İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/355 K.2024/128

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketçe 22.09.2021 tarihlerinde tanzim edilen ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... A.Ş.'ye ait emtianın davalı ...

A.Ş.'ye ait ... ... isimli gemiyle Bangkok Limanı'ndan Kocaeli'ye taşındığını, DF 2.5 model ...-... seri numaralı tekne motorunun tahliyesi sırasında maddi hasar meydana geldiğini, 1.702,00 TL hasar tutarı tespit edildiğini, emtianın taşınması sırasında meydana gelen emtia hasarı sonucu sigortalı şirkete sigortası zarar gören ...

A.Ş.'ye ... poliçe numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ... klozu teminatı kapsamında 05.08.2022 tarihinde 1.702,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili sigorta şirketinin yapılan ödeme ile TTK.’nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkili şirket tarafından dava konusu hasarın meydana gelmesine sebebiyet veren müvekkili şirket sigortalısı ... A.Ş.'ye ödenen tutarın davalı/borçlu ... A.Ş.'den rücuen tahsiline ilişkin ...

İcra Müdürlüğü’nün 2022/ ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalı şirkete ödeme yapması ile birlikte müvekkili şirketin alacağının muaccel hale gelmiş olması sebebiyle İ.İ.K.

257. maddesi doğrultusunda davalı şirkete ait borcu karşılamaya yetecek tutara denk gelecek taşınır ve taşınmaz mal varlıklarının ihtiyati haczine karar verilmesine, itirazın iptaline, takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte takibin devamına ve davalıdan alınarak müvekkili şirkete verilmek üzere alacağın %20’sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,

müvekkili şirketin alacağı nedeni ile İİK'nın 257 ve devamı maddeleri kapsamında davalının menkul ve gayrimenkul malları üzerinde ihtiyati haciz kararıyla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazları bulunduğunu, dosyada mübrez konşimentoda müvekkilinin adının hiç geçmediğini, müvekkilinin konşimentoyu tanzim de etmediğini, taşıyıcı olarak da gözükmediğini, taşıyıcı olarak gözüken şirketin ... adlı bir firma olduğunu, gemi adının ... olduğunu, ekspertiz raporunda ise ... ... olduğunu, müvekkilinin konşimentodan görüleceği üzere ... yani acenta olarak konşimentonun altını imzaladığını, taşımanın müvekkili tarafından yapıldığına ilişkin bir taşıma faturası da bulunmadığını,

davacı tarafından dosyaya sunulmuş olan konşimentodaki gemi adı ile ekspertiz raporundaki gemi adları tutmadığından bu hususun özellikle husumet ve davanın esası yönünden aydınlatılması gerektiğini, dosyada mübrez konşimento doğru ise davanın direkt müvekkiline değil ... Gemi Donatanlığına izafeten ... adına veya ...

Gemi Donatanlığı’na izafeten acentası sıfatı ile müvekkiline düzeltilerek açılması gerektiğini, davacı tarafın Yargıtay Kararları muvacehenesinde husumeti doğru göstermesi ve yapmadığı takdirde davanın husumet sebebi ile reddi gerektiğini, dosyaya ibraz edilen konşimento yanlış ise davanın esastan reddi gerektiğini, sigorta poliçesi hükümlerine göre tazminatın ödenmemesi gerekirken ödenmiş olmasının müvekkilini bağlamadığını,

poliçeye göre yükleme/istif hatasından veya ambalaj kifayetsizliğinden meydana gelen hasarların ödenmemesi gerekirken sigorta şirketinin bunu ödemesinin davacı sigorta şirketine TTK anlamında rücu etme hakkını vermediğini, rapora göre istiflemenin hatalı yapılması sebebi ile hasarın meydana geldiği tespit edildiğini, müvekkiline TTK 1185. madde gereği ihbar yapılmadığını, ispat külfetinin yer değiştirdiğini, tamir faturası ve sovtaj belgesi bulunmadığını belirterek davanın husumet sebebi ile bu kabule şayan olmadığı takdirde esastan reddine, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2022 tarih ve 2022/ ... Esas 2022/ ... Karar sayılı dosyası mahkememize görevsizlikle gelmiş olup, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 21/10/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 25/10/2022 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 27/10/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 15/12/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 15/12/2022 tarihli dilekçesi ile ihtiyati haciz talep ettiği, mahkememizin 20/02/2023 tarihli ara kararıyla dava ve takibe konu edilen tazminat alacağı nedeni ile İİK'nun 257 ve devamı maddeleri kapsamında davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki alacaklarının ihtiyaten haczi talep edilmiş ise de alacağın varlığı ve miktarı yargılama sonucunda anlaşılacağından bu aşamada koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 26/10/2023 havale tarihli raporda özetle; davacının aktif, davalının pasif husumet ehliyetlerini haiz olduğu, dosya münderecatında yer alan bilgilerden zarara uğrayan dava konusu emtianın yüklendiği konişmentonun yer aldığı ... ... isimli geminin varış yeri olan ...

Yarımca Limanı’na getirildiği ve 01.11.2021 tarihinde burada ambara parsiyel olarak boşaltılması esnasında yükün ambalajlarında hasar ve ezikler olduğunun tespit edildiği ve buna ilişkin olarak hasar tespit tutanağı düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla ayrıca bir hasar ihbarına gerek kalmadığı, hasarın yükün çıkış noktasından varış noktasına kadar olan deniz taşıması sırasında ve eşya davalı taşıyanın hakimiyeti altında iken meydana gelmiş olduğundan davalının TTK madde 1178 ve devamı hükümleri uyarınca söz konusu hasardan sorumlu olacağı, 1.702,00 TL tutarındaki zarar miktarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.

Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının

üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan .../0 numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... AŞ Tarafından FOB teslim şartı ile ithal edilen deniz motoru emtiasının, ... dan ... ye ... ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ...

A,Ş, firmasının konşimentoda gönderilen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait 05/08//2022 tarihli ödeme dekontuna göre 1.702,00 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... A.Ş. firmasına ödendiği anlaşılmıştır. Davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; konşimentoda taşıyan olarak dava dışı ... ... Ltd adına acente sıfatı ile davalı tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. Ayrıca dosyaya davalı tarafından düzenlenen 06/09/2021 tarihli 1.520,00 USD bedelli Navlun açıklamalı fatura ibraz edilmiş olup, dosya kapsamında düzenlenen muhasip bilirkişi raporu ile, navlun faturasının davalıya ait ticari defterlerde kayıtlı bulunduğu ve dava dışı sigortalı Suzuki firması tarafından davalıya fatura bedelinin 30/12/2021 tarihinde ödendiği tespit olunmuştur. Bu kapsamda TTK 921 maddesi gereğince davalının taşıyan sıfatı ve pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Dosyada bulunan 12/05/2022 tarihli ekspertiz raporunda, dava dışı sigortalı tarafından satın alınan 20 adet deniz motoru emtiasının 22/09/2021 tarihinde ... ... isimli gemiye ... numaralı konteyner içerisinde parsiyel olarak Bangkok da yüklendiği, sonrasında dosya kapsamında da tespit edilemeyen bir limanda konteyner aktarımı yapılarak ... ... isimli gemiye ... numaralı konteyner içerisinde parsiyel olarak aktarıldığı, 2 palet içerisinde taşınan emtianın parsiyel olarak konteyner içerisine yükleme ve istifinin taşıyan firma tarafından yapıldığı,

söz konusu konteynerin tahliyesi esnasında düzenlenen 01/11/2021 tarihli Hasar Tespit Tutanağı başlıklı belgeye göre ... numaralı konteynerin mührünün sağlam olarak görülmesi sonrası açıldığında, dava dışı sigortalı adına geldiği anlaşılan 2 kapta ambalaj hasarı ve eziklerin tespit edildiği belirtilmiş bir adet motorun kapağında hasar oluştuğu kapağın onarımının mümkün olmadığından değişimi gerektiği belirtilmiş; hasarın nakliyeci firma tarafından konteyner içerisine hatalı istiflenmesi nedeniyle konteyner içerisindeki diğer yüklerin dava konusu emtiaya çarpması sonucu hasarın meydana geldiği belirtilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen konşimento kayıtları incelendiğinde, dava konusu emtianın ilk olarak ... numaralı konteyner içerisine parsiyel olarak Bangkok da yüklendiği, daha sonra dosya kapsamında tespit edilemeyen bir limanda aktarma yapılarak emtianın ... numaralı konteynere aktarıldığı ve nihayetinde boşaltma limanında bu konteyner içerisinden tahliyesinin yapıldığı tespit olunmuş,

konşimentoda bulunan CFS/CFS kaydı nedeniyle emtianın yükleme limanında bulunan CFS konteyner yük istasyonundan alınarak işçi yahut forklift marifetiyle ... numaralı konteyner içerisine yüklendiği ve varma limanında CFS sahasında yine işçi yahut forklift marifeti ile tahliyesinin yapılması sürecinden taşıyanın sorumlu olduğu bilirkişilerce açıklanmıştır.

Davaya konu emtianın parsiyel yük olarak taşıyan firma tarafından konteyner içerisine yüklendiği ve aktarma limanında yine taşıyan firma tarafından konteyner aktarımının yapıldığı ve bu aşamaların hiç birinde emtianın hasarlı olduğuna ilişkin dosyaya bir kayıt sunulmadığından ve nihayetinde ise emtianın tahliyesi esnasında hasarlı olduğu tutanak ile kayıt altına alındığından hasarın taşıyan sorumluluğu altında meydana geldiği hususu mahkemece kabul edilmiştir.

TTK 1185 maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamında bulunan 01/11/2021 tarihli Hasar Tespit Tutanağı başlıklı belge ile hasarın emtia henüz dava dışı sigortalı alıcıya teslim edilmeden evvel, liman sahası içerisinde düzenlendiği ve liman yetkilisi ile dosyaya celp edilen gümrük müdürlüğü müzekkere cevabında gönderilen belgelere göre, taşıyan adına yükün teslimine onay verdiği anlaşılan ...Lojistik firması yetkilisi tarafından imzalandığı anlaşıldığından, hasar ihbarına ilişkin başkaca bir ihbara gerek bulunmadığı,

bu hali ile hasarın TTK 1185/2 maddesi kapsamında taşıyanın bilgisi dahilinde ve imzası ile liman yetkilisi tarafından tespit edildiğinden usule uygun hasar ihbarının bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir. Bu kapsamda yasadan kaynaklanan karinenin aksine hasarın taşıyan sorumluluğunda meydana gelmediği hususunun ispat külfeti davalı üzerinde bulunmaktadır.

Yukarıda açıklandığı hali ile, emtianın konteyner içerisine sağlam yüklenmiş olduğu konşimentoda aksi yönde bir çekince bulunmadığından sabit kabul edilerek, emtianın hasarlı tahliye edildiği de dosya kapsamında sabit olduğundan hasarın davalı taşıyan sorumluluğunda meydana geldiği ve davalının hasar bakımından sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda hasar miktarının makul ve kadri maruf olduğu tespit edilmiş olduğundan mahkemece de bu tespit esas alınmıştır.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır