İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/843 K.2024/485

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 31.08.2016 tarihinde “... Şubesi/... Takviye, Güçlendirme, Tadilat ve Dekorasyon İnşaat İşine” ait sözleşme akdedildiğini, sözleşmede işin süresi 180 gün olarak belirlenmiş olmasına rağmen davalı banka yer teslimi yapamamış, gerekli ruhsat ve izinleri temin edemediğinden,

sözleşmenin süresi 180 gün uzatıldığını, bu uzatmaya rağmen yine davalı banka tarafından gerekli izinler alınamamış, işe geç başlanmasından ötürü 90 günlük bir süre uzatımına daha karar verildiğini, böylece işin bitim tarihi 29.11.2017 olarak belirlendiğini, ancak davalı banka önceden öngörülmeyen ve sürekli devam eden revizyonlar nedeniyle işin zamanında tamamlanmasını imkânsız hale getirdiğini, proje revizyonlarından kaynaklanan gecikmeler ile işin başından itibaren %40 iş artışından kaynaklanan gecikmelerin dikkate alınarak mağduriyete neden olunmaması adına süre uzatım kararı verilmesi talebinde bulunulduğunu,

müvekkiline yetersiz süre verilmesi nedeniyle projenin tamamlanmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davalı tarafından öngörülen süre içerisinde yer teslimi yapılmayarak temerrüde düşüldüğünü ve davalı ile yapılan yazışmalarda bu durum kabul edildiğini, müvekkilinin dava konusu işi yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen ekstra bir emek ve çaba sarf ederek 29.12.2017 tarihinde geçici kabule hazır hale getirdiğini ve davalı bankaya bildirdiğini, 11.01.2018 tarihinde mahallinde geçici kabul işlemine ilişkin teknik ekiplerce inceleme yaptırdığını,

ancak noksan ve kusurlu işlerin ihale bedelinin %5’ini aştığı gerekçesi ile geçici kabul yapılmamış, noksan ve kusurlu işler tamamlanıncaya kadar beher her gün için Özel Şartnamenin 5. maddesine göre 3.100,00 TL gecikme cezası uygulanmasına karar verildiği müvekkili şirkete bildirildiğini, 15.01.2018 tarihinde bankaya işin geçici kabule hazır olduğuna dair yeni bir yazı gönderildiğini, ihale konusu işin bitiş tarihi olan 29.11.2017 tarihine kadar 7 adet ara hakediş imzalanmış, karşılığında müvekkili şirkete KDV hariç 784.676,35 TL ödeme yapıldığını,

geçici kabul tutanağının imzalanmasını müteakip kesin kabul için 19.02.2018 tarihli hakediş raporu düzenlenerek davalı bankaya sunulduğunu, hakediş raporunun imzalanmasından sonra bankanın söz konusu hakediş üzerinden haksız şekilde ceza kestiği ve bir kısım alacağa ise bloke koyduğunu, müvekkili şirkete haksız kesilen gecikme cezası iade edilmediğini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davalı bankanın kestiği 145.700,00 TL haksız gecikme cezasının,

haksız kesintinin yapıldığı tarihten işleyecek ticari avans faizi ile mahkemeniz aksi kanaatte ise ihtarname tarihinden itibaren (14.01.2019) işleyecek faizi birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan eser sözleşmesinden kaynaklı davalının kesmiş olduğu cezai tutarın davalıdan tahsili ile davacıya iadesi istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı ... Limited Şirketi ile davalı Banka arasında 31.08.2016 tarihinde “... Şubesi/...

Takviye, Güçlendirme, Tadilat ve Dekorasyon İnşaat İşine” ait eser sözleşmesinin akdedilmiş olduğu, sözleşme kapsamında davacı yüklenicinin yapmış olduğu işlerin noksan ve kusurlu olduğu, bu işlerin ihale bedelinin %5’ini aştığı gerekçesi ile davalı tarafça geçici kabulün yapılmayarak noksan ve kusurlu işler tamamlanıncaya kadar beher her gün için Özel Şartnamenin 5. maddesine göre 3.100,00 TL gecikme cezası uygulanmasına karar verildiği ve bu kapsamda 145.700,00 TL cezanın hesaplanarak hakedişlerinden kesildiğini beyanla davacı tarafça işbu gecikme cezasının, kesintinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte;

aksi takdirde ihtarname tarihinden itibaren (14.01.2019) işleyecek faizi birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemi ile işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

Taraflar arasındaki sözleşme, dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Eser sözleşmeleri niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerden olup, sözleşme gereğince yüklenici bir eser meydana getirmeyi, iş sahibi de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi taahhüt eder. Bu haliyle uyuşmazlığın, sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan, 6098 sayılı TBK'nın 470 v.d. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi hükümleri gereğince çözümlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yargılama esnasında davalının ticari defter ve belgelerinin Ankara'da olması sebebiyle öncelikle Ankara nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak rapor alınmış, akabinde davacının ticari defter ve belgelerinin olduğu ... nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde, dosya kapsamı itibari ile 1 mali müşavir, 1 inşaat mühendisi ve 1 nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten rapor alınmıştır.

Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin ilgili maddeleri incelendiğinde;

Madde-2 Sözleşmenin konusu; Bu sözleşme bankanın yaptıracağı ... şubesi ... Takviye, Güçlendirme Tadilat ve Dekorasyon inşaatının, sözleşme ve eklerine, fen ve sanat kaidelerine, Bayındırlık Bakanlığı Genel ve Teknik Şartnamelerine ilişik projelerine uygun bir surette ikmali ile bankaya tesliminden ibarettir.

Madde-5 İşin Müddeti; Sözleşme ile tayin edilen ve projelerinde gösterilen inşaatın tümüyle ikmali için yer teslim tarihinden geçerli olmak üzere 180 takvim günü süre verilmiştir. Müteahhit inşaatı sözleşmeye fenni şartnamelere ve diğer şartnamelere göre kusursuz olarak bu tarihte ikmal ve bankaya teslim ile mükelleftir.

Madde-6 Gecikme hali; Müteahhit inşaatı mücbir sebep olmaksızın Özel şartnamenin 5. Maddesindeki müddeti zarfında bitirip bankaya teslim etmediği takdirde banka gecikme cezası olarak beher günü için 3.100,00 TL müteahhidin istihkakından veya teminat akçesinden tahsil etmeye, gecikme günü geçtiği takdirde sözleşmenin 6. Maddesi gereğince sözleşmeyi feshetmeye yetkilidir.

Tarafların müşterek olarak imzaladıkları Yer Teslim Tutanağında, Yer teslim tarihi 06.09.2016 olarak, inşaat süresi 180 takvim günü, inşaatın bitim tarihi ise 04.03.2017 olarak belirlenmiştir.

Davalı ... Bankası T.A.O Genel Müdürlüğü İnşaat işleri müdürlüğü tarafından düzenlenen 07/03/2017 tarihli tutanakta; "... ancak, inşaat ruhsatının alınması konusunda projelerde ve 2017 yılı evraklarında ilgili Belediye tarafından revizyon/güncellenme yapılması talep edilmiş olup inşaat ruhsatı bu nedenlerle henüz alınamamıştır.

Bu durum İnşaatın yapım süresini olumsuz etkilemiş ve iş programında sarkmalara neden olmuş bahse konu işin takviye/güçlendirme ve tadilat inşaatına henüz başlanamamıştır.

Yukarıda bahsedilen sebeplerden dolayı ... ... şubesi takviye, Güçlendirme, tadilat ve Dekorasyon inşaatı işinin iş bitim tarihi 180 gün uzatılarak, işin yeni iş bitim tarihi 31/08/2017 olarak tespit edilmiştir." şeklinde davacının sorumluluğunda olmayan sebeplerden dolayı işe başlama tarihinin gecikmesi sebebiyle talep olmaksızın işin bitiminin 180 gün uzatılmasına karar verilmiş olduğu; işbu kararın akabinde davacı şirket tarafından 09/08/2017 tarihinde 90 gün ek süre talep edilmesi üzerine davalı ...

Genel Müdürlüğü İnşaat işleri müdürlüğü tarafından düzenlenen 05/09/2017 tarihli tutanak ile; "... uygulama esnasında ilk tespitin aksine, bodrum ve diğer katlarda öngörülen tuğla duvar yerine mevcutta betonarme taşıyıcı çıkması dolayısıyla kırım süresinin uzaması, yalıtım süresince firma ile pazarlık edilmesi, bodrum katta proje revizyonuna ihtiyaç duyulması,

şantiye alanının şehir merkezinde olmasından kaynaklı kırım ve söküm işlerinden, moloz sevkiyatından, beton döküm esnasında oluşan sesten bitişikteki banka çalışanlarının ve otel müşterilerinin şikayetleri, müteahhit firmanın sürekli taşeron değiştirmesi nedeniyle işte aksamalar ve gecikmeler yaşanmıştır.

Yukarıda bahsedilen sebeplerden dolayı ... ... şubesi takviye, Güçlendirme, tadilat ve Dekorasyon inşaatı işinin iş bitim tarihi 90 gün uzatılarak, işin yeni iş bitim tarihi 29/11/2017 olarak tespit edilmiştir." şeklinde davacının talebi üzerine ek 90 günlük süre verilmiş olduğu, bu esnada sürenin bitimine yakın davalı tarafından davacı aleyhine düzenlenen tutanak ile davacıya işin süresinde bitirilmesi bakımından ihtar çekildiği,

davacının bu süre içerisinde vermiş olduğu cevabi ihtarnamede işin süresi içerisinde bitirileceğinin bildirilmiş olmasına rağmen akabinde davacı şirket tarafından 28/11/2017 tarihinde 45 gün ek süre talep edilmiş olduğu, davalı tarafından ise bu sürenin reddine karar verilmiş olduğu görülmüştür.

Dosya kapsamında bulunan taraflara arasındaki yazışma içerikleri incelendiğinde verilen ek sürelerin davacı tarafça gereği gibi kullanılmadığı, eksik personel çalıştırılarak ince işçiliğe dair alt taşeronların değiştirilmesi sureti ile işin aksamasına sebebiyet verilmiş olduğu, işin süresi içerisinde bitirilmemesinden davalının sorumlu olduğuna dair herhangi bir belgenin dosya içerisinde bulunmadığı gibi davacının ek süre uzatım taleplerinde, işin süresi içerisinde bitirileceğine yönelik olarak davalıya göndermiş olduğu ihtarnamelerde işin aksamasının sebebinin davalı olduğunun da bildirilmemiş olduğu,

davacının kendi kusuru ile işi süresinden sonra teslim etmiş olduğu görülmekle hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca davalının sözleşme kapsamında kesmiş cezai şart bedelinin iadesini davacının talep etme hakkı olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.