İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/221 K.2025/370

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı ...San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Halk Cumhuriyeti'nde bulunan ....

Ltd. şirketinden ithal edilen ürünlerin .../0 numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi uyarınca sigortacısı olduğunu, bu ürünlerin taşınmasının davalı tarafından yapıldığını, emtia 06.06.2022 tarihinde ... numaralı konşimento ile 8 farklı konteyner içerisinde ... adlı gemide taşınırken ... numaralı konteyner içerisinde bulunan ürünler gemiden çıkan yangın neticesinde hasara maruz kaldığını, konuya dair 22.06.2022 tarihinde davacıya hasar ihbarında bulunulduğunu, ihbar üzerine ürünler ve konteyner üzerinde ekspertiz çalışması yapıldığını, ekspertiz çalışması neticesinde ...

Ltd.

Şti. tarafından hazırlanan 04.07.2022 tarihli nihai ekspertiz raporuna göre hasar toplamı 935.619,04 olarak tespit edildiğini, bu tutardan sovtaj / muafiyet bedelleri tenzil edildikten sonra kalan 836.680,95 TL 04.08.2022 tarihinde sigortalıya ödendiğini, davacının meydana gelen zarar sebebiyle ödeme yaptığından TTK 1472. madde uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, TTK, BK ve ilgili yasal mevzuat gereğince yangına ve oluşan hasara sebebiyet veren davalıya karşı rücuen talep hakkı doğduğunu, dava dışı ...

San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davalıya ... 11. Noterliğinin 23.06.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, herhangi bir sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından ... gemisi ile yapılan deniz taşımacılığı sırasında emtiada oluşan hasar sebebiyle davacı tarafından, taşımaya konu emtiayı ithal eden ...San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'ne ödenen 836.680,95 TL'nin olay tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davaya esas taşımada taşıyıcı sıfatını haiz olmadığını, davalının acente olduğunu, davacının halef olduğu zarara uğrayan şirketin ..., ... ... A.Ş.'ye taşıyıcı sıfatı ile .... Noterliğinin ... yevmiye no.lu 23.06.2022 tarihli ihtarnameye keşide ederek ... A.Ş.'yi taşıyıcı olarak bildirdiğini, ...

A.Ş. taşıyıcı olarak bildirmesine rağmen davacıyı neden davalıya açtıklarını anlayamadıklarını, konşimentoda asıl taşıyan olarak armatör/gemi donatanı ... firması ve geminin kiracısı sıfatı ile ... Ltd. firmasının gözüktüğünü, davalının konşimentoda ünvanı ... ...

A.Ş. şerhi ile geçtiğini, malların alınması için Noatuma başvurun denmekle davalının sadece başvuru adresi olduğunu, navlun davalıya ödenerek mallar konşimentoda yazılı madde uyarınca teslim almacağını, konşimentoya göre freight collect yani navlun karşı taraf ödemeli olduğunu, davalının armatör adına ve namına navlun bedelini tahsil etmiş ve tahsil ettiği navlun bedelini taşıyana ödediğini, konşimentoda aynı zamanda freight as arranged yani navlun anlaşmadaki gibi denilerek navlun sözleşmesinin konşimentonun düzenlendiği yerde anlaşmasının yapıldığını gösterdiğini,

davalının sadece navlunu taşıyan namına tahsil ederek ordinoyu veren acente konumunda olduğunu, yangın sebebi ile müşterek avarya hükümlerine göre taleplerin TTK 1272. madde de yazılı şekilde yapılması gerektiğini, sadece davalıya dava açılamayacağını, TTK 1272. göre müşterek avarya garamesine giren zarar ve giderler gemi, yük, navlun ve diğer eşya arasında bu bölüme göre paylaşılması gerektiğini, davanın tek başına davalıya açılarak tüm zararın davalıdan talep edilmesinin yasa gereği mümkün olmadığını, yasanın gemi diye belirterek talebin nereye yapılacağını açıkça gösterdiğini, husumet sebebiyle davanın reddinin gerektiğini,

TTK 1180 maddesine göre davalının kusuru olmadığını, taleplerin TTK 1272. maddeye göre yapılması gerektiğini, poliçe şartlarına göre ödeme yapılmaması gerekirken ödeme yapıldığını, ekspertiz raporundaki rücu durumuna göre taşıyanın bir kusuru bulunmadığını belirterek, davanın husumet açısından reddini, bu kabule şayan olmadığı takdirde, davanın esastan reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Dava; Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin halefiyet hükümlerine göre davalıya rücu edilmesi istemine ilişkin olup dosyadaki uyuşmazlık konuları; tarafların husumet ehliyetini haiz olup olmadığı, sigortalı yükün hasarlanmasına sebebiyet veren yangın olayının neden kaynaklandığı, yangına geminin elverişsizliği ya da taşıyanın şahsi kusurunun sebebiyet verip vermediği, buna göre taşıyanın yük hasarından dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağı hususlarında toplanmaktadır.

Dosya kapsamında mevcut belgeler incelendiğinde; dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından, dava dışı malın satıcısı ...'de mukim ... Ltd. şirketinden 20.04.2022 tarih, ... seri nolu 242.980,88 USD bedelli fatura ile “beyaz Kağıt Rulo” satın alındığı, emtianın davacı sigorta şirketi tarafından 18.05.22022 tarihli .../0 nolu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığı, emtiaların dava dışı ... (Guangzhou) Limited tarafından düzenlenen ... nolu konşimento tahtında ... isimli gemi ile taşınırken çıkan yangında hasara uğradığı, davalı tarafından davadışı ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına 10.06.2022 tarih, ... seri nolu, 88.000 USD kat 1 1.516.196 TL bedelli “Navlun”içerikli fatura tanzim edilmiş olduğu görülmektedir.

Olaydan sonra davacı nezdinde hasar dosyası oluşturularak, 04.07.2022 tarih, ... nolu “ Ekspertiz Raporunda sovtaj bedeli düşüldükten sonra hasar tutarı 836.680,95 TL olarak belirlenmiştir. Davacı sigortacı Generali Sigorta A.Ş., ekspertiz raporu ile tespit edilen 836.680,95 TL. hasar bedelini 04.08.2022 tarihinde dava dışı sigortalı şirket ... Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ödemesini gerçekleştirmiş, davacı sigorta firması tarafından söz konusu bedelin ödenmesine ilişkin 04.08.2022 tarihli ...'na ait banka dekontu dosyaya ibraz edilmiştir. Dava dışı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti tarafından 27.07.2022 tarihli kaşe ve imza edilmiş olan “İbraname, Mutabakatname ve Tazminat Makbuzu” dosyaya ibraz edilmiştir.

İbraname ile; ... nolu poliçe kapsamında hasar dosyası ile tespit edilen 836.680,95 TL. tazminatın davacı şirketten nakden ve tamamen aldıklarını, tüm haklarından feragat ederek, tazminat miktarının davacı sigorta şirketine devir ve temlik ettiğini kabul ve beyan etmiştir.

Davacının rücu talebi TTK'nun1472. maddesinde düzenlenen kanuni halefiyet ve TBK m. 183'deki alacağın temliki hükümlerine dayanmaktadır. TTK m. 1472 uyarınca sigortacı sigortalısına yaptığı ödeme tutarınca sigortalının üçüncü şahıslara karşı haiz olduğu talep haklarına halef olur. Ancak ödemeden önce sigortalının zararının doğmuş olması ve bu zararın sigorta şirketi tarafından karşılanması, ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılmalıdır. Somut olayda sigortalı, dava dışı satıcıya mal bedelini ödediği takdirde yükün hasarlanması nedeniyle zarara uğramış olacaktır. Aksi halde zararın yurt dışındaki satıcı üzerinde doğduğu kabul edilmelidir.

Davacının sigortalısı ... ... Ltd. Şti.'nin zararının doğup doğmadığının tespit edilmesi amacıyla bu şirketin yasal ticari defterlerinde konşimento konusu yüke ilişkin satım faturası kaydı ile bu faturaya ilişkin ... tarafından yurt dışındaki satıcıya ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir kaydın olup olmadığının tespit edilmesine karar verilmiştir. Ancak ... mahkemece inceleme için belirlenen gönde ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Muhasip bilirkişi tarafından, şirket yetkilisi ve mali müşavirinden incelemesine konusu 2022 yılı yasal e-defter kayıt ve diğer veriler talep edilmesine rağmen, herhangi bir defter kaydı sunulşmamış, bu sebeple dava dışı sigortalı şirketin ticari defter kayıtları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamamıştır.

Dava konusu yüke ilişkin olarak satıcı ... firmasının ... ... Sanayi Şirketi adına düzenlediği 20.04.2022 tarihli 242.980,88 USD bedelli satım faturasının ... tarafından ... firmasına ödenip ödenmediği konusunda beyanda bulunulup, ödenmiş ise ödeme belgesinin gönderilmesi konusunda Flora Parka yazılan 05.02.2024 tarihli müzekkereye cevap verilmemiş olup, anılan şirkete "tebliğden itibaren en geç 2 hafta içerisinde cevap verilmesi cevap verilmediği taktirde fatura bedelinin ödenmediğinin kabul edileceği" hususunun derci ile yazılan tekit müzekkeresi bila tebliğ iade edilmiştir. Bu durumda dava dışı sigortalının, iş bu dava konusu yük bedelini ödediği ve yükün zayi olması nedeniyle zarara uğradığı dosya kapsamına göre ispatlanamamıştır.

Davalı ... Lojistik A.Ş. tarafından dava dışı ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına 10.06.2022 tarih, ... seri nolu, 88.000 USD karşılığı 1.516.196 TL bedelli navlun faturası düzenleyerek, faturayı ticari defterlerine kaydettiği bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiştir. Bu nedenle davalı, akdi taşıyan sıfatını kazanmış gözükmektedir.

Bununla birlikte davalı vekili cevap dilekçesinde, davalının armatör adına ve namına navlun bedelini tahsil ettiğini ve tahsil ettiği navlun bedelini taşıyana ödediğini, konşimentoda "freight as arranged" yani "navlun anlaşmadaki" gibi denilerek navlun sözleşmesinin konşimentonun düzenlendiği yerde anlaşmasının yapıldığını gösterdiğini, davalının sadece navlunu taşıyan namına tahsil ederek ordinoyu veren acente konumunda olduğu savunulmuş olduğundan davalının taşıyan sifatıyla pasif husumet ehliyetini haiz olup olmadığının değerlendirilmelidir.

Davalı vekili 26.02.2024 tarihli dilekçesi ekinde; navlun ücretinin dava dışı konşimentoyu düzenleyen Unitex Int'l Forwarding (Hk) Ltd şirketine ödendiğine ilişkin ... Bankasına ait 26.05.2022 tarihli, 121.225 USD'lik banka dekontu ile dava dışı taşıma şirketi tarafından davalı adına düzenlenmiş olan “...”ları dosyaya ibraz etmiştir.

Söz konusu borç dekontları ile davalı ... Lojistik A.Ş.'nin yasal defter kayıtları incelendiğinde; dava dışı ... Ltd tarafından ... nolu konşimento dahilinde 06.05.2022 tarih, ... numaralı, 80.800,00 USD bedelli “handling Charge/ Ocean Fright” açıklamalı fatura yerine kullanılan “...” tanzim edildiği ve söz konusu fatura bedelinin dava dışı şirkete 121.225 USD'lik ödeme ile 26.05.2022 tarihinde ... Bankası vasıtasıyla ödenmiş olduğu tespit edilmiştir.

Mahkeme ara kararı ile ...'lerin toplam tutarı 80.800,00 USD olduğu halde dava dışı fiili taşıyana 121.225,00 USD ödeme yapıldığı anlaşıldığından, aradaki farkın HMK'nın 31.maddesi uyarınaca davalı vekili tarafından açıklanmasına karar verilmiştir. Davalı vekili bu konuya ilişkin olarak, 24.04.2025 tarihli dilekçesinde yaptığı açıklamalarında; 121.225 Dolar'lık ödemenin içerisinde başka yüklere ait faturaların da yer aldığını bildirerek, ödemeye konu fatura bilgilerini tablo halinde bildirmiştir. Bu açıklamalardan, davalının ... Bankası vasıtasıyla ... Ltd'e yaptığı 121.225,00 USD bedelli ödemenin 06.05.2022 tarihli, ... numaralı, 80.800 USD bedelli faturanında olduğu toplam 6 adet fatura için yapılmış olduğu saptanmıştır.

Dava konusu taşıma nedeniyle davalı ... Lojistik A.Ş. Tarafından davacının sigortalısı ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına navlun faturası düzenlenip, tahsil edilmiş olsa da, davalı vekilinin yaptığı açıklamalar ve sunduğu belgelere göre, ... nolu konşimento tahtında fiili taşımayı yapan ... Ltd tarafından davalı adına“...” tanzim edildiği ve davalının, dava dışı/ taşıtan ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsil ettiği 80.800,00 USD navlun faturası bedelini, ...

Bankasına ait 26.05.2022 tarihli, 121.225 USD'lik banka dekontu ile ... şirketine ödediği anlaşılmış olduğundan, davalının iş bu davada taşıyan sıfatıyla sorumluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla kendisine husumet yöneltilemeyeceği kanaatine varılmış olduğundan, sonuçta davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 14.288,42 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 13.673,02 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

3-Davalı yargı gider toplamı olan 141.50 TL'nin ( 141,50 TL posta gideri olmak üzere) davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2025

Başkan ... · ✍e-imzalıdır. · Üye ... · ✍e-imzalıdır. · Üye ... · ✍e-imzalıdır. · Katip ... · ✍e-imzalıdır.