İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/376 K.2023/478

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından satın alınan Çin'den Türkiye'ye seferi yapılacak olan 28 palet (17,070.- kg brüt) kompresör cinsi emtianın ... numaralı 01/01/2021 - 31/12/2021 vade tarihli Nakliyat Sigorta Poliçesi/Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile müvekkili ... A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, sigortalı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 22.06.2021 tarih ve ...-15 numaralı fatura kapsamında Çin'de yerleşik .... Ltd. firmasından, 28 palet (17,070.- kg brüt) kompresör cinsi emtia satın alındığını, emtiaların Çin'den Türkiye'ye kadar olan nakliyesinin taşıma şekillerinden (demiryolu konşimentosu - railwaybill) CIM evrakı ile birlikte nakliyeci ... A.Ş.

(Eski unvan: ... ve Lojistik A.Ş.) sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, emtianın 1 adet ... numaralı konteyner içerisinde Köseköy – İzmit’e nakledilmek üzere 03.08.2021 tarihinde Xi’an-Çin’de ... numaralı vagona yüklendiğini, ... numaralı konteyner içerisindeki 28 palet emtianın 29.08.2021 tarihinde alıcısına teslimatı esnasında emtiada mekanik hasar meydana geldiği tespit edildiğini, bunun üzerine dava dışı sigortalı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından bu hususta ... nolu Hasar Tespit Formu düzenlendiğini, ilgili tutanakta 5 palet/450 adet malzemenin hasarlı teslim alındığının not edildiğini, düzenlenen hasar tutanağı, sigortalı firma yetkilileri ve nakliyeci firma şoförü tarafından imzalandığını, tespit edilen hasar sonrası müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile arasındaki Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi/Nakliyat Sigortası gereği ortaya çıkan zararı tazmin ettiğini, akabinde müvekkili ... A.Ş. tarafından davalı ... A.Ş. (eski ünvan ile ...) aleyhine ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ...

Büro No - ... numaralı arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılamadığını, müvekkili şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, dava dışı sigortalının 14.09.2021 tarihli yazısı itibariyle hasarlı ürünlere istinaden 6,379.00 Euro talep ettiği, hasarlı emtiaya istinaden talep edilen tutarın ...-15 nolu 22.06.2021 tarihli fatura ile uyumlu olduğu anlaşıldığını, yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda tespit edilen hasarın nihai karşılığının 6,379.00 Euro hasar bedeli + 9.11 Euro noter masrafı olmak üzere toplam 6.388,11 Euro olacağı tespit edildiğini,

söz konusu hasarın poliçe kapsamında (Intitute Cargo Clasuses (A) ) değerlendirilmesi üzerine müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin zararına ilişkin 25/01/2022 tarihinde 6.388,11 Euro ödenerek zarar tazmin edildiğini, taşıyıcının yüke nezaret yükümlülüğü bulunduğunu, davalının ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğine ilişkin bir beyanda bulunamayacağını, davalının sorumluluk sınırlaması olarak SDR'den (özel çekme hakkından) yararlanamayacağını, müvekkili şirketin halefiyet ilkesi gereği rücu hakkı bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haklı ve hukuka uygun davanın kabulüne, borçlunun/davalının takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline, ....

İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamına, alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememizin münhasıran yetkilendirildiğinden görev itirazları bulunduğunu, davacı tarafça dava ikame edilirken haca esas değerin eksik bildirildiği ve eksik harç ödendiğini, istif ve ambalaj hatasından kaynaklanan hasarların kuvertür dışı olduğunu, süresi içerisinde hasar bildirimi yapılmadığını, sigortalının dava hakkı bulunmadığını, hasarın taşımanın hangi bacağında meydana geldiğinin belli olmadığını, demiryolu taşımasının sona erdikten sonra sigortalının kendi risk ve sorumluluğu ile üstlendiği iç kara nakliyesinde meydana gelen zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

ekspertiz raporunda hasarın nedeninin yükte sıkı istif yapılmaması ve boşluklu istif yapılması olarak açıklandığını, yükleme (istif) ve boşaltma hatasından meydana gelen zararların taşıyıcının sorumluluktan kurtulma hallerinden olduğunu, hasar hesabına noter masrafının eklenmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkememizin İstanbul ili sınırları içinde TTK.

Madde 5/2 delaleti ile HSK tarafından TTK'nın 5. Kitabından kaynaklanan deniz ticareti hukuku ve deniz sigortaları hukuku davalarına bakmak üzere münhasıran yetkilendirildiğinden ve davanın deniz ticareti hukuku ve deniz sigortaları hukukuna ilişkin olmadığından davanın görev yönünden reddine, davacının sigortalısına halef olamaması ve halefiyet yokluğu (ex-gratia) sebepleri ile davanın dava ehliyeti yokluğundan reddi ile her halükarda esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında sigortalıya ait emtiaların hasarlanması nedeni ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın mahkememizin görevli olup olmadığı, hasar bakımından davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin usule uygun bir hasar ihbarı yapılıp yapılmadığı, hasar miktarının uygun olup olmadığı ile neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından, dava konusu taşımanın deniz taşıması değil demir yolu taşıması olduğundan bahisle mahkememiz görevine itiraz edilmiş olmakla, öncelikli olarak bu hususun incelenmesi gerekmiştir.

Mahkemenin görevi HMK'nun 114.maddesi gereğince kamu düzeni ile ilgili bir dava şartı olduğundan, HMK'nun 115. maddesine göre yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekmektedir.

Mahkememiz Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olup, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1188 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Bu nedenle, 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi gereğince mahkememizin görevini tayin için öncelikle davanın TTK'nun 5. kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin ihtilaflardan olup olmadığı, bunun için davacı ile davalı arasındaki ilişkinin tespit edilmesi gerekmektedir.

6102 sayılı TTK nun 4. ve 5. maddeleri gereğince mahkememizin görevinin tayini için öncelikle davanın 6102 sayılı TTK dan veya diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine veya deniz sigortasına ilişkin bir dava olup olmadığının saptanmalıdır.

Dava konusu alacak, davacı sigortalısına ait emtianın davalı sorumluluğunda taşıma esnasında hasarlandığı iddiasına dayalı sigortalıya ödenen hasar tazminatıın rücuen davalıdan tahsili istemine ilişkin olup; davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde emtiaların Çin'den Türkiye'ye kadar olan nakliyesinin demir yolu taşımasıyla CIM evrakı ile birlikte davalı sorumluluğunda gerçekleştirildiği açıkça belirtilmiş olup, CIM ifadesinin Uluslararası Demiryolu Eşya Taşıma Sözleşmesi anlamına geldiği belirtilmiştir.

Bu kapsamda dosyaya davacı vekili tarafından ibraz edilen Gümrük Beyannamesi, CIM belgesi ve yük teslim talimat formu incelendiğinde taşımanın demir yolu ile gerçekleştirildiği, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ve davalı tarafından düzenlendiği anlaşılan navlun faturasının da demir yolu taşımasına ilişkin olduğu görülmekle, dava konusu edilen taşımanın deniz yolu ile yapılmadığı, demir yolu taşımasının söz konusu olduğu mahkemece anlaşılmıştır.

Dosyaya deniz yolu taşımasına ilişkin herhangi bir belge ve konşimento da sunulmamıştır.

TTK'nun 5.maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5.maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir.

Mahkememizin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olduğundan, işbu dava bakımından mahkememizin görevsizdir. Davanın her iki tarafı da tacir olup, TTK'nun 4/1.maddesine göre dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığından, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu kanaatine varılmakla, açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde süresinde talep halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır