İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/150 K.2025/911

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

27/09/2022 tarihinde ... plakalı yabancı plakalı aracın davacıya ait ... araca sol arka kısmından çarpması sonucu meydana gelen kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, davacıya ait araçta pert total işlemi uygulanacak şekilde ağır hasarın meydana geldiğini, yabancı plakalı araç Alman Menşeli ... şirketi tarafından sigortalı olup, ... ilgili mevzuatı ayırınca garantör sıfatıyla bu yabancı sigorta şirketinin ülkemizde sigortalattığı araçların zararını gidermek ile mükellef olduğunu, ancak davalı şirket tarafından davacının olayda %50 kusurlu olduğu kabul edilerek 50.000 TL ödeme yapıldığını,

zararın karşılanmadığı hususu ile davacının imzaladığı ibranamenin baskı altında imzalandığı göz önüne alınarak karşılanmayan zarar nedeniyle şimdilik 100,00 TL bakiye pert farkı ücretinin temerrüt tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Türkiye de yeşil kart karşılığı olarak tanımlanan ZMMS çerçevesinde ve limitleri ile sorumlu olduğunu, bu sorumluluğun sigortacılık mevzuatı 6102 sayılı TTK 6. Kitabında düzenlenmiş olduğunu, hasar dosyası kapsamında rayiç değer olarak belirlenen 141.500,00 TL bedelden davacının elde ettiği 41.500,00 TL sovtaj değeri düşüldükten sonra bakiye 100.000 TL için kusur oranına düşen 50.000 TL'nin ödenmiş olduğunu, bu nedenle davacının hiç bir alacağının bulunmadığını, bu sebeple haksız davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce dosya üzerinden yapılan kontrolde işbu davanın 31.01.2023 tarihinde açılmakla .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esasına kaydının yapılmış olduğu, mahkemesince dilekçeler teatisinin tamamlanarak 26.10.2023 tarihinde verilen görevsizlik kararı üzerine dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasına kaydının yapılmış olduğu, mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 18.01.2024 tarihinde verilen yetkisizlik kararı üzerine dosyanın mahkememizin işbu esasına kaydının yapılmış olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı bakiye pert bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacının 27.09.2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı yabancı plakalı ... plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazası neticesinde davacıya ait aracın pert olması sebebiyle ödenmeyen bakiye pert bedeli için şimdilik KISMİ DAVA olarak 100,00-TL'nin davalının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

2918 sayılı KTK'nın 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler.

Yasa'nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup re'sen dikkate alınması gerekir ( Bknz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/4974 Esas, 2021/6943 Karar Sayılı, 18/10/2021 Tarihli ilamı).

İşbu yasal düzenleme uyarınca somut olayda yapılan kontrolde davalı adına dava dışı ... Sigorta tarafından 50.000,00 TL'lik ödemenin 22.11.2022 tarihinde yapıldığı, işbu davanın ise 31.01.2023 tarihinde 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmekle yargılama yapılmıştır.

Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

... Bürosunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesinde “Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ... Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.” hükmüne yer verilmiştir.

28/06/2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ... Bürosu'nun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin "... görev ve faaliyetleri" başlığını taşıyan 5. Maddesi uyarınca. Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ...

Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.

Bu nedenle yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştıkları kazalarda, şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar karşılanacaktır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir.

Buna göre yeşil kart sigortası, anlaşmaya dahil yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını biraraya getiren üniform ve beynelminel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır. Memleketimizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları "Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi" gereğince ülkemizde de tüzel kişiliği haiz ... kurulmuş olup, yeşil kart sistemi uygulanmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. Maddesindeki hükümler uyarınca işleten, sürücü ve sigorta şirketi kaza sonucu meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olup sigorta şirketinin sorumluluk miktarı poliçe limiti ile sınırlıdır.

Yargılama esnasında celp edilmiş olan tüm evraklar, ibraz edilen deliller bir bütün olarak incelenmek suretiyle rapor tanzimi için dosyanın makine mühendisi bilirkişisine tevdine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan kök ve ek raporda özetle;

27.09.2022 günü saat 19:36 sıralarında, sürücü ...'in, sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile E-90 devlet karayolu sol şerit üzerinde ... yönünden ... yönüne seyrederken 46 km*500 metreye geldiğinde aracının ön kısımları ile, sağ şeritten sol şeride kontrolsüzce geçmeye çalışan sürücü ... yönetimindeki ... yabancı plakalı aracın sol arka kısımlarına ve sağ şeritte seyretmekte olan sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve tüm dosya kapsamı incelenerek kaza mahallinin meskun , yolun bölünmüş tek yönlü, her bölümün iki şeritli, düz, vaktin akşam, görüşün açık, sürücülerin ehliyetli, ...'in 2,53 promil alkollü ve diğer sürücülerin alkolsüz olduğu anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 46/b maddesi sürücülere şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini bekleme ve 46/c maddesi trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmeme zorunluluğu getirmiştir. Oysa, ... plakalı aracın sürücüsü ... bu kuralları ihlal ederek, solunu kontrol edip ... plakalı aracın emniyetle geçişini beklemeden manevra yapmış ve onun seyir istikametini kapatmıştır. Kazanın meydana gelmesinde kanunun 84/f maddesine göre %75 oranında asli kusurludur.

Aynı kanunun 52/b maddesi ise sürücülerin hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmalarını amirdir. Sürücü ... meskun mahalde ve görüşün nispeten kısıtlı olduğu akşam vaktinde seyrederken müteyakkız olması, aracının ön ilerisine ve yan taraflarına odaklanması ve hızını gerektiğinde fren tatbik ederek durabilecek şekilde ayarlaması gerekirken aksine tedbirsiz davranmıştır. Olayda %25 oranında tali kusurludur.

Kendi şeridinde seyreden ve kural dışı bir davranışı görülmeyen ... plakalı aracın sürücüsü ... kusursuzdur.

... araç rayiç değerinin taraflar arasındaki mutabakatta olduğu gibi 141.500 TL alınması yerindedir.

Hasar tutarı rayiç bedele oranlandığında 152.154,52 /141.500 — 1,075 bulunur. Yani rayiç değerin % 107,5 u kadardır. Oran %50 yi çok aştığından onarım ekonomik değildir. Aracın pert total (tam zıya) kabul edilmesi gerekir.

Davacı ... tarafından araç 16.11.2022 tarihinde hasarlı halde 41.500 TL bedel ile satılmıştır. Bu sovtaj bedeli rayiç bedelden düşüldüğünde davacı zararı 141.500- 41.500 = 100.000 TL dir.

Davacı kusur oranı %25 olduğundan, bu zararın %75 i olan 75.000 TL bedeli davalı ... Bürosu'ndan alması gerekir. Kendisi davalıdan 50.000 TL tahsil ettiğine göre, bakiye alacağı 75.000-50.000 = 25.000 TL olmaktadır.

Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

İşbu hüküm kurmaya ve denetime elverişli olan bilirkişi raporuna yönelik itirazın reddine karar verilmiş olup davacı vekili tarafından henüz bilirkişi raporunun alınmadığı esnada mahkememize ibraz edilmiş olan ıslah dilekçesinde davadaki taleplerini 75.000,00 TL'ye çıkarttıklarını beyan etmiş olduğu görülmüştür.

Dosya içerisinde bulunan evraklar incelendiğinde davacı ile davalı adına ... Sigorta arasına akdedilmiş olan mutabakatname kapsamında arayın rayicinin 141.500,00 TL olarak belirlendiği, sovtaj bedeli olan 41.500,00 TL'nin mahsubu akabinde geriye kalan 100.000,00 TL'nin ise kusur dağılımı uyarınca 50.000,00 TL'sinin davacıya ödenmiş olduğu, davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuş olduğu, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca davacının kusur oranının %25 kabulü ile davacıya yapılan ödemenin yetersiz olduğu, davacının bakiye 25.000,00 TL alacağı olduğu kanaatine varılmakla davasının 25.000,00 TL üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/4875 Esas, 2020/720 Karar Sayılı, 04/02/2020 Tarihli "...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davalının kısmi ödeme tarihi olan 22.11.2022 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren kazaya karışan davacıya ait aracın hususi araç olması sebebiyle de yasal faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır