İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/230 K.2025/116

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline ciro silsilesi ile geçen 10/03/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 260.000,00 TL bedelli, ... Limited Şirketi tarafından keşide edilen ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait çekin kaybolduğunu, çekin müvekkilinde iken ... Mahallesinde kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkili tarafından çekin vadesi gelmeden durumun fark edildiğini, bu nedenle ödeme yasağı talepli olarak ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı ... ile hasımsız olarak kıymetli evrak iptali davası açıldığını, 11/03/2024 tarihinde mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu kararın bankaya bildirildiğini, dava konusu çekin 11/03/2024 tarihinde ... Bankası'na takas aracılığıyla ...

Bankası tarafından ibraz edildiğini, ödeme yasağı nedeniyle işlem görmediğini, mahkeme kararıyla ilgili banka nezdinde yapılan araştırma sonucunda çekin davalı ... tarafından ibraz edildiğinin tespit edildiğini, ödeme yasağı nedeniyle çekin davalıya iade edildiğini, söz konusu çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını ve çeki şu an elinde bulunduran davalının haklı hamil olmadığını beyanla dava konusu çekin müvekkiline iadesine ve müvekkilinin işbu çekle ilgili haklı hamil olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; İyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, çekin kim tarafından ne şekilde, ne amaçla ciro edildiğini bilme imkanının bulunmadığını, dava konusu çekin araç satış sözleşmesinde belirtilen araç bedeli için tarafına verildiğini, çek bedeli ödenmeyince ...'yı aradığını ve gidip çeki kendisine teslim etttiğini, çekin şu anki hamilinin ... olduğunu, davanın ...'ya yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenle davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacının davayı kötü niyetli olarak açtığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; davacı tarafından kaybedildiği iddia edilen çekin davalıdan istirdadı istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 647. Maddesi uyarınca "(1)Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır. (2) Bundan başka emre yazılı senetlerde ciroya, nama yazılı senetlerde yazılı bir devir beyanına da gerek vardır. Bu beyan kıymetli evrakın veya ayrı bir kâğıdın üzerine yazılabilir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 789. Maddesi uyarınca "(1) Cironun kayıtsız ve şartsız olması gereklidir. Ciro, şartlara tabi tutulmuşsa bunlar yazılmamış sayılır. (2) Kısmi ciro ve muhatabın cirosu batıldır. (3) Hamiline yazılı ciro beyaz ciro hükmündedir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. Maddesi uyarınca "(1)Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792. Maddesi uyarınca "(1)Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, yukarıda atıf yapılan yasa hükmünden de anlaşılacağı gibi emre yazılı bir çekin, hamil hakkını yukarıda atıf yapılan 790. madde hükmüne göre ispat etse de, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötüniyetle ve ağır kusuru ile iktisap etmiş ve bunu devam ettirmesi halinde, çek elinden çıkmış hamile iadesinin gerektiği, bu bağlamda somut olay değerlendirildiğinde dava konusu çekin emre yazılı kambiyo senedi olduğu, dava konusu çekin ciro silsilesinde herhangi bir bağlantısızlık bulunmadığı,

tüm bu sebeplerle davacının, davalının senedi kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispatlamakla mükellef olduğu, davalı tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde, davaya konu çekin cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulan araç satış sözleşmesinde belirtilen aracın satış bedeli için dava dışı ... tarafından kendisine verildiğinin, çek bedeli ödenmeyince çekin kendinden önceki ciranta ...'e iade edildiğinin beyan edildiği,

davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü araç satış sözleşmesinde plakası belirtilen aracın devrine ilişkin kayıtlar dosya arasına alındığında davalının kendisinden önceki ciranta olan ... ile arasında bulunduğunu iddia ettiğinin araç satışının gerçekleştiğinin bu hali ile bu yöndeki iddiasının ispatlandığı kanaatine varıldığı,

yine davalının sunduğu araç satış sözleşmesinde araç satış bedeline ilişkin olarak ... tarafından davalıya verildiği bildirilen çeklerden Yapıkredi Bankasına ait 5837210 seri no.lu 300.000-TL bedelli dava dışı çekin aynı ciro silsilesine sahip olduğu ve ödendiğinin anlaşıldığı tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının, davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispatlamayamadığı kanaatine varıldığı açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerektiği anlaşılmış, davalı her ne kadar kötüniyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de,

davacının kötüniyetine ilişkin delil bulunmadığından bu istemin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸