İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/535 K.2025/784

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Trampa Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin davalının yapmış olduğu, ... dosya numaralı "İdare Ambarındaki Kullanılmış ... mm Soğuk Su Sayaçlarının Teknik Şartnameye Uygun Yeni Hız Esaslı ...

Soğuk Su Sayaçları ile Değişimi" ihalesini aldığını, hale gereği ilk parti mal olarak davalı kuruma 4.650 adet su sayacını müvekkil şirket 27.09.2022 tarihinde teslim ettiğini, Davalı kurum tarafından davacı şirkete, ....Noterliginin 27 Ekim 2022 tarih ... yevmiye nolu ihtarı çekildiğini, ihtarda şartnameye uygun olmadığı ileri sürülen malların müvekkil şirketçe teslim alınarak yeni mallarla değiştirilmesinin istendiğini, anılan su sayaçlarının teslimi için müvekkil şirketin yetkilendirdiği ... isimli şahsın, ... idaresine başvuruda bulunarak malların teslim edilmesini talep ettiğini, davalı kurum çalışanları tarafından, Şartname uyarınca,

teslim edilen su sayaçlarının şartnameye uygun olmadığı, ayıplı olduğu şeklinde iddia içerir tutanak tutulması gerekirken, müvekkil şirketin temsilcisine, gerçekle ilgisi olmayan ve müvekkil şirketi "…teknik şartnameye uygun imal edilmemiş, idaremize hileli teslim edilmiş sayaçların teknik şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak 10 gün süre içerisinde teslim edilmesi yüklenici firmaya 01/11/2022 tarihinde ihtar edilmiş ..." şeklinde "idaremize hileli teslim edilmiş" ithamı ile ve sözde hile iddiasını içerir tutanağı imzalatmaya çalıştıklarını, ısrarla sayaçların hileli şekilde idareye teslim edildiği ileri sürüldüğünü,

içeriği suç teşkil eden tutanak müvekkil şirket temsilcisi tarafından imzalanmayınca bu defa ayıplı olduğu İddia edilen su sayaçları müvekkil şirkete teslim edilmediğini, ... tarafından ayıplı olduğu iddia edilen su sayaçlarının müvekkili şirkete teslim edilmemesi üzerini müvekkil şirketçe su sayaçları yenileri ile değiştirilemediğini, davalı kuruma ....

Noterliğinin 11.11.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile müvekkil şirkete yönelik hukuka aykırı işlemlere son verilmesi ihtaren bildirildiğini, davalı ...

Genel Müdürlüğü tarafından bu defa ihalenin feshedildiği ve tasfiye protokolü imzalanması için şirket yetkilisi kuruma davet edildiğini, davalının 08/12/2022 tarihli protokolü imzaladığını, tasfiye protokolünde hukuk ve gerçeğe aykırı içeriklerin olması ve protokolün davalı tarafından tek taraflı olarak hazırlandığını ve müvekkil şirketi tarafından protokolün içeriğine müdahale veya değişiklik talebinin kabul edilmemesi nedeniyle müvekkil şirket temsilcilisi tasfiye protokolünün içeriğini kabul etmediğine dair şerh düşerek imzaladığını,

tasfiye protokolünün imzalanmasından dolayı müvekkil şirkete ait 4650 adet su sayacının müvekkil şirkete teslim edilmesinin talep edildiğini, davalı kurumun bu başvuruya herhangi bir cevap vermediğini, davalı şirketçe müvekkil şirkete 249.795,00 TL ihalenin feshi nedeniyle ceza uygulandığının bildirildiğini, müvekkil şirketçe bu cezanın yatırıldığını, ceza ödenmesine rağmen müvekkil şirkete sayaçların teslim edilmediğini, bunun üzerine arabulucuya gidildiğini, uzlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini, 4.560 adet soğuk su sayacının iadesini,

dava tarihi itibariyle 30.000,00 TL'nin arabuluculuk tarihi olan 27/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilin, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının haksızlığının .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyas4ı ile kanıtlandığını, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin dosyasında yapılan değerlendirme ve bilirkişi raporunda davacının haksız ve mesnetsiz ve sözleşmeye aykırı davrandığının tespit edildiğini, sayaçların teslim edilmemesinin söz konusu olmadığını, sayaçların teslim almayanın davacı olduğunu, davanın hukuki menfaat yokluğundan reddinin gerektiğini belirterek davanın reddini yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizden verilen 17/01/2024 tarih ve ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2024 tarih ve 2024/905 Esas 2024/1256 Karar sayılı ilamıyla kaldırıldırıldığı görülmekle yukarıdaki esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki ticari satış sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle, satım konusu su sayaçlarının davacıya iadesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce verilen 17/01/2024 tarihli kararın istinaf edilmesi üzerine, ilgili istinaf mahkemesince mahkememiz kararının " Somut olayda, davacı yan iade tutanağında yer alan "hileli teslim" ifadesi nedeniyle tutanağı imzalamadığını ve sayaçları teslim almadığını belirtmiş, davalı yan tutanakta yer alan ifadeye itiraz üzerine yaptırılan delil tespiti üzerine alınan kök ve ek raporlarla sayaçların ihale şartnamesine uygun olmadığının ve hileli üretildiklerinin tespit edildiğini savunmuş olmasına göre, mahkemece davalı yanın delil olarak dayandığı ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı delil tespiti dosyası ile taraflarca dayanılan diğer tüm deliller toplanarak, dava tarihindeki haklılık durumunun tespiti gerekirken, tüm deliller toplanmadan eksik inceleme ile davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde olmamış, davalı yanın istinaf başvurusu bu yönden yerinde bulunmuştur. " gerekçeleri ile kaldırılmasına karar verilmiş, mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır.

Davanın devamı sırasında, dava konusu alacağın ödenmesi, menkul malın davacıya teslim edilmesi, gayri menkulün tahliye edilmesi gibi nedenlerle veya davanın açılmasından sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun yada Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı nedeniyle davanın konusuz kalması mümkündür. Davanın konusuz kaldığının tespit edilmesi halinde, mahkemece; esas (asıl talep) hakkında "Davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu tür kararlar, hükümler gibi (eda, tespit, inşai) nihai kararlardandır. Mahkeme kararı, aynı zamanda dava konusu hakkın mevcut olmadığını da tespit ettiği için tespit hükmü niteliğindedir. Davanın konusuz kalması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 331/1 maddesi uyarınca yargılamaya devam edilerek davanın açıldığı tarih itibariyle hangi tarafın haklı olduğunun tespit edilmesi, o taraf lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine karar verilmesi gerekir.

Yargılama devam ederken taraf vekillerince dava konusu su sayaçlarının davacıya iade edildiğine dair beyan dilekçeleri ve 05/09/2023 tarihli teslim tutanağının dosyaya sunulduğu görülmüştür. Davacının asıl isteminin talebe konu su sayaçlarının aynen iadesi olduğu ve yargılama devam ederken talebe konu su sayaçlarının davalı tarafça davacıya iade edildiği ve davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlığını taşıyan 331.

Maddesinin 1. Fıkrasının "(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklindeki düzenlemesi uyarınca yargılama esnasında davalının uyuşmazlığa konu su sayaçlarını davacıya iade etmiş olması nedeniyle davanın konusuz kalmış olduğu anlaşılmakla yargılama giderleri yönünden mahkememizce davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumunun tespitine esas olmak üzere; ....

Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasının ve .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasının dosyamız arasına gönderilmesi istenmiş, bu dosyalarından alınan raporların taraflara ihtaratlı biçimde tebliği ile rapora karşı beyan ve itirazlarını sunmaları için süre ve imkan tanınmış , ayrıca taraflara dava ve cevap dilekçesinde dayandıkları ve dosya arasında bulunmayan tüm delillerini dosyaya sunmak üzere kesin süre verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin olarak mahkememiz dosyası açılmadan evvel yapılan delil tespiti dosyası içerikleri ve bu dosyalarda alınan bilirkişi raporu içerikleri incelendiğinde; .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası içerisinde mevcut bilirkişi raporunda özetle; davaya konu su sayaçlarının su giriş bölümünde bulunan süzgecin üzerine silikon ile pirinç parçalarının yapıştırılmış olduğu, bu hali ile sayaçların ağırlığının sözleşmede belirlenen ağırlığa ulaştırılmaya çalışıldığı, bu parçaların sayacın çalışması ile ilgili bir parça olmadığı , süzgecin üzerine ekstra ağırlık sağlayarak hileli bir şekilde sayacın teknik şartnamede belirlenen 1900 gr ağırlığını yakalayabilmek için yapıştırılmış olduğunun tespit edildiği,

yine sayaçların seri numaralırının okunmasının zor olduğu ve üzerinde çiziklerin bulunduğu ve sayaçların teknik şartnameye uygun olmadığı yönünde tespitlerin bulunduğu, yine .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyasında alınan rapor içeriğine bakıldığında da; benzer hususlara yer verildiğinin ve sayaçların teknik şartnameye uygun olmadığının tespit edildiğinin görüldüğü, davaya konu sayaçların incelenmesi için alınan bilirkişi raporlarının mahkememizce de taraflara tebliğ edilerek itirazlarını sunmaları için süre ve imkan tanındığı, davacı tarafça her ne kadar ek bilirkişi raporu alınması talep edilmiş ise de ; alınan raporların yeterli inceleme içerdiği, değişik iş dosyalarında alınan ek rapor ile taraf itirazlarının da irdelendiği,

bu hali ile usul ekonomisi gereğince ve ilgili raporların hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varıldığından mahkememizce yeniden rapor alınmasına gerek bulunmadığı kanaati oluştuğu, dava konusu sayaçların incelenmesine ilişkin mahkememizce de hükme esas alınan bilirkişi rapor içeriklerinden davaya konu su sayaçlarının su giriş bölümünde bulunan süzgecin üzerine silikon ile pirinç parçalarının yapıştırılmış olduğu, bu hali ile sayaçların ağırlığının sözleşmede belirlenen ağırlığa ulaştırılmaya çalışıldığı,

bu parçaların sayacın çalışması ile ilgili bir parça olmadığı , süzgecin üzerine ekstra ağırlık sağlayarak hileli bir şekilde sayacın teknik şartnamede belirlenen 1900 gr ağırlığını yakalayabilmek için yapıştırılmış olduğunun tespit edildiği, bu hali ile davalı idarenin 07/11/2022 tarihli tutanak içeriğinde dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporu da dikkate alındığında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının su sayaçlarını , sayaçların teslimine ilişkin tutanak içeriğinin aykırılığını ileri sürerek imzalamaması nedeniyle teslim alamadığı,

dosya kapsamındaki delillerden ve bilirkişi raporundan tutanak içeriğinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, bu hali ile davacının dava açılmasına kendisinin sebebiyet verdiği kanaatine varılmakla yargılama gideri ve vekalet ücreti davacı üzerinde bırakılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸