İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/128 K.2025/283

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin , sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili tarafından ...Ve İnş. San. A.Ş. 'ye ait "PVC" emtiası, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalısı tarafından, Çin 'de mukim ".... Ltd." isimli firmadan sevk edilmek üzere ...

Dmcc isimli firmadan "PVC" emtiası satın aldığını, söz konusu emtia "... " gemisine hasarsız bir şekilde yüklenerek, ... numaralı konşimento tahtında Çin'den Türkiye'ye taşındığını, emtiaların ... Limanında tahliye edildiğini, söz konusu emtianın tahliye işlemlerinin ardından, söz konusu emtiaların bulunduğu big bag çuvallarının dağıldığının tespit edildiğini, meydana gelen olayla ilgili ... ... Hiz. Ltd.

Şti. tarafından tanzim edilmiş ... raporunda emtiaların bulunduğu big bag çuvallarının dağınık olduğunu, çuvalların tahliyesi sırasında kap, adetlerin uyumlu olması gerektiğini ve bu şekilde tahliyesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, emtiaların bulunduğu big bag çuvallarının dağınık olması nedeniyle bu şekilde tahliyenin mümkün olmaması sebebiyle ...

Limanı'ndan işçi yardımı ile elleçleme hizmeti alındığını, tahliye sonrasında, dava dışı sigortalı tarafından denizyolu nakliyesini gerçekleştiren davalı acentesine noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, davalı, taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada "fiili taşıyan" olarak hareket ettiğini, bu nedenle, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen çuvalların dağılması sebebiyle davalı, taşıyan sıfatıyla oluşan zarardan sorumlu olduğunu, borçlu aleyhine ....

İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe Borçlu/Davalı tarafından yapılmış olan itiraz haksız olup, tamamen kötü niyetli olarak alacağı sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ... ... Ltd. Şti.

Davalı .... ... isimli şirkete geminin ...Limanına yanaşması ve boşaltma operasyonlarının yapılabilmesi için ilgili birimlerden gerekli izinlerin alınmasını sağlamaktan ibaret sınırlı bir hizmet verdiğini, müvekkili şirketçe verilen bu hizmetin kapsamı, .... ... adına liman ödemelerinin yapılması ve boşaltma işlemlerinin tamamlanmasını müteakip geminin limandan ayrılmasını sağlamak üzere yine aynı idarelerden gerekli izinlerin alınmasından ibaret olduğunu, müvekkili şirketin, bu hizmet dışında dışında, gemide hasarlandığı iddia edilen yükün taşınması sözleşmesine taraf olmadığı gibi, navlun ödemesi,

yükün gemiden boşaltılması ve depolanması konularında da herhangi bir hizmet vermediğini, müvekkili şirket ... ... Ltd. Şti. ile davalı .... ... isimli şirket arasında, bu şirketi temsil yetkisini haiz herhangi bir acentelik sözleşmesi veya sair herhangi bir başka hukuki ilişki bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 01/10/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle.

Büyük çuvallardaki hasarın taşıyan sorumluluğundaki deniz yolu taşıması sırasında meydana geldiği, hasarın teknik açıdan sebebi, emtianın gemiye uygun istifleme yapılmamasından kaynaklı olduğu, gemi kaptanın nezaret görevi kapsamında yükleme sırasında yükümlülüklerini yerine getirmediği ve dolayısıyla hatalı istiften dolayı emtianın uğradığı hasardan Davalı donatan/taşıyanın sorumlu olduğu, tahliye sırasında meydana gelen ek elleçleme ve işçilik masraflarından taşıyanın sorumlu olduğu, tarafların ... ve pasif husumet ehliyeti bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi tahtında tazminat ödemesi yapıldığı,

davanın ancak izafeten acente sıfatı ... Deniz acenteliğine yönlendirileceği, hasar ihbarının TTK m.1184 hükmü kapsamında usulüne uygun yapıldığı, talebin hak düşürücü süre içinde ileri sürüldüğü, emtianın tekrardan çuvallanması için fatura karşılığı ödenen 28.517,89TL tutarın Kadri maruf olduğu belirtilmiştir

Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan plastik hammadde emtiasının ... sayılı konişmento tahtında Tianjin Limanından İstanbul Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ... incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Emtianın taşınması sırasında hasar gördüğünün ... raporu ile tespitine bağlı olarak davacının dava dışı sigortalısına hasar ödemesi yapmış olduğu, anlaşıldığından davacının TTK 1472. Maddesine göre ... husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.

Dava dışı sigortalının Dubadi'de yerleşik ... isimli firmadan 18.7.2022 tarihli fatura kapsamından FOB Çin teslim şekli ile satın aldığı PVC emtiasının Çin'de yerleşik ... firmasından sevk edildiği, Çin'den Türkiye'ye kadar deniz yolu nakliyesinin "... " gemisi ile gerçekleştiği, emtianın gemiye hasarsız bir şekilde yüklenerek, ... numaralı konşimento tahtında Çin'den Türkiye'ye taşındığı, fiili taşıyanın donatan/taşıyan ... olduğu, ... Gemi Acenteliği tarafından taşıyan adına özet beyan verildiği ve yük teslim formunun düzenlendiği, bu açıklamalara göre acentelik hizmetlerini yerine getirdiği, buna göre izafeten dava yöneltilebileceği ve davalının husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

(3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Hasarın 19/08/2022 tarihinde tespit edildiği icra takibinin 18/01/2023 tarihinde bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı tespit edilmiştir.

Hasara ilişkin geçekleştirilen ... çalışması sonucu düzenlenen ... raporunda. Gemi kaptanı tarafından yükleme limanında emtiada herhangi bir hasar bulunduğuna dair bir kaydın oluşturulmadığı, yükün gemiye büyük çuvallar içerisinde hasarsız bir şekilde yüklendiği, büyük çuvallarda tahliye limanında tespit edilen hasarın muhtemel nedeninin büyük çuvalların gemi ambarı içerisinde üst üste istif edilmesi olduğu belirtilmiştir.

Davaya konu hasarın emtiadaki hasara ilişkin olmadığı, hasarın sadece emtianın içerisine istif edildiği büyük çuvallara ilişkin olduğu dava dosyası içerisindeki bilgilerden anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda teknik inceleme sonucunda, hasarın emtianın gemiye hatalı istiflenmesinden doğduğunu ve Davalı donatan/taşıyanın istiflemeden sorumlu olduğunu tespit etmiştir. TTK'nun 1091/1.

Maddesi uyarınca kaptanın yükleme ve istifin denizcilik örf ve usullerine uygun tarzda yapılmasına nezaret etme görev ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle, kaptanın nezaret görevi kapsamında yükleme sırasında yükümlülüklerini yerine getirmediğinden Davalı taşıyanın meydana gelen ek masraflardan sorumlu olduğu, zararın tazminini gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır