancak 20.06.2022 tarihli fatura konusu 87.500 USD mal bedelini yükleri satmış olduğu dava dışı ... ... firmasından fazlasıyla tahsil ettiğini, buna rağmen davacının yük bedelini tahsil edemediği ve ek masrafları da olduğu iddiası taraflarınca kabul edilemediğini, yükler alıcısı olan ... ... firmasına teslim edildiğini, yüklerin alıcı ... ... firmasına mahkeme kararı uyarınca teslim edildiğini, yüklerin alıcısı ... ... firmasının talebini inceleyen ...

Asliye Ticaret Mahkemesi davacı ... İnşaat müvekkil ... ve müvekkilinin Benin/... acentesi olan ...

S.A. aleyhine ve vermiş olduğu karar ile talep konusu yüklerin ... ... firmasına teslimi emrettiğini, müvekkil şirketin Benin ... acentesi tarafından alıcı ... ... firmasına teslim edildiğini, bu nedenle davacının haksız taleplerine itiraz ettiklerini, müvekkil şirket taşıma sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, yükün varma limanına ulaşmasını takiben alıcısı ... ... firmasının yük belgeleri ve yükün teslimine dair ...

Asliye Ticaret Mahkemesi kararının ibraz etmesi sonrasında yük müvekkil şirket acentesi tarafından alıcısı ... ... firmasına teslim edilmek zorunda kalındığını, burada ise müvekkil şirkete izafe edebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkil şirketlerin dava konusu talepler ile ilgili sorumlu bulunması halinde sorumluluk sınırlarının gözetilmesi gerektiğini, davacı 104.353,10 USD zararı olduğunu iddia etmekte ise de bu zarar talebini detaylandırmadığını ve açıklamadığını, davacı tarafından talep edilen faizin de fahiş olduğunu, beyanla,

davanın usul ve esastan reddi ile yargılama gideri masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; gemiyle taşınan malın yükleten/ taşıtan konumunda ki davacının talimatına aykırı şekilde 3.kişiye teslim edilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Dava dilekçesindeki beyanlar ile konişmento kayıtlarından, davalı ... ... A.Ş. Taşıma ilişkisinde acente olarak hareket ettiği anlaşılmaktadır.

TTK'nın 102.maddesine göre acente. "Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de de.

"Acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

TTK 105 vd. maddeleri uyarınca acentenin acente sıfatıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır.

TTK'nın yukarıda anılan hükümleri gereğince, taşıyanın acentesi olan davalı ... ... A.Ş.'ye karşı doğrudan dava yöneltilmesi mümkün olmadığından, bu davalı hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerekmiştir. Davada, diğer davalı ... ... Limited ile davacı arasındaki uyuşmazlık noktaları ise; tarafların husumet ehliyetine haiz olup olmadıkları, yükün mahkeme kararı uyarınca ilk konişimento tahtında dava dışı ... ... firmasına teslim edilmiş olmasında taşıyanın sorumluluğunu gerektirecek hukuka aykırı bir yön bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Davacı vekili iddialarında, müvekkili ile dava dışı alıcı ... arasında devam eden alım satım ilişkisi olduğunu, bu cari ilişkisi çerçevesinde müvekkilinin ancak mal bedeli tümü ile tahsil edildiğinde ilgili malların ...'a teslimine muvafakat ettiği, bu sistemde konişimento asıllarının hiçbirinin ...'a gönderilmediğini, konişimentoda yük ilgilisi bölümünde "..." ibaresi bulunduğunu, bu çerçevede çerçevesinde gönderilenin müvekkili tarafından belirleneceğini, dava konusu yükün Benin'e ulaşmasından sonra yük'ün bedeli dahil olmak üzere alacaklarının müvekkile ödenmediğini, ayrıca beklemeden kaynaklı zararlar oluştuğunu,

bu nedenle zararın daha fazla artmasının engellemesi bakımından gemi üzerindeyken yükün dava dışı ... 'e satıldığını, bu noktadan sonra müvekkilinin davalı ile iletişime geçerek yük'ün son alıcıya tesliminin sağlanmasını talep ettiği halde davalının müvekkilinin talimatını yerine getirmeyerek yükü ...'a teslim ettiğini ileri sürmektedir.

Davalı vekili ise, davacı tarafından eşyanın dava dışı ... ... firmasına CFR şartı ile satıldığını, bu nedenle varsa bir zarar ... ... firmasına geçmiş olacağını, yüklerin alıcı ... ... firmasına mahkeme kararı uyarınca teslim edildiğini, zira yüklerin alıcısı ... ... firmasının talebini inceleyen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin davacı ... İnşaat müvekkil ... ve müvekkilinin Benin/... acentesi olan ... aleyhine vermiş olduğu karar ile talep konusu yüklerin ... ... firmasına teslimini emrettiğini savunmaktadır.

Dava konusu yükün CFR teslim şartı ile satıldığı 20.06.2022 tarihli faturadan anlaşılmakta olup, bu satım şekline göre gemiye yüklemeyle birlikte eşyada meydana gelen yarar ve hasar alıcı ... ... firmasına geçmiş olacaktır. Davalı da buradan hareketle davacının aktif husumetinin bulunmadığını ileri sürmektedir. Ancak davacının talep ettiği zarar TTK'nın 1178 ve devamı maddelerinde düzenlenen ziya ya da hasara ilişkin değildir. Davacı, yükün sonraki alıcısına teslim edilmemesinden dolayı tahsil edemediği mal bedeli ile yükün beklemesinden kaynaklı zararlarını talep etmektedir. Dolayısıyla davacının talebi TBK'nın 112.maddesindeki sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayandığından, işbu davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.

Davalı vekili yükün mahkeme kararına istinaden ilk konşimentoya göre ... ... şirketine tesliminin gerçekleştirildiğini savunarak, 12.10.2023 tarihli dilekçesi ekinde ... Ticaret Mahkemesinin 04/29/2022 sayılı 26.09.2022 tarihli karar örneğini dosyaya ibraz etmiştir. Sözkonusu kararda, ... Ticaret Mahkemesinin yükün ... Ltd Şti'ne teslimine karar verdiği, karar ekinde ibraz edilen kesinleşme şerhinde de, söz konusu kararın 07.02.2022 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmektedir. Dolayısıyla davalı taşıyanın mahkeme kararına istinaden yükü ... ... şirketine teslim ettiği anlaşılmaktadır.

TTK'nın 1182.maddesinde taşıyan için kusursuzluk sebepleri sayılmış olup hükmün birinci fıkrası (b) bendinde yetkili makaların emirleri, (c) bendinde de; mahkemelerin el koyma kararları nedeniyle ortaya çıkan zararlardan dolayı taşıyanın kusursuz sayılacağı kabul edilmiştir. Somut olayda davalı taşıyan ... nolu 26.06.2022 tarihli konişimento tahtında Ambarlı Limanından ...

Limanına taşıdığı yükü buradaki yerel mahkemenin kararı uyarınca, konişimentoda ihbar edilen taraf olarak yer alan ... ... firmasına teslim ettiği anlaşıldığından davacının varsa bundan kaynaklanan zararlarından dolayı TTK'nın 1182.maddesi gereğince davalıya sorumluluk yüklenemeyeceği kanaatine varılmış olduğundan, bu kanaat ışığında davalı ... Limited şirketine karşı açılan davanın esastan reddine, diğer davalı ...

A.Ş. hakkında açılan davanın da pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalı ... ... A.Ş. Hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2-Davalı ... ( ...) Ltd hakkında açılan davanın esastan REDDİNE,

3-Peşin alınan 34.329,48 TL harçtan, karar harcı olan 269,85 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 34.059,63 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

4-Davalı ... ... A.Ş vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

5-Davalı ... ( ... ) Limited Şirketine İzafeten Acentesi ... ... A.Ş. vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 232.817,31 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2023

Başkan ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Katip ... ✍e-imzalıdır.