İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/44 K.2024/44

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin ... ili, ... ilçesinde ...alanında faaliyet gösterdiğini, söz konusu alanda kullandığı ticari araçlarından olan ... plakalı araç ile davalının kullanımında olan ... plakalı aracın 05.12.2022 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasından kaynaklı olarak meydana gelen kazanç kaybının tahsili istemi ile davalı aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatılmış olduğunu, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı tarafından yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine yüzde %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı meydana gelen kazanç kaybı bedelinin tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda ... ili, ... ilçesinde ... alanında faaliyet gösterdiğini, söz konusu alanda kullandığı ticari araçlarından olan ... plakalı araç ile davalının kullanımında olan ... plakalı aracın 05.12.2022 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasından kaynaklı olarak meydana gelen kazanç kaybının tahsili istemi ile davalı aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatılmış olduğu, davalının itirazı üzerine takibin durması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."

Şeklindeki düzenlemesi uyarınca dava şartlarına ilişkin re'sen yapılacak olan kontrol işbu maddede yer alan sıralamaya göre yapılması gerektiğinden mahkememizce öncelikle görev hususu irdelenecektir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar" ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması; ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması ya da açılan davanın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda yapılan incelemede her iki tarafın da gerçek kişi olduğu, meydana gelen kazanın haksız fiilden kaynaklı olması sebebiyle mahkememizin görevli olması için söz konusu kazaya karışan araçların her ikisinin de ticari amaçla kullanılması, her iki gerçek kişi tacirin ticari işletmesinde kullanılması gerekmekte olup UYAP sisteminden yapılan sorgulamada davacıya ait ... plakalı aracın davacının ticari işletmesinde kullanıldığına dair vergi dairesine bildirim yapılmış olduğu, davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı adına kayıtlı olmadığı, 02.02.2022 tarihinden itibaren dava dışı ...

Şirketi adına kayıtlı olduğu, işbu hali ile davalının kaza tarihi itibari ile yalnızca sürücü sıfatının bulunduğu; işbu hali ile her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklı bir haksız fiilden bahsedilemeyeceğinden mahkememizin görevli olmadığı, davaya genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde bakılması gerektiği kanaatine varılmış olup aşağıdaki şekilde görevsizlik karar verilmiştir.