İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/584 K.2024/552

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde Sigortalı ...

A.Ş., 15 rulo 46.355,00 Kg agırlıgında ki kagıt emtiası İtalya’da bulunan ... firmasından ithal etmiş ve soz konusu emtia müvekkili sigorta şirketi tarafından nakliyat muhataralarına karşı ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında sigorta edildigini, soz konusu emtiaların, İtalya/Salerno Limanı’ndan Mersin Limanı’na taşınmak üzere, ... numaralı konşimento tahtında ve taşıma işini u stlenen ... ...

S.A. sorumlulugunda ... ve ... numaralı konteyner içerisinde “... ...” isimli gemiye tam, saglam ve hasarsız olarak yuklendigini, bahse konu emtiaların Mersin Limanı’nda tahliyesini takiben ... numaralı konteynerdeki yırtık sebebiyle konteynerin su almasından dolayı içinde bulunan bir kısım urunlerin ıslandıgını ve hasarlandıgının goruldugunu ve yapılan incelemeler neticesinde, nakliye esnasında konteyner tavanında oluşan ve/veya bulunan yırtıklardan içeriye suyun sebep oldugunun tespit edildigini, somut uyuşmazlıkta,

taşımaya konu olan emtialar gemiye saglam şekilde yuklenmesine ragmen donatanın yuke ozen borcunu yerine getirmemesi ve konteynerde hasar oluşması ile yuke elverişsizlik sebepleri ile yükün alıcısına hasarlı/ıslak şekilde teslim edildigini ve bu surette sigortalısının zarara ugradıgını bu sebeple Sigorta Poliçesi kapsamında, 1.255,80 Euro tazminat tutarı sigortalısına odendigini ve boylece sigortalısının rucu ve dava haklarına halef ve temelluk eden olduklarını arz ve izah edilen bu nedenlerle,

davalı tarafların icra takibine haksız itirazının iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili sigortalı şirket tarafından yapılmış olan tazminat odemesinin icra takip tarihinde işlemiş faizleri ile birlikte toplam 1.276,99 Euro olarak sulhen tahsili mumkun olmadıgından, alacaklarının beyanla, davalı tarafından tahsil ile taraflarına odenmesi ve aynı zamanda Davalı tarafın icra takibine karşı yapmış oldukları haksız, afaki ve yersiz itirazlar sebebiyle alacaklarının %20’sinden az olmamak uzere haksız icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini Sayın Mahkemeden dava yolu ile talep etmiştir

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinin özetle.

Davalı tarafın usuli itirazları dışında esasa yönelik olarak konteyner muhteviyatı emtiaların ne zaman, nasıl ve ne şekilde hasarlandığının belli olmadıgını, davacı tarafın hasarın deniz taşıması sırasında hasarlandıgına dair herhangi somut bir delil sunmadıgını, deniz taşımasını gerçekleştiren taşıyan ve acentesi konumundaki muvekkiline sorumluluk yukletilmesinin hukuken mumkun olmadıgını davacının dava konusu hasar iddialarına ilişkin usulu ne uygun bir survey veya usulu ne uygun bir hasar ihbarı yapılmadıgını, dava konusu taşımada yukleyiciye yola ve yüke elverişli konteyner tahsisi edildigini,

taşımada kullanılan konteynerlarda herhangi bir eksik, hasar veya yetersizlik olmadıgı, dolayısıyla davacının hasar iddialarının taşıyanın sorumlulugu dışında kaldıgını davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına hatır odemesi yaptıgını, bu sebeple davacı sigorta şirketinin rücu hakkının dogmadığını beyan etmiştir.

Dava,davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalı vekilinin arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğine yönelik itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı,

hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta Anonim Şirketi borçlusunun ... ... Gemisi Donatanı/ Taşıyanı ... ... S.A.'ya izafeten ... A.Ş. Olduğu, 23/12/2022 tarihinde 1.276,99EURO nun tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 28/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 27/12/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 28/12/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... , ... tarafından tanzim edilen 11/09/2024 tarihli raporda; Davacının aktif, davalının da pasif husumet ehliyetlerini haiz olduğunu, Hasar ihbarının süresi içinde yapılmadığını, Teknik inceleme sonucunda ıslanma zararının taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davalının sorumlu tutulamayacağını, dolayısıyla, TTK madde 1178/2 uyarınca dava konusu hasarın, eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olduğunun ispatlanamadığını, sayın Mahkeme’nin aksi kanaatte olması durumunda, 1.255,80 EUR hasar miktarının makul ve kadri maruf olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Dava dilekçesi ile husumetin ... ... GEMİSİ DON.TAŞ. ... S.A.'YA İzafeten ... AŞ ye açıldığının belirtildiği ancak, tevzi formunda davalı olarak ... ... 'YA İzafeten ... A.Ş'nin kayıtlı olduğu görülmekle birdlikte dosyaya ibraz edilen arabuluculuk tutanağında da ... 'YA İzafeten ... A.Ş'nin taraf olarak gösterimdiği anlaşılmakla, davacı vekilinin 15/03/2024 tarihli dilekçesi de dikkate alınarak, HMK 124 maddesi gereğince davacı vekilinin talebinin kabulü ile davalının ... ... gemisi donatanı taşıyanı ... ... S.A.'ya izafeten ... A.Ş. Olarak UYAP kayıtlarında düzeltilmesine karar vermek gerekmiştir.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.

Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının

üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan 101123013/1 yenileme numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... AŞ tarafından CFR teslim şartı ile ithal oluklu mukavva, kağıt emtiasının, İtalya ...

Limanı'ndan Türkiye Mersin Limanı'na ... ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... AŞ 'nin konşimentoda gönderilen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait 22/07/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 1.255,80 EURO hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... AŞ 'ne ödendiği anlaşılmıştır.

Davaya konu emtia satım şekli CFR olmakla, bu satım şeklinde hasara katlanma yükümlülüğü, emtianın gemiye yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmekle dava dışı sigortalının hasar bakımından sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK. 1472 maddesi gereğince ve dosyada bulunan ibraname ve temlikname hükümleri uyarınca halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; konşimentonun, ... SA adına ... Italia ... tarafından imzalandığı görülmekle, davalının TTK 1238 maddesi gereğince taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Davalı vekilince hak düşürücü süre itirazı ileri sürülmüş olup, bu hususun esasa geçmeden evvel incelenmesi gerekmiştir. Davaya konu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken TTK 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer.

Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez ekspertiz raporu ve gümrük beyannamesine öre emtianın 16/06/2022 tarihinde dava dışı sigortalı alıcıya teslimi edildiği anlaşılmakla, bu durumda icra takibinin başladığı, 23/12/2022 tarihinde TTK 1188 maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin aksi yöndeki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyada bulunan 01/07/2022 tarihli ... firması tarafından düzenlendiği anlaşılan ekspertiz raporuna göre; sigortalı ... A.Ş. Firması tarafından İtalya’da yerleşik ... firmasından ... MERSİN olarak satın alınan

15 Rulo Kağıt emtiasının İtalya’dan Türkiye’ye kadar olan denizyolu nakliyesinin

... ... S.A. deniz hat firması tarafından gerçekleştirildiği, organize edilen nakliye

planı kapsamında emtianın satıcı ... firması deposunda satıcı firma çalışanları

tarafından ... numaralı 40 feetlik kapalı tip konteyner içerisinde 8 Rulo, ... numaralı 40 feetlik kapalı tip konteyner içerisine ise 7 Rulo olmak üzere istiflendiği, yükleme çalışmalarının tamamlanması akabinde konteynerlerin

satıcı firma tesislerinden denizyolu nakliyesinin gerçekleştirileceği İtalya’nın ... Limanı’na karayolu ile sevk edildiği, gümrük çıkış işlemlerinin tamamlanması akabinde konteynerlerin ... Limanı’nda ...

Dİ ... isimli gemiye yüklendiği ve geminin 01.06.2022 tarihinde Mersin Limanı’na doğru hareket ettiği, geminin Mersin Limanı’na varışına müteakip konteynerlerin liman sahasına tahliye edildiği,

gümrük giriş işlemlerinin tamamlanması sonrasında konteynerlerin Mersin Limanı’ndan sigortalının Denizli’de yerleşik tesislerine karayolu ile sevk edildiği, 16.06.2022 tarihinde sigortalı firma yetkilileri

tarafından emtianın teslim alınması sırasında ... plakalı araç ile karayolu nakliyesi gerçekleştirilen ... numaralı 40 feetlik kapalı tip konteyner kapakları açılarak yapılan kontrollerde, konteyner tavanında meydana gelen delik / yırtık nedeni ile 2 Rulo Kağıt emtiasının ıslanmak suretiyle hasarlanmış olduğunun tespit edildiği,

söz konusu hasarın deniz yolu nakliyesinin herhangi bir aşamasında ,yapılan yükleme ve / veya tahliye işlemleri sırasında ... numaralı konteynere sert bir cisim ile çarpılması veya üzerine sert bir şekilde başka bir konteyner bırakılması neticesinde oluşan şiddet/çarpma etkisi ile konteynerin üst kısmında meydana gelen yırtıktan içeri giren su sebebiyle yırtık/hasarlı bölgeye denk gelen 2 Rulo Kağıt emtiasının kısmen ıslanmak suretiyle meydana geldiğinin düşünüldüğü belirtilerek hasar miktarının 1.255,80 EUR olarak hesap ve tespit edildiği anlaşılmıştır.

Ancak ıslanmaya bağlı hasarın deniz suyundan meydana gelip gelmediğini tespit bakımından emtia üzerinde gümüş nitrat testinin uygulanmadığı, ve hasarlı olduğu belirtilen ... numaralı konteyner üzerinde eksper tarafından fiziki bir incelemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir.

İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır.

Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4).

Bu kapsamda dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde, hasarın davalıya TTK 1185 maddesi kapsamında ihbar edildiğine ilişkin yahut hasarın tarafların ortak katılımı ile düzenlenen bir hasar tespit tutanağı ile tespit olunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi yahut belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Hasarın tespitine ilişkin dosyaya yalnızca TUTANAK başlıklı bir belge ibraz edilmiş olup, bu tutanağın sigortalı şirket yetkilileri ile birlikte ... plakalı araç sürücüsü tarafından imzalandığı görülmüştür. Ancak uyuşmazlığa konu taşıma için düzenlenmiş olan 01.06.2022 tarih ve

... numaralı konişmentoda, Alma Yeri ile Nihai Varış Yeri belirtilmeksizin sadece

Yükleme Limanı ile Tahliye Limanı gösterilmiş olduğundan, davalı taşıyanın yükleme limanındaki konteyner sahasından boşaltma limanındaki konteyner sahasına kadar olan denizyolu

taşımasından sorumlu olduğu bilirkişilerce açıklanmış olup, davacı tarafından da, davalının deniz taşıması sonrası kara taşımasını da üstlendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir beyan yahut delil sunulmamış olduğundan ilgili hasar tutanağı da TTK 1185 maddesi anlamında hasarın davalıya ihbarı mahiyetinde kabul edilmemiştir.

Konşimentoda bulunan kayıtlar incelendiğinde; ... kaydından; emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat dava dışı yükleten satıcı ... tarafından gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki dosyada bulunan Ekspertiz Raporuna göre de, konteyner içerisine emtiaların dava dışı satıcı firma tarafından yüklendiği açıklanmıştır.

Davaya konu hasarın ilk defa 16/06/2022 tarihinde dava dışı sigortalınını Denizli de bulunan deposunda yapılan inceleme ile tespit olunduğu anlaşılmakla birlikte, dosyada mübrez ekspertiz raporu ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda konteynerde bulunan hasara ve dolayısı ile emtianın ıslanmasına ilişkin hasarın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği net bir şekilde ortaya konulamamıştır. DOsyada bulunan fotoğraflarda konteyner tavanında bir delik bulunduğu görülmekle birlikte konteyner eksper tarafından fiziken incelenmemiştir. Bununla birlikte bilirkişi raporunda da açıklandığı hali ile, sigortalı emtianın

taşındığı ... numaralı konteynerin dış yapısında herhangi bir yırtık, delik vb. gibi fiziki bir

hasar olduğuna ilişkin, gerek yükleme ve/veya tahliye limanlarında liman, gümrük ve acente

yetkilileri, gerekse gemi görevlileri tarafından tarafından düzenlenmesi lazım gelen bir konteyner el değiştirme tutanağı da dosyaya sunulmamıştır. Ayrıca konteynerin liman çıkışı sonrası veya kara nakliyesi için teslim alındığı esnada düzenlenmiş herhangi bir konteyner hasarına ilişkin bir tutanak da bulunmamaktadır. Buna karşılık uyuşmazlık emtianın ıslanmasına ilişkin olmakla, ıslanmanın deniz suyundan kaynaklanıp kaynaklanmadığına dair herhangi bir tespit de bulunmamaktadır. Dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda ise hasarın davalının sorumluluk sahası içerisinde meydana geldiği hususu ile emtianın hangi aşamada ve nasıl ıslandığı hususunun dosya kapsamından tespit edilemediği belirtilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, hasarın ve ıslanmanın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği dosya kapsamından anlaşılamadığından, ıslanan emtia üzerinde gümüş nitrat testinin de uygulanmadığı değerlendirildiğinde ve taşımaya konu konişmentolardaki "SHIPPER'S LOAD, COUNT AND SEALED" kaydı gereği yüklerin yükletenin sorumluluğunda, konteyner içerisine yüklendiği, istiflendiği, sayıldığı ve mühürlendiği, davalı taşıyıcı/taşıyanın konteyner içerisindeki yükün akıbetinin ne olduğu hususunda sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı,

emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği ve hasarın davalıların sorumlulğu altında meydana geldiği hususu davacı tarafından ispatlanamadığından; ayrıca ıslanmanın deniz suyundan kaynaklandığına ilişkin de dosyaya bir delil sunulmadığındar hasarın, davalıların sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır