İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/802 K.2025/405

Dava

davacı vekili dava dilekçesinde müvekkili şirket tarafından davalı bankanın ... şubesinden kullanılan ... referanslı kredi kullandıklarını buna göre 28/08/2013 tarihinden imzalanan sözleşme ile müvekkilinin son ödeme tarihi 28/04/2023 olan %5.9 faizli 5.309.249,34 Euro geri ödemeli 4.000.000,00 Euro işletme kredisi ve 18/09/2014 tarihinden imzalanan genel kredi sözleşmesi ile müvekkilinin son ödeme tarihi 25/12/2023 olan %5.8 faizli 8.178.730,41 Euro geri ödemeli 6.250.000,00Euro miktarlı işletme kredisi kullandırıldığını,

müvekkili şirket tarafından sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde ödemeleri yapılmakta iken her iki kredinin de erken ödenmesi durumunun söz konusu olduğunu, her iki krediden dolayı müvekkili şirket tarafından 04/05/2017 tarihinde toplam 7.775.293,97 Euro ödeme ile davalı bankaya olan kredi borcunun kapatıldığını, davalı bankanın aynı tarihte reesen müvekkilinin onayı olmadan müvekkili şirketten kredi erken ödeme komisyonu adı altında 400.000,00Euro daha kesinti yapıldığını yapılan kesintinin hukuka aykırı olduğunu, bu tahsilatın borçlar kanunu hükümlerine aykırı olduğunu,

sözleşmede erken ödeme komisyonuna ilişkin hüküm olmadığını sözleşmenin eki niteliğindeki ek-B hükmünün konularak sonrasında müvekkiline uygulanmasının kötü niyetli olduğunun sözleşmenin ek-B1.6.maddesinde ki hükmün borçlar kanunun 20/1.maddesine göre genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu, bu nedenle bu maddenin müvekkili hakkında uygulanamayacağını kesilen erken ödeme komisyonunun fahiş olduğunu belirterek şimdilik 70.000,00Euronun avans faizi ile birlekte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 19/09/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam dava değerini 245.400,00Euroya yükseltmiş ve harcını yatırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile ; taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerde kredilerin erken kapanması halinde alınacak üceretlerin açık bir şekilde hüküm altına alındığını, sözleşmenin mütemmim cüzü olan Ek-B de bu hususun açıkça yer aldığını, sözleşmelere istinaden davacı şirketin 37 ay vadeli 4.000.000,00 Euro ve 18 ay vadeli 6.250.000,00Euro tutarlı kredi kullanıdırıldığını, ödeme tablolarının cevap dilekçesine eklendiğini, sözleşmelerin 2.09.

Maddelerine göre erken geri ödemenin bankanın onayına tabi olduğunu, sözleşmenin eki olan Ek-B1.6.maddesinde " erken ödemede: borçlu, 10 ... günü önce bankaya haber vermek sureti ile krediyi kısmen veya tamamen erken ödeyebilecektir.

Borçlu tarafından ... bu madde kapsamında yapılacak erken geri ödemeler, erken ödenen tutar üzerinde o tarihe kadar tahakkuk etmiş olan faiz, komisyon, vergi, fon, harç, masraf ve sair tutarlar ile birlikte yapılacaktır. ... bu madde kapsamında kredinin erken ödenmesi durumunda borçlu kalan kredi ana para üzerinden yıllık adatlandırılarak %2 oranında erken ödeme komisyonunun bankaya ödeyecektir." denildiğini, sözleşmede açıkça düzenlenmesi nedeni ile yerleşik yargıtay uygulamalarına göre sözleşme maddesine göre hareket edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava davalı tarafından erken ödeme komisyonu olarak alınan bedelin tahsiline ilişkindir. Deliller; genel kredi sözleşmeleri, ödeme tabloları, kredi kapamaları için yapılan ödeme dekontları, 400.000,00Euro miktarlı erken ödeme komisyonuna ait dekont, bilirkişi incelemesi.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda sözleşmede açık hüküm olup erken ödeme komisyonunun nasıl hesaplanacağı belirlendiği, buna göre kalan kredi ana para üzerinden yıllık adatlandırılarak %2 oranında erken ödeme komisyonu hükme bağlandığı, davalı tarafta erken ödeme tarihi ile yapılması gereken taksit ödeme tarih ve miktarılarına göre hesaplama yaparak 400.000,00Euro erken ödeme komisyonu alındığı,

sözleşmeye göre yıllık faiz oranı %5.9 ve %5.8 olup erken kapama tarihine kadar ki ödemeler yönünden sözleşmenin 1.6.maddesine göre bu faiz oranına göre hesaplama yapılmış erken ödeme tarihinden sonraki dönem için ise yıllık %2 oranında erken ödeme komisyonu alındığı,

Yargıtayın yerleşik uygulamalarında da sözleşmede açık hüküm bulunması halinde emsal uygulama araştırması yapılmadan sözleşmeye göre hesaplama yapılması gerektiği, (Yargıtay 11.Hukuk dairesinin 10/01/2019 tarih 2017/5416 esas, 2019/232 karar). davacı taraf tacir olup, sözleşmeyi imzaladığında sözleşmede ki hükümle bağlıdır bu nedenle sözleşme hükmünün genel işlem şartı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

davalı tarafın da banka olması nedeni ile davacıya verdiği krediyi temin yöntemi, banka tarafından da kredi temin edilirken ödenmesi gereken faiz ve masraflar dikkate alınarak sözleşme hükmüne göre alınan erken ödeme komisyonunun uygun olduğu sonucuna varılarak davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen ... 21/02/2019 tarihli kararı davacı vekilince istinaf edilmiştir.

İstanbul BAM 43.H.D.2020/490esas 2021/1200 karar sayılı ilamı ile hem genel kredi sözleşmesinde hem de kullandırılan kredilerin koşullarının belirleyen 18.09.2014 tarihli ek sözleşme niteliğindeki EK-B'de, borcun erken kapatılması halinde erken ödeme komisyonu alınacağı gibi erken ödenen tutar üzerinden erken ödeme tarihine kadar faiz ve ferilerinin de bankaya ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

dosyada mevcut bilirkişi raporunda, sözleşme hükümlerine göre erken kapama komisyon oranının %2 olduğu ancak banka tarafından erken kapatılma tarihinde mevcut olan ana paraya vade sonuna kadar faiz uygular gibi %2 oranı üzerinden komisyon uygulandığı ve bu şekilde yapılan hesabın diğer banka uygulamalarından farklı olduğu, bankanın uyguladığı yönteme göre hesap yapıldığında erken kapama komisyonunun 1.002.306,00 euro olarak tespit edildiği, tarafların tacir olduğu, kullandırılan kredinin de ticari kredi niteliğinde olduğu,

ahde vefa ilkesi gereğince, taraflar sözleşme hükümlerine uymakla yükümlü oldukları, genel kredi sözleşmesinin 2.09 ve ek sözleşmenin 1.6 maddelerinde, erken ödenen tutar üzerinden yıllık adatlandırılarak %2 oranında erken ödeme komisyonu alınacağının kararlaştırıldığı,

bu şekilde hesaplama yapıldığında komisyon oranının bankanın tahsil ettiği tutarın çok üzerinde bulunmasına göre, İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 382 nci maddesinin birinci fıkrası "hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir." hükmüne göre dosya kapsamındaki tüm delillerin birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılması ve 6100 sayılı Kanun'un 186 ncı maddesine göre davalı vekilinin talebi üzerine sözlü yargılama aşamasında beyan için süre verilip,

beyan alındıktan sonra karar verilmesinde de usule aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin yerinde olmayan tüm istinaf nedenlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilince İstanbul BAM 43.H.D'nin 2020/490esas 2021/1200 karar sayılı ilamı temyiz edilmiş olup, Yargıtay 11 H.D'nin 2021/9211 esas 2023/3618 karar 08/06/2023 tarihli kararı ile ;

"..........................

Mahkemece sözleşme hükmünün net ve kesin ifadeler içermediğinden tarafları bağlamayacağı dikkate alınarak davalı banka tarafından yapılan kesintinin emsal bankalara göre daha düşük ya da yüksek oranda uygulanıp uygulanmadığının tespiti bakımından, özel ve kamu bankaları olmak üzere en az beş bankaya sorularak bildirilen komisyon oranlarının ortalaması bulunup davacıya kullandırılan aynı tür kredilerin erken kapatılmasında uygulanan oran belirlenerek oluşacak sonuca göre, bir karar verilmesi gerekirken açık olmayan sözleşme hükümlerine göre karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir. " denilerek temyiz olunan,

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş olup mahkememizin 2023/802 esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde Yargıtay 11. H.D.'nin 2021/9211 esas 2023/3618 sayılı kararına uyulmasına karar verilmiştir.

Bozmadan önce alınan bilirkişi raporunda erken ödenen kısmın 7.730.000,00Euro olarak belirlendiği, davacı vekilince ise erken ödenen kalan kısım miktarının 7.510.000,00Euro olduğunun iddia edilmesi nedeniyle bu konuda beyanda bulunmaları için taraf vekillerine süre verilmiş, davacı vekili 18/04/2024 tarihli dilekçesinde yine kalan kısım miktarının 7.510.000,00Euro, davacı vekili ise 02/05/2024 tarihli dilekçesinde 7.730.000,00Euro olduğunu iddia etmiştir.

Mahkememizce ... Aş , ... Aş, ... Aş , ... Aş, ... Bankası Aş ,... Bankası Aş, ... Bankası Aş, ...Bankası Aş, ... Bankası Aş, ... ... Bankası Aş'ye 2013-2014 tarihi itibari ile genel kredi sözlemesine (ticari kredi sözleşmesi) istinaden Euro cinsinden kullandırılan kredinin vadesinden önce ödenerek kapatılması halinde uygulanan erken kapama ücreti/komisyon oranlarının mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.

... AŞ , ... AŞ , ...Bankası AŞ, ... Aş , ... Bankası Aş, ... Bankası AŞ, ... Bankası AŞ tarafından oran belirtilerek cevap verildiği görülmüş ve dosya içerisine bırakılmıştır.

... Aş , ... Bankası Aş, ... Bankası Aş ve... tarafından ticari nitelikteki kredilerle ilgili olarak erken kapama oranının bildirilmediği, ... ... Bankası AŞ tarafından gönderilen cevabi yazı da , bankanın 29/05/2015 tarihinde faaliyete başlamış olması nedeniyle mahkememizce istenilen hususlarda bilgi verilemediğinin bildirildiği, ... Bankası Aş tarafından yazımız ile belirtilen kredi türü için standart bir kesinti bulunmadığının, kredi tutarı işlem tarihi, piyasa koşulları gibi çok sayıda faktörün etkisiyle belirlendiğini bu nedenle emsal teşkil edecek bir işlem bulunmadığını belirttikleri görülmüştür.

Mahkememizin 04/07/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi edilerek, bilirkişiye banka kayıtları üzerinde inceleme yetkisi de verilerek (ilgili bankaya bizzat gidilerek HMK 218. Maddesine göre inceleme yapılarak ve buna ilişkin bilirkişi tarafından tutanak tutularak) Yargıtay bozma ilamı, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda bankalara yazılan yazı cevapları, davacı vekilinin 18/04/2024 ve 02/05/2024 tarihli dilekçeleri, tüm dosya kapsamı incelenerek; öncelikle erken ödenen miktarın 7.510.000 Euro mu 7.730.000 Euro mu olduğunun tespitinin yapılmasının daha sonra da yargıtay bozma ilamı doğrultusunda gelen banka yazı cevapları incelenerek ek rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen ek rapor incelendiğinde bilirkişi tarafından banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapıldığı, erken kapatılan miktarın 7.730.000,00Euro olduğunun tespit edildiği daha sonra raporun 4.sayfasında ... Aş , ... Bankası Aş tarafından %2 olarak erken kapama oranının bildirildiği, T.Ekonomi Bankasının erken kapanma oranını %5 , ...

Bankasının %4 , ...'ın %10 , ...'ın %3 olarak bildirilmesi nedeniyle oranlandığında, erken kapama oranının %4,33 olarak belirlendiğini, davalı bankanın fiilen 400.000,00Euro erken kapatma komisyonu tahsil ettiğini, davalı banka tarafından %5,17 oranına göre 400.000,00Eoru alındığını, %5,17 - %4,33 = %0,84 oranında ortalamadan daha fazla erken kapatma komisyonu tahsil edildiğini buna göre (7.730.000,00Euro X %0,84 / 100 =) kısmını iade etmesi gerektiğini bu hesaplamaya göre iade edilecek miktarın 64.932,00Euro olduğunu belirtmiştir.

Bilirkişiden rapor alındıktan sonra, davacı vekilince dosyaya sunulan 31/01/2025 tarihli dilekçe ve ekindeki evraklar incelendiğinde ... dahil olmak üzere birçok bankanın internet sitesinden alınan, erken kapama ücreti/komisyon oranlarıyla ilgili evrakların sunulduğu, davacı vekilince sunulan ... ...'ye ait erken kapama oranları incelendiğinde "Nakdi kredi erken kapama-kalan vadesi 24 Aydan uzun 01/03/2021 tarihinden önce kullandırılan nakti kredi erken kapama, döviz cinsi veya döviz endeksli krediler" de erken kapama oranının %3 gösterildiği,

"nakdi kredi ara/kısmi ödeme-nakdi kredi erken kapama döviz cinsi veya dövize endeksli krediler" de ise erken kapama oranının %10 olarak gösterildiği, mahkememizce daha önce ...'a yazılan 05/04/2024 tarihli müzekkereye verilen 08/04/2024 tarihli yazı cevabında ise erken kapama oranının %10 olarak bildirildiği tespit edilmiş olup, davacı vekili rapora itiraz dilekçesinde uygulanması gereken oranın ara/kısmi ödeme değil , kredinin ödenerek tamamının kapatılması durumuna ilişkin oran olduğu konusunda beyan dilekçesi sunulduğu bunun üzerine mahkememizce ...

A.Ş Genel Müdürlüğüne 10/03/2025 tarihinde müzekkere yazılarak," (müzekkere ekine mahkememize ait 05/04/2024 tarihli müzekkere-bu müzekkereye ... tarafından verilen 08/04/2024 tarihli cevabi yazı ile davacı vekilinin 31/01/2025 tarihli dilekçesi ekinde sunulan ek-1-2-3-4 eklenerek) davaya konu olayda davacı tarafın davalı ...

A.Ş'den 2013 ve2014 yıllarında Euro bazlı genel kredi sözleşmesine- ticari kredi sözleşmesine istinaden kredi kullandığı, kredinin en son ödeme vadesinin Aralık 2023 iken, davacı tarafça 2017 yılında kredinin kalan kısmının tamamının erken ödenerek kapatıldığı, mahkememizce verilen kararın Yargıtay tarafından bozulduğu, Yargıtay ilamında emsal bankalardan erken kapama oranı ile ilgili araştırma yapılması gerektiğinin vurgulandığı bu nedenle bankanıza 05/04/2024 tarihinde yazı yazıldığı bankanızca yazıya 08/04/2024 tarihinde cevap verildiği,

erken kapama oranının yazıda %10 olarak bildirildiği ancak davacı vekilince bankanızın internet sitesi üzerinde yapılan incelemesi neticesinde bildirilen %10 oranının, "nakdi kredi ara/kısmi ödeme-nakdi kredi erken kapama döviz cinsi veya dövize endeksli krediler" le ilgili olduğunu, oysa davaya konu olayda "Nakdi kredi erken kapama-kalan vadesi 24 Aydan uzun 01/03/2021 tarihinden önce kullandırılan nakti kredi erken kapama, döviz cinsi veya döviz endeksli krediler" e ilişkin oranın uygulanması gerektiği iddia edildiğinden;

dava konusu kredi ile ilgili bilgiler verilmiş olup, en son vadesi 2023 iken 2017 yılında tamamı erken ödenerek kapanan krediye uygulanması gereken (bankanızca) erken kapama oranının tekrar gözden geçirilerek mahkememize bildirilmesi" istenilmiştir. Mahkememiz yazısı üzerine ... tarafından gönderilen 13/03/2025 tarihli yazı cevabı incelendiğinde ;"10.03.2025 tarih 2023/802 sayılı yazınıza istinaden yapılan araştırma tamamlanmış olup.

Sözkonusu yazınıza istaneden ilgili ... birimimiz nezdinde gerçekleştirilen araştırmalarımızda Bankalarca Ticari Müşterilerden alınabilecek ücretlere ilişkin usul ve esaslar hakkında tebliğin Mart 2020 tarihinde yürülüğe girmiş olduğu, belirtilen yasal sınırların bu tarih itibariyle uygulanmaya başlandığı, 2017 yılında ise Bankaların bu ücret komisyon oranlarını serbestçe belirleyebildiği bilgisi iletilmiştir.

Konu hususunda daha önceden Sayın Mahkemenize gönderilen %10 komisyon oranlarının ilgili tarihlerde de geçerli olduğu bilgisi iletilmiştir." şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

Yargıtay Bozma ilamı doğrultusunda ticari kredilerde erken kapatma oranı ile ilgili olarak bankalardan bilgi alınmış akabinde dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmış olup, bilirkişi ek raporunda da belirtildiği üzere, diğer bankalar oranlamasına göre erken kapama oranının %4,33 olması gerekirken davacı tarafça %5,17 oranında erken kapama oranına göre tahsilat yapıldığı, davacının %0,84 oranında daha fazla erken kapama oranı tahsil ettiği buna isabet eden oranında 64.932,00Euro olduğu dikkate alınarak, 64.932.,00Euro'nun davalı banka tarafından tahsil edildiği tarih olan 04/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır