İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/185 K.2025/273

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından ellerindeki malların Tanzanya'ya gönderilmesinin talep edildiğini, davacı tarafından gemi acentesi ile iletişime geçildiğini, davalının talebi doğrultusunda malların taşınmazı konusunda ... ...

A.Ş. ile anlaşıldığını, davalıya ait malların Mersin Limanında Nokolas adlı gemiye yüklenerek ...'a taşındığını, ... numaralı konşimento ile muhatap firmaya teslim edildiğini, davalının söz konusu taşmalara ilişkin navlun ücretini davacıya ödediğini, taşıma konusunda ve taşıma bedeli konusunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığını, belirtilen taşımada geminin yurt dışında beklemesi nedeniyle dava dışı ... ...

A.Ş. tarafından davacıya yurt dışı bekleme ücreti fatura edildiğini, davacının söz konusu tutarları bu firmaya ödediğini, fatura bedelini taşıtan olarak görülen davalıya yansıtıldığını, davalıya faturanın tebliğ edildiğini, davalının faturaya itiraz etmediğini ve faturayı iade etmediğini, davalıya kesilen fatura ile birlikte davalının kalan borcunun 20.750,00 USD olduğunu, davacı tarafından alacağın tahsili amaçlı olarak davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibine başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, takibin durduğunu, davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, taşımaya ilişkin olarak malın yurt dışında belirlenen süreden geç teslim alınması ve taşıyanın yurt dışında beklemesi nedeniyle davacı taşıyan ... ...

A.Ş.'ye yurt dışı bekleme ücreti ödemek zorunda kaldığını, taşıyanın boşaltma süresinden daha fazla beklemesi halinde beklenilen bu süreye sürastarya denildiğini, sürastarya süresi için taşıyana sürastarya parası ödendiğini, TTK 1170.

Md gereği boşaltma limanında doğan sürastarya parasının borçlusunun taşıtan olduğunu, taşıyanın yurt dışı boşaltma limanında bekleme yapması halinde bu durum taşıtan ile gönderilen arasındaki organizasyon eksikliği sonucunu doğurduğunu, deniz taşımacılığında liman giderlerinin masraflı olduğunu ve yapılan işlemlerin sonuçlarına işlemi yapanın katlanması gerektiğini, davalı taşıtan müşterisinin malı geç teslim alması ya da almamasının sorumlusunun taşıyan ya da davacı olmayacağını, davalının navlun ücretini ödeyerek diğer bedellerden sorumlu olmadığını belirtmesi ve bunu iddia etmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davalıya yurt dışı bekleme süresine ilişkin 14.06.2016 tarih 20.750,00 USD bedelli ... numaralı faturanın tebliğ edildiğini, davalının faturaya itiraz etmediğini, faturayı iade etmediğini belirterek, davalının yetki itirazının reddini, .... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasj ile başlatılmış takibe, davalı / borçlu tarafın yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin 20.750,00 USD üzerinden faiz ve ferileriyle birlikte devamını, davalı itirazının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davalının alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatı ödemesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı taraftan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt vermediği anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının dosyamız arasına alınmış, dosyanın incelenmesinde davalı borçlu aleyhine 21/06/2017 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalıya 01/07/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından 07/07/2017 tarihinde itiraz dilekçesi sunulduğu, davanın 02/04/2018 tarihinde İİK 67 maddesi gereği yasal süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

23/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacının, demuraj alacağını ispatlayacak bilgi ve belgelerin dava dosyasında mübrez olmaması sebebi ile, davacının demuraj alacağını ispatlayamadığı, davalı firmanın demuraj prosedürü ile ilgili olarak davacı tarafından taşıma sözleşmesi kurulurken bilgi vermediği, fiili taşıyanın acentesinin, tahliye limanında, gönderilen firmaya vermesi gereken varış ihbar kopyasına dava dosyasında rastlanılamadığı, düzenlenen faturalann ikisinde farklı hizmetler adına düzenlendiği, demuraj hesabının nasıl ve hangi tarihler arasında, hangi tarifeye uygun olarak yapıldığının belirtilmediği,

böyle bîr tarife ile ilgili bir bilginin dava dosyasında mübrez olmadığı, davacının hukuki yönden taleplerinin değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu beyan edilmiştir.

05/06/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davaya konu edilen 14/06/2016 tarihli 20.750 USD bedelli faturada konşimento numarasının belirtildiği, konteyner numaralarının yer aldığı, faturalarda belirtilen açıklamaların sehven başka bir açıklama olarak girilmesinin ilgili faturanın yansıtma faturası olduğunun gerçeğini değiştirmediği, ... tarafından kesilen faturanın ödendiği, defter incelemesi ve banka müzekkereleri ile ödemenin ispatlandığı, ancak takibe konu faturanın ödenmediğinin de defter incelemesi ile ortaya çıktığı sebeplerle davanın ispat edilip edilmediğinin mahkemenin takdirinde olduğu beyan edilmiştir.

13/11/2020 tarihli 2.ek bilirkişi raporunda özetle; dava konusu 20.750 USD yurtdışı bekleme ücretinden taşıtan sıfatıyla davalının sorumlu olduğu, ... tarafından kesilen faturanın ödendiği, defter incelemesi ve banka müzekkereleri ile ödemenin ispatlandığı, takibe konu faturanın davalı tarafından ödenmediğinin de defter incelemesi ile ortaya çıktığı beyan edilmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 14/12/2020 tarih ve ... sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 21/03/2024 tarih ve 2021/466 Esas 2024/452 Karar sayılı kararı ile kaldırılarak geldiği anlaşılmıştır.

İstanbul BAM 14 Hukuk Dairesi, Mahkememiz kararını " İhtisas mahkemesi olan İlk Derece Mahkemesince, davacının talebinin hukuki dayanağı konusunda hiç bir değerlendirme yapılmadığı, taşımaya konu malların teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise ne zaman teslim edildiğinin araştırılıp tespit edilmediği, bu kapsamda gecikme sebebiyle davacının ödediğini iddia ettiği bedelden hangi tarafın hangi hukuki sebebe dayalı olarak sorumlu olduğu konularında hiç bir gerekçeye yer verilmediği, eksik inceleme ile karar verildiği anlaşıldığından istinafa konu kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle kaldırdığı anlaşılmıştır.

Davanın, davalıya ait emtiaların taşınması sonrası dava dışı firmaya ödediği belirtilen bekleme ücretinin davalıdan tahsili amacıyla yapılan takibe itirazın iptali olduğu, uyuşmazlığın ise, davacı tarafından dava dışı firma tarafından talep edilen bedelin ödenip ödenmediği ve bu bedelden davalının sorumlu olup olmadığı, davalının icra dosyasına yaptığı yetki itirazının kabul edilip edilmeyeceği hususlarında toplandığı anlaşılmış, BK. 89. maddesi gereği para borçlarının alacaklının yerleşim yerinde ödeneceği hükmü karşısında davalının icra dosyasına yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır.

Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir.

Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir.

Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ancak TTK 1203 maddesi koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir. Gönderilenin TTK 1203 maddesi kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından tesliminin istenmesi gereklidir. Bu koşullar karşılandığında taşıtan borçtan kurtulur.

Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde, davalının yükleteni olduğu emtiaların Mersin Limanı'ndan ...'na taşınması işinin davacı tarafından üstlenildiği buna ilişkin olarak davacı tarafından ... numaralı konşimentonun davacı tarafından düzenlendiği ancak fiilen taşıma işinin dava dışı Evergreen firması tarafından ... numaralı konşimento tahtında gerçekleştirildiği anlaşılmış olup davacı vekili tarafından dosyaya sunulan e posta yazışmaları ile bizzat davalı borçlu tarafından icra dosyasına sunulan borca itiraz dilekçesinde belirtildiği hali ile takibe konu edilen taşımaya ilişkin nakliye ücretinin davacıya ödendiği anlaşılmakla,

davalının yükleten sıfatı ile birlikte taşıtan sıfatını da haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davaya konu edilen ..., ..., ... ve ... numaralı konteyner muhteviyatı eşyaların dava dışı alıcısı tarafından çekilmediği dosyada mübrez e posta yazışmaları ve davalı vekilinin 22/04/2025 tarihli celse beyanı ile dosya kapsamında sabit hale gelmiştir.

Her ne kadar davaya konu taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentolar üzerinde uygulanacak demuraj tarifesi bulunmamaktaysa da, yerleşik yüksek yargı kararlarında işaret edildiği üzere piyasa ile uyumlu olacak demuraj hesabının mahkeme eli ile tespiti gerekmektedir.

Dosyaya her ne kadar yükün varış limanına ulaştığına dair varış ihbarı sunulmamışsa da, davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen e posta yazışmalarından, davalı taşıtanın yükün çekilmediği hususunda bilgi sahibi olduğu, konunun çözülmesi bakımından varış ülkesine bizzat giderek yahut temsilcileri vasıtası ile sorunun çözümü için temaslarda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı gibi, e posta yazışma içeriklerinin aksini gösterir beyan yahut herhangi bir delil de ibraz edilmemiştir.

Dava dışı ... firmasından müzekkere ile celp edilen kayıtlar ile davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; fiili taşıyan adına hareket eden ... ... tarafından, davacı adına düzenlenen ... Nolu, 11/05/2016 tarihli, 20.750,- USD bedelli faturanın "Yurt Dışı Hizmetleri" olarak kaydedildiği, davacı tarafından, davalı adına düzenlenen ...

Nolu, 14/06/2016 tarihli, 20.750,- USD bedelli faturanın "Yurt Dışı Bekleme Ücreti" olarak düzenlendiği, faturada konşimento ve konteyner numaralarının yer aldığı, faturalarda belirtilen açıklamaların sehven başka bir açıklama olarak girilmesinin ilgili faturanın yansıtma faturası olduğu gerçeğini değiştirmediği, ... ... müzekkere cevabı ekinde demuraj tarifesi ve varış ihbarı yapıldığına dair belgenin sunulduğu, dosyada mevcut ... ... ile davacı arasında yapılan elektronik posta yazışmalarında taşımaya konu emtianın tahliye limanı olan ...'da alıcısı tarafından çekilmediğinin anlaşıldığı,

dosya kapsamı itibariyle konteynerlerın tahliye limanına varış tarihi anlaşılamamakta ise de ... ... müzekkere cevabı ekinde serbest süre sonrası konteyner demuraj ücretinin 25 USD olduğu dikkate alındığında, elektronik posta yazışmalarının başladığı 10/08/2015 tarihinden son yazışmanın yapıldığı 06/05/2016 tarihleri arasındaki demuraj ücretinin dava konusu talepten çok yüksek olduğu, ... şirketi tarafından kesilen ...

Nolu, 11/05/2016 tarihli, 20.750,- USD bedelli faturanın davacı tarafından 16/06/2016 tarihinde ödendiği, ancak takibe konu faturanın ödenmediği anlaşılmıştır. Davalı tararfından davaya konu edilen demurajın oluşması bakımından kendi sorumluluğu olmadığına dair ya da bir başka deyişle demuraj oluşmasına davacının sebep olduğuna dair 22/04/2025 tarihli celsedeki beyanı dışında başkaca herhangi bir açıklama- delil sunulmamıştır.

Yukarıda da açıklandığı hali ile yüklerin dava dışı alıcısı tarafından teslim alınmadığı sabit olup, TTK 1203 ve 1205 maddeleri kapsamında davalının taşıtan sıfatı ile davaya konu demuraj ücretinin borçlusu olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı tarafından dava dışı fiili taşıyana ödendiği anlaşılan demuraj ücreti bakımından rücu hakkı bulunduğu ve taşıtan olan davalının da TTK 1203 ve 1205 maddeleri uyarınca sorumluluğu bulunduğu kanaati iel davanın kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır