İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/550 K.2025/995

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davalılardan ... Sigorta A.Ş.’ ne ... nolu Kasko İ.M.M. Sigorta Poliçesi ile sigortalı, davalı ...

A.Ş. adına kayıtlı ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 24.07.2021 tarihinde asli ve tamamen kusurlu olarak, müvekkili şirketin sigortalısı ... adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkiline sigortalı ... plakalı araçta toplam 40.427,44 Euro tutarında hasar meydana geldiğini, aracın bütün onarım masrafları kasko sigorta poliçesini düzenleyen müvekkili şirket tarafından yapıldığını, meydana gelen kaza sonrası zararın ödenmesi amacıyla ... plakalı aracın Trafik Poliçesini düzenleyen ...

Sigorta A.Ş.’ne müracaat yapıldığını ve yapılan bu müracaat neticesinde belirtilen şirket tarafından ZMM Trafik poliçesi teminatının tamamı olan 2.673,59 Euro müvekkiline ödendiğini, müvekkilinin bakiye zararının ödenmesi amacıyla ... plakalı aracın Kasko İ.M.M. Poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta A.Ş.’ ne müracaat edildiğini ve davalı tarafından 9.447,00 Euro müvekkiline ödendiğini, ancak davalı tarafından ödenen miktar müvekkilin zararını karşılamaktan uzaktır.

Müvekkilin bakiye zararı 28.206,85 Euro olup davalı ... Sigorta A.Ş. meydana gelen bakiye zarardan Kasko poliçesindeki İMM teminatı limitine kadar sorumlu olduğunu diğer davalılar ...

A.Ş. ve ... ise bakiye zararın tamamından müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğundan davanın kabulü ile 28.306,85 Euro hasar bedeli tazminatının (fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının) müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (...

Sigorta A.Ş. azami Kasko İMM poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla) müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen kaza dosyadaki tutanak kayıtlarından da görüldüğü üzere 24.07.2021 tarihinde gerçekleştiğini, huzurdaki dava ise 23.08.2023 tarihinde ikame edildiğini, davanın esası haksız fiil sorumluluğuna dayanıyor olması nedeniyle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kusuru ve zararı kabul etmemekle birlikte; müvekkili şirketin aracı ...

Sigorta A.Ş. de kasko poliçesi ile sigortalı olup dava sonucunda bir bedelin ödenmesine hükmedilecekse işbu tutarı ödemekle sorumlu olan kasko poliçesi sahibi ... A.Ş.

Olduğunu, davacı kazaya kendi kusuru ile sebep olduğundan müvekkiline yönelttiği zarar tazmini talebi hukuka aykırı olduğunu, davacının emniyet şeridinde duraklamasını gerektirecek acil bir durum olmadığını keyfi olarak sırf havalimanı otoparkı/girişine ücret ödememek için emniyet şeridinde duraklama yaptığını ve kazaya sebebiyet verdiğini, kaza günü davacıya alkol ölçüm testi yapılmadığını, kazaya karışan dava dışı diğer araç ... plakalı araç sürücüsü alkollü olup bu nedenle emniyet şeridinde durakladığını, davacının taleplerini ve iddialarını asla kabul etmemekle birlikte;

talep edilen 28.306,85 Euro hasar bedeli fahiş olduğunu, araçtaki zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması şart olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...'in mirasçısı ...'in mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Muris ...'in ... ... bünyesinde sigortasız çalıştığını, 24/07/2021 tarihinde ...

Havalimanı yönünde ... plakalı kayıt dışı kiralık araç ile seyir halindeyken ...'in misafirlerini havaalanına bırakacağı zaman bilinmeyen bir nedenle araç kontrölünü kaybederek D020 yolunda emniyet şeridinde park halindeki ... plakalı araca çarpması neticesinde hayatını kaybettiğini, kaza kaydı iş kazası olarak kayıtlara geçmediğini, ...'in kusurlu bulunup diğer araçlara kusur/hata atfedilmemesine itiraz ettiklerini, emniyet şeridindeki araçların havaalanı otoparkını kullanması gerektiğini, söz konusu kazada babası ...'in vefatı sebebiyle her türlü sıkıntıya düştüğünü ve psikolojik sorunlar yaşadığını,

muris kazada yasaklı madde kullanmadığını, mirasçısı olarak dahil edildiği davaya itiraz ettiğini, davalı ...'in mirasçısı olan ...'in vasisi Hava Yazıcı olarak davaya itiraz etmiştir.

Davalı ...'in mirasçısı ...'in mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasında hiçbir kusuru, sorumluluğu ve kastının olmadığını, meydana gelen trafik kazasında davalı-babası ...'in vefat ettiğini, kazaya karışan ve park halinde bekleyen iki aracında kusurlu olduğunu, muris-babasının sigortasız çalıştığını, babasının vefatı nedeniyle maddi ve manevi desteğinden mahrum kaldığını ve davaya dahil edildiğini, işbu davaya dahil edilmesine itiraz etmiştir.

Davalı ...'in mirasçısı ...'in mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasında hiçbir kusuru, sorumluluğu ve kastının olmadığını, meydana gelen trafik kazasında davalı-babası ...'in vefat ettiğini, kazaya karışan ve park halinde bekleyen iki aracında kusurlu olduğunu, muris-babasının sigortasız çalıştığını, babasının vefatı nedeniyle maddi ve manevi desteğinden mahrum kaldığını ve davaya dahil edildiğini, işbu davaya dahil edilmesine itiraz etmiştir.

Davalı ...'in mirasçısı ...'nun mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasında hiçbir kusuru, sorumluluğu ve kastının olmadığını, meydana gelen trafik kazasında davalı-babası ...'in vefat ettiğini, kazaya karışan ve park halinde bekleyen iki aracında kusurlu olduğunu, muris-babasının sigortasız çalıştığını, babasının vefatı nedeniyle maddi ve manevi desteğinden mahrum kaldığını ve davaya dahil edildiğini, işbu davaya dahil edilmesine itiraz etmiştir.

Davalı ... Sigorta'ya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır.

Mahkememizce dosya üzerinden yapılan kontrolde işbu davanın 23.08.2023 tarihinde açılmakla mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapılarak tensip zaptının düzenlendiği esnada davalı asil ...'in 24.07.2021 tarihinde vefat etmesine rağmen UYAP sisteminin bu konuda herhangi bir uyarı vermediği, tebligat için hazırlık yapıldığı esnada alınan nüfus kaydından davalının dava açılmadan önce vefat etmiş olduğu görülmekle taraf teşkilinin sağlanabilmesi amacıyla davacı vekiline kesin süre verildiği, davacı tarafça taraf teşkilinin sağlanması için gerekli işlemlerin yapılmış olduğu anlaşılmakla davalı müteveffanın mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Davacı şirket nezdinde sigortalanmış olan dava dışı sigortalısına ait araçta meydana gelen ve davacı tarafça ödenen hasar bedelinin halefiyet ilkesi uyarınca davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda; davalılardan ... Sigorta A.Ş.’ye ... nolu Kasko İ.M.M. Sigorta Poliçesi ile sigortalı, davalı ...

A.Ş. adına kayıtlı ve davalı müteveffa ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacı şirketin sigortalısı dava dışı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın 24.07.2021 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasından kaynaklı olarak ... plakalı aracın hasarın giderilmesi amacıyla davacı şirket tarafından karşılanan (toplam 40.427,44 Euro bedelinden ... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında dava dışı ... sigorta şirketinden 2.673,59 Euro + davalı ... tarafından karşılanan 9.447,00 Euro toplamının mahsubu ile bakiye kalan) 28.306,85 Euro hasar bedeli tazminatının (fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif satış kuru üzerinden

hesaplanacak Türk Lirası karşılığının) davacı şirket tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (... Sigorta A.Ş. azami Kasko İMM poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla) müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu, dava tarihi itibari ile 1 Euro = 29,5034 TL olması sebebiyle dava değerinin 28.306,85 Euro x 29,5034 TL = 835.148,32 TL olduğu görülmüştür.

6102 Sayılı TTK'nın Halefiyet başlıklı 1472. Maddesinin "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca işbu davada davacının halefiyet ilkesi uyarınca dava açmış olduğu, sunulan ödeme belgesi kapsamında aktif husumetinin olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler.

Yasa'nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup re'sen dikkate alınması gerekir ( Bknz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/4974 Esas, 2021/6943 Karar Sayılı, 18/10/2021 Tarihli ilamı).

İşbu yasal düzenleme uyarınca somut olayda yapılan kontrolde davalı sigorta şirketi tarafından ödemenin 19.04.2023 tarihinde yapıldığı, işbu davanın ise 23.08.2023 tarihinde 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmekle yargılama yapılmıştır.

Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Davalı ... A.Ş., kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMSS) sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle diğer davalı sigortalının, ZMSS limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı açıktır. Bu kapsamda somut olay bakımından yapılan kontrolde; davalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde dava dışı ... Sigorta şirketi nezdindeki poliçe limitinin 43.000,00 TL olduğu, ZMMS kapsamında 11/05/2022 tarihindeki TCMB Efektif satış kuru uyarınca 1 Euro = 16,1863 TL olması sebebiyle davacıya yapılan ödemenin karşılığının 2.673,59 Euro x 16,1863 TL = 43.275,53 TL olduğu, dava dışı ZMMS kapsamında poliçe limiti tüketilmekle usulüne uygun şekilde davalıya İMMS kapsamında başvuru yapılmış olduğu kanaatine varılmıştır.

Yargılama esnasında kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları, hasar dosyası evrakları, davacının aracının hasarının onarımına ilişkin evrakların tercümeleri bir bütün olarak incelenmek suretiyle rapor tanzimi için dosya 1 trafik kazaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişi ve 1 sigorta hukuku alanında uzman bilirkişisine tevdi edilmiş olup bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda özetle ;

... plakalı araç sürücüsü müteveffa ...'in asli olarak -%100 oranında kusurlu olduğu,

... plakalı araç sürücüsü ...'un atfı kabil kusuru bulunmadığı,

Konu aracın hasar tarihi rayiç değerinin 42.500 Euro olduğu, hasar sonrası sovtajının 20.000 Euro mertebesinde olduğu, nihai zararın 22.500 Euro olduğu, davacının ... plakalı aracın ZMMS ve Kasko sigortacılarından 12.120,59 Euro tahsil ettiği bu hususla bakiye zararın hasar tarihinde 10.379,41 Euro olduğu,

... plaka sayılı aracın sürücüsü müteveffa ...'in kazanın meydana gelmesinde, %100 oranında ASLİ ve TAM KUSURLU olduğunun tespit edildiği, araç maliki davalı ... A.Ş.'nin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bağlı yönetmelikler gereği davacı ...'un mülkiyetinde bulunan ... plaka Sayılı araçta kaza sonucunda meydana gelen maddi zarardan sürücünün kusuru nispetinde %100 oranındaki kısmından araç işleticisi olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı,

Davalı ... A.Ş.'nin hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla, sigortacı sıfatıyla dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından 06.11.2020 başlangıç 06.11.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde 29500196 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ve davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından 06.11.2020 başlangıç 06.11.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ... numaralı ... Tüm Oto Sigorta Poliçesine İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası teminatı eklenerek poliçelerin tanzim edildiği,

Gerçekleşen zararının, ... plaka sayılı aracın maliki, davalı ... A.Ş.'nin hukuki sorumluluklarını teminat altına alınması maksadıyla dava dışı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacı sıfatı ile 06.11.2020 başlangıç 06.11.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde, düzenlediği 29500196 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacı sıfatı ile 06.11.2020 başlangıç 06.11.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde düzenlediği, 0001-0210- 33987177 numaralı İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu,

Dava konusu kaza tarihinde dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 43.000,00-TL olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen ... numaralı ... Tüm Oto Sigorta Poliçesine ek olarak verilen İhtiyari Mali Sorumluluk Tazminat Teminat in Maddi Bedeni Ayrımsız yıllık azami 200.000,00-TL olduğu, sigorta şirketlerinin poliçe teminat limitlerine kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu, her iki poliçenin toplam Maddi Tazminat Teminat limitinin 243.000,00-TL olduğu, artan bakiyenin poliçelerin teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği,

Gerçekleşen kaza sebebi ile davacı ...'un mülkiyetinde bulunan ... plaka sayılı aracın pertotal olması sebebi ile meydana gelen maddi zararın dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile düzenlenen 29500196 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereği, Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 43.000,00-TL tutarında ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacı sıfatı ile düzenlediği ... numaralı İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereği, araç başına 243.000,00-TL tutarındaki toplam poliçe teminat limitini aştığı,

24.07.2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda oluşan zararın, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta poliçelerinin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleştiği,

Davalı ... A.Ş.'nin maliki olduğu ... plaka sayılı araç sürücüsü müteveffa ...'in kusuru nispetinde, ... plaka sayılı araçta gerçekleşen 22.500,00-EUR tutarındaki maddi zararın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mal Sorumluluk sigortacısı sıfatı ile dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından ve İhtiyari Mali Sorumluluk sigortacısı sıfatı ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından zarar gören ... plaka sayılı aracın maliki davacı ...'a ve/veya aracın hasarını tazmin eden kasko sigortacısı davacı ...'ne rücuen poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı,

Dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından dosyada mübrez 11.05.2022 tarihli ödeme dekontu ile 2.673,59-EUR tutarında ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından dosyada mübrez 19.04.2023 tarihli ödeme dekontu ile 9.447,00-EUR tutarında olmak üzere toplam 12.120,59- EUR tutarında tazminatın poliçelerde belirtilen TL teminat tutarlarının hasar ödeme tarihi itibariyle EUR döviz cinsine çevrilmesi suretiyle davacı ...'ne ödendiği, bu suretle poliçelerin teminat limitinin dolduğu,

Meydana gelen zarar sebebiyle dava dışı ... Sigorta A.Ş. ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminatları ile sınırlı olmak kaydı ile tazminat yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalı ... A.Ş.'nin heyetimizde bulunan makine mühendisi tarafından tespit edilen 22.500,00-EUR tutarındaki maddi zarar üzerinden ödenen 12.120,59-EUR tazminat tutarının tenzil edilmesi suretiyle artan tazminat yükümlülüğünün (22.500,00-EUR- 12.120,59-EUR) -10.379,41-EUR tutarında olduğu,

görüş ve kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

Rücuen tazminat davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir (Yargıtay 17 HD, 2020/2303 E-2021/3171 K sayılı ilam). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.

Davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı hak sahibine yapılan ödeme tarihi, rücu borçlusu davalının temerrüt tarihidir. Başka bir ifade ile rücuen tazminat davalarında, ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekecektir.(Yargıtay 17 HD,2016/11439 E- 2019/9363 K sayılı ilamı).

Yabancı plakalı araçların hasar tazminat talepleri yönünden aracın pert değerlendirilmesi yapılsa dahi, aracın onarım bedeli, aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri ile karşılaştırılması bakımından önem arz etmektedir. Şöyle ki; eğer aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri onarım giderinden fazla ise davacı yalnız onarım giderini, onarım giderinden az ise, aracın olay gününde satın alındığı ülkedeki sürüm değerini davalıdan isteyebilir.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2020/688 Esas, 2023/11 Karar Sayılı, 05.01.2023 Tarihli "... Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak getirdiği aracı Türkiye'ye getirdiği dönemde trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu,

araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerektiği (YHGK 24.06.2015 gün ve 2014/17-28 E., 2015/1745 K.), öte yandan hasar bedelinin araç rayicini % 50'si aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmayacağı,

şayet araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesinin gerektiği ( Yargıtay 17. HDB'nın 18.05.2016 tarih ve 2016/3196 Esas - 2016/6047 Karar Sayılı ilamı), somut olay bu kapsamda bulunmadığından yabancı ülke piyasa değeri karşılaştırılmasının yapılamayacağı,

bu bağlamda seçimlik hakkının Almanya ülkesinde yaptırmak yönünde kullanan davacı yönünden hasar bedeli olarak hesaplanan 2.076,63 Euro zarardan davalı sigorta şirketi tarafından dava açılmadan önce 01.02.2018 tarihinde ödenen 193,79 Euro'nun düşümü ile 1.882,84 Euro tazminata hükmedilmesi yerinde olup, davalı Mücahit Yeşilova'nın istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Öte yandan davanın haksız fiile dayalı tazminat istemi ile açıldığı, bu itibarla istinaf eden davalı yönünden haksız fiil tarihinden itibaren Devlet bankalarının Euro üzerinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat faizine ödediği en yüksek döviz ile birlikte fiili ödeme tarihinden T.C Merkez Bankası efektif satış kuru TL karşılığının tahsili yönünden verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda alınan işbu rapora karşı sunulan itirazlar ek rapor ile değerlendirilmiş olup davacı vekilinin aracın sovtaj bedeline yönelik yapmış olduğu itirazlar ve sunduğu beyan dilekçelerinde davacı sigorta

şirketinin, dava dışı sigortalısının 3.500 Euro sovtaj bedeli teklifi getirdiği ve bunun makul bulunması üzerine kabul edilerek ödeme yapıldığını beyan etmiş ise de bilirkişi raporu uyarınca dava dışı sigortalının teklifi ve bu teklifin makul olmasına yönelik herhangi bir delilin ibraz edilemediği görülmekle alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca dava dışı sigortalının aracının pert olması sebebiyle 20.000,00 Euro sovtaj bedeli düşümü akabinde davacının dava dışı sigortalısına ödemesi gereken tutarın 42.500,00 - 20.000,00= 22.500,00 Euro olması gerektiği,

bu bedelden de davacının davalı sigorta şirketinden ve dava dışı ... Sigorta şirketinden (2.673,59 Euro + davalı ... tarafından karşılanan 9.447,00 Euro toplamı = 12.120,59) yapılan tahsilatların mahsubu ile 10.379,41-EURO'yu talep edebileceği, davacının dava dışı sigortalısına yapmış olduğu fazla ödemenin lütuf ödemesi olarak kabul edildiği ve davalıların bu bedelden sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır.

Davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu, davacıya ödeme yapılan 19.04.2023 tarihi itibariyle TCMB Efektif Satış kuru karşılığında 1 Euro = 21,2822 TL olması ve davalının ödeme yaptığı miktarın 9.447,00 Euro x 21,2822 TL= 201.052,94 TL olması sebebiyle davalı sigorta şirketinin poliçesinin tüketilmiş olduğu anlaşılmakla işbu davalıya yöneltilen taleplerin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı hak sahibine yapılan ödeme tarihi, rücu borçlusu davalının temerrüt tarihidir. Başka bir ifade ile rücuen tazminat davalarında, ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekecektir (Yargıtay 17 HD,2016/11439 E- 2019/9363 K sayılı ilamı).

Bu sebeple somut olay bakımından yapılan incelemede davacının sunmuş olduğu dekont sureti incelendiğinde ödemenin davacı tarafından 16/10/2021 tarihinde yapılmış olduğu, bu hali ile davacının faiz başlangıç talebinin bu tarih olması gerektiği, davacının temerrüt tarihi olan 16/10/2021 tarihinden itibaren Devlet bankalarının Euro üzerinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat faizine ödediği en yüksek döviz ile birlikte fiili ödeme tarihinden T.C Merkez Bankası efektif satış kuru TL karşılığının tahsili talebinde bulunabileceği kanaatine varılmıştır.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2. Fıkrası uyarınca davalılardan sigorta şirketi yönünden verilen ret gerekçesi ile diğer davalılar bakımından verilen kısmen ret gerekçesinin farklı olması sebebiyle ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip .. · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır