İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/352 K.2025/534

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Dava dışı sigortalı ... Turizm San ve Tic A.Ş.'nin ... nolu gemi tamircileri sorumluluk poliçesi müvekkili ... Sigorta şirketi nezdinde olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı tersanede ... gemisinde tamir ve bakım kapsamında pervane şaftı sigortalı tersane adına işlem yapan ... ...

San ve Tic A.Ş. tarafından söküldüğünü yapılan ...modifikasyonları yatak onarımları sonrasında ise aynı firma tarafından tekrar yerine montajı yapıldığını, yapılan kontrol ve testlerden sonra gemi tersaneden ayrılmasına müteakip istanbul'da yakıt, yağ ve malzeme ve kumanya ihtiyaçlarını da karşıladıktan sonra Pire Limanına doğru yola çıktığını ve ...

Boğazını geçerken stern tüp kıç yatak sıcaklığının çok yükselmesi sebebiyle yoluna bu şekilde devam edemeyeceği kararına müteakip römorkör yedeğinde çekilerek 14.01.2019 tarihinde tekrar ... tersanesine döndüğünü, geminin 15.01.2019 tarihinde tersanede havuza alınmasından sonra pervane şaft söküldüğünü kıç yatak boyunca şaftta çizikler ve kazınmalar olduğunu ayrıca kıç yatağın sarmış olduğu tespit edildiğini,

yapılan ekspertiz çalışmasında tamir ve bakım kapsamında pervane şaftın ilk çekilişi ve yapılan onarımlar sonrasında özellikle yerine tekrar takılması sırasında gerekli prosedürlerin uygulanmasında eksiklikler yaşanması neticesinde bahse konu hasarın meydana gelmiş olduğu anlaşıldığını yapılan eksper incelemesi sonucu gemide meydan gelen hasar nedeniyle sigortalı namına gemi sahibine protokol ve ibraname çerçevesinde 778.000 USD 30.06.2021 tarihinde ödendiğini,

davalı borçlar kanunu TBK 146 madde hizmet sözleşmesi 470-486 istisna akdi 49.madde haksız fiil hükümleri çerçevesinde ağır kusurları sebebiyle meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını, müvekkil şirket TTK 1472 .madde ve BK 73.madde çerçevesinde ödeme tarihinden itibaren sigortalısının halefi olarak ödeme yaparak davalıya ödenene tazminatı rücu hakkına kavuştuğunu, arabuluculuk başvurularının sonuçsuz kaldığını, beyan etmekle 778.000,00 USD 'nin ödeme tarihi olan 30.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarını döviz mevduatına uyguladığı en yüksek faizi ile birilikti tahsilini talep ve dava etmiştir.

Dava; davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... Turizm San ve Tic A.Ş. arasında düzenlenen ... nolu Gemi Tamircileri Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında, sigortalı tersaneye ödenen hasar bedelinin davalıya rücu edilmesi istemine ilişkindir. Davanın açıldığı ....ATM tarafından verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosya mahkememize intikal etmiş olup, davacı vekili tarafından HMK'nın 20.maddesinde öngörülen sürede gönderme talebinde bulunulmuştur.

Dosya görevsizlik kararı ile ....ATM geldikten sonra, mahkememizin ... sayılı, 26/06/2025 tarihli karar ile.

"Mahkememiz Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olup, 01/07/2012 dosya üzerinden verilen tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir.

Bu nedenle, 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi gereğince mahkememizin görevini tayin için öncelikle davanın TTK'nun 5.kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin ihtilaflardan olup olmadığı, bunun için davacı ile davalı arasındaki ilişkinin tespit edilmesi gerekmektedir.

Dava dosyası incelendiğinde, davalı ... ... San ve Tic A.Ş. ile, davacının sigortalısı ... Denizcilik Tersanesi arasında, tersaneye tamir ve bakım için gelen gemilerin şaft dümen pervane işlerinin malzemeli olarak yapımı konusunda 01.01.2018 tarihli sözleşme akdedildiği, müteahhit konumundaki ...

Danışmanlık şirketinin bu çerçevede ... gemisinin pervane şaftının tamir işini tersane adına yerine getirdiği anlaşılmakta olup, iş bu davada ise davalı müteahhit firmanın yaptığı işin ayıplı çıkması nedeniyle davacı sigorta şirketinin armatöre ödediği zararların davalıdan tahsili talep edilmektedir. Sigortalı ... Denizcilik Tersanesi ile davalı ... Danışmanlık şirketi arasında bir eser sözleşmesi ilişkisi bulunmaktadır.

Davacı sigorta şirketi de iş bu rücu davasında sigortalısının hukukuna tabidir. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmelidir. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararları da bu yöndedir.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. HD. 2020/1152 E. ve 2020/965 K.,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. HD. 2022/934 E. ve 2022/1024 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. HD. 2022/2089 E. ve 2023/848 K., 2022/2512 E. ve 2023/1222 K.,)

Dava konusu ayıplı hizmetin tarafları davacının sigortalısı tersane ile alt yüklenici konumdaki davalı olduğundan dava konusu alacak TTK'nın 1352.maddesinde sayılan deniz alacaklarından değildir. Kaldı ki, bir alacağın deniz alacağı niteliğinde olması TTK 1352 ve devamı maddelerinde düzenlenen gemilerin ihtiyati hacizi bakımından aranan bir koşul olup TTK m. 1352 'ye dayanın ihtiyati haciz taleplerinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevlidir.

Ancak, alacağın deniz alacağı niteliğinde olması, bu alacağın tahsiline ilişkin esas dava bakımından da Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğu sonucunu doğurmamaktadır. Zira, TTK'nın 1352.

Maddesi (o) bendine göre gemi adamlarının gemide çalışmaları dolayısıyla kendilerine ödenmesi gereken ücret alacağı deniz alacağı niteliği olmakla birlikte, alacak hizmet sözleşmesinden kaynaklandığından, bu nitelikteki alacağın tahsiline ilişkin esas davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi veya İş Mahkemesidir. ( Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 11.05.2016 tarihli 2015/8814 Esas ve 2016/5325 karar sayılı kararı ) Dolayısıyla her türlü deniz alacağı ile ilgili esas dava bakımından Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevli olduğunu söylemek mümkün değildir .

Sonuç itibariyle; mahkememizin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olduğundan, işbu dava bakımından mahkememizin görevsizdir. Davanın her iki tarafı da tacir olup, TTK'nun 4/1.maddesine göre dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla, açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna, karar istinaf edilmeden kesinleştiği taktirde dosyanın merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesine gönderilmesine" karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2024/2855 Esas ve 2025/1614 Karar sayılı, 27/05/2025 tarihli kararı ile. "6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun, görev hususunu düzenleyen 5. maddesinin ikinci fıkrasında " Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4. madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmü getirilmiştir.

Deniz alacağı hususunda, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. maddesinde "Deniz alacağı; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir: " ve aynı maddenin 1-m bendinde "Geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması" hükümleri mevcuttur.

Somut olayda; davacı sigorta şirketi dava dışı sigortalıya ödenen tazminat bedelin rücuan davalıdan tazmini talebinde bulunmuş olup taraflar arasındaki uyuşmazlığın geminin yapım ve tamirindan kaynaklanmış olmasına göre yukardaki madde uyarınca deniz alacağına ilişkin olduğu ve Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girdiği anlaşılmakla; uyuşmazlığın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." gerekçesi ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin (Denizcilik İhtisas Mahkemesinin) "Yargı Yeri Olarak Belirlenmesine" karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizin ... sayılı, 26/06/2025 tarihli karşı görevsizlik kararında açıklandığı üzere; iş bu dava, dava dışı tersanenin sorumluluk sigortacısı olan davacının tersaneye ödediği sigorta tazminatının, tersanenin alt yüklenicisi konumundaki davalı şirkete rücu edilmesi istemine ilişkindir.

TTK m. 1472 ve TBK m.183 gereğince davacı sigorta şirketi, sigortalısının hukukuna tabidir. Dava konusu olayda, sigortalı tersanenin yapımını üstlendiği tamir ve bakım işinin bir kısmını taşeronluk sözleşmesi ile davalıya tevdi ettiği, bu şekilde tersane ile davalı arasında alt yüklenici (eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu, davacı tarafça davalı alt yüklenicinin yaptığı işlerin ayıplı olduğunun ileri sürülerek, bu nedenle ödenen sigorta tazminatının davalıya rücunun talep edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

TTK'nun 1352. Maddesinde düzenlenen deniz alacağı niteliğindeki alacaklardan doğan haklar ancak gemi donatanına karşı ileri sürülebilir ve bu alacaklardan dolayı koşulların varlığı halinde geminin haczi istenebilir.

Somut olayda rücuya konu tazminat alacağı tersane ile onun taşeron firması (alt yüklenicisi) arasındaki eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmakta olup davalının tersaneye karşı üstlendiği işi ayıplı ifa ettiği iddiasına dayanılmaktadır. Dolayısıyla somut davada TTK m. 1352 ve devamı maddeleri anlamında bir deniz alacağı söz konusu değildir.

Kaldı ki, deniz alacağına dayanan "Geminin İhtiyati Haciz Talebi" Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevinine girmekle birlikte, Esas dava söz konusu olduğunda, deniz alacaklarının tümü yönünden bunu söylemek mümkün değildir. Bir başka deyişle esas davaya konu alacağın deniz alacağı niteliğinde olması Esas davadaki görevli mahkemeyi belirlemek için tek başına yeterli değildir. Nitekim, TTK'nın 1352. Maddesi (o) bendine göre gemi adamlarının gemide çalışmaları dolayısıyla kendilerine ödenmesi gereken ücret alacağı deniz alacağı niteliğinde olmakla birlikte, esas dava bakımından görevli mahkeme İş Mahkemesidir. ( Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 11.05.2016 tarihli 2015/8814 Esas ve 2016/5325 karar sayılı kararı )

Aynı şekilde eser sözleşmesi niteliğindeki gemi yapım onarım sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat davaları bakımından genel ticaret mahkemelerinin görevli olduğu yönünde çok sayıda İstanbul Bölge Adliyesinin vermiş olduğu kararlar bulunmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. HD. 2020/1152 E. ve 2020/965 K.,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. HD. 2022/934 E. ve 2022/1024 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. HD. 2022/2089 E. ve 2023/848 K., 2022/2512 E. ve 2023/1222 K.,) Görev konusunda uygulama birliğinin sağlanması bakımından, mahkememizce gemi bakım onarım sözleşmesinden kaynaklanan davalar bakımından görevsizlik kararı verilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu alacağın TTK m. 1352 maddesi anlamında bir deniz alacağı olmadığı, aksi kabul edilse dahi alacağın TBK m. 470-486'da düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindeki sözleşmeden kaynaklanıyor olması, bu alacaklar için açılan davalarda genel ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinin daha önce vermiş olduğu çok sayıdaki kararının bulunması nedeniyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2024/2855 Esas ve 2025/1614 Karar sayılı, 27/05/2025 tarihli kararında maddi hata yapıldığı düşünüldüğünden, maddi hatanın incelenmesi için dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2024/2855 Esas ve 2025/1614 Karar sayılı, 27/05/2025 tarihli kararındaki maddi hata nedeniyle dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin gönderilmesine,

2-Esasın bu şekilde kapatılmasına

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır