İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/428 K.2026/368

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından muhatabının ...Kağıthane Şubesi, lehtarının ... San.ve Tic Ltd Şti olduğu, 421.471,20- TL tutarında, 15.05.2026 vade tarihli, ... nolu çekin keşide edildiğini, müvekkilinin anılan çeki ... San.ve Tic Ltd Şti ye göndermek üzere ...

Şubesine 24.02.2026 tarihinde teslim ettiğini, fakat söz konusu çekin kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen bu çekin bulunamadığını, söz konusu olaya ilişkin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2026/...

Soruşturma No'suyla suç duyurusunda bulunulduğunu beyanla çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesinin müvekkilinin mağduriyetine neden olacağından ödeme yasağı konulmasını ve yasal ilanlar neticesinde çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE :

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.

TTK nun 780.madde de çek'in senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK nun 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.

Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)

Çek iptali talep edilebileceği yargı uygulamasında kabul edilmektedir. Ancak, imzalı çekin iptalini hamil isteyebilecektir. Huzurdaki davada davacı keşideci ve çek hesabı sahibi olduğundan ve bu hali ile davacı hamil sıfatını haiz olmadığından, zayii nedeniyle çek iptali davasını, ancak kıymetli evrak niteliğinde bulunan çek hamilinin açabileceği, keşideci hesap sahibinin çek iptal talebinde hukuki yararı bulunmadığı gözetildiğinde davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...