İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/549 K.2024/587

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından davalıdan 20.060,00 Euro bedelle 1 adet ürün siparişi verildiğini ve satın alındığını, satın alma öncesi ürünün kullanımı göz önüne alınarak haiz olması istenilen teknik datalara, teknik özelliklere uygun olduğu onaylanan ürün davalıdan satın alındığını, ürünün kullanılma amacı baraj enerji tüneli giriş kapağının işletilmesini sağlamak olduğunu, 18.06.2020 tarihinde kaldırma sisteminin halat sarım işlemleri tamamlandığını, kapak bağlantısı yapılmadan gerekli limit ayarlamaları, projeye uygun olarak yapıldığını,

20.06.2020 tarihinde kapak bağlantısı yapılarak sorunsuz bir şekilde indirme ve gerçekleştirildiğini, 21.06.2020 tarihinde otomasyon grubu personelleri scada sisteminin istemiş olduğu sinyal kontrolleri ve ayarları için kapak en üst pozisyonda iken indirme işlemine başladığını, indirme boyunun 1/3 ünü tamamlaması sonucunda SEW redüktör kısmında patlama gerçekleştiğini ve kapak serbest düşmeye başladığını, otomasyon grubu personeli acil stop'a bastığını, eldro el fren kapanmasına rağmen durduramadığını, davalıdan alınan redüktörün patlaması ile halat kopması,

tambur sisteminin bozulması söz konusu olduğunu ve redüktörün işletmesi gereken 30 tonluk kapak yaklaşık 35 metreden aşağıda serbest düşme yaptığını, gerek kapak gerek kapağın düştüğü yerde inşaat alanları, halat tambur sistemleri zararlar gördüğünü, .... ATM 2020/...

D.İş sayılı dosyası üzerinden yapılan tespit sonucu hazırlanan 08.07.2020 tarihli bilirkişi raporu ile söz konusu ürünün üretime bağlı sebeplerle ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp olduğu tespit edildiğini, meydana gelen zarar verici olayda davalıdan satın alınan üretime dayalı gizli ayıplı olduğu tespit edilen redüktör sebep olduğunu, açıklanan nedenlerle ayıplı ürün için davalıya ödenen 20.060,00 Euro ürün bedelinin işleyecek ticari faizleri ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

ürünün sebep olduğu kaza ve bu sebeple ortaya çıkan zarar için şimdilik 1.000,00 TL zararın davalıdan faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tarafların ... model ürün için anlaştıklarını, bunun yanında karşı tarafça maliyetin azaltılması amacı ile teklifte var olan elektrik motoru, kaplin ve fren kalemlerinin çıkartılması talep edildiğini, sipariş karşı tarafça davalıdan teslim alındığını ve götürüldüğünü, sahaya davalı tarafça gidilmediğini, davalının ürünün nerde kullanılacağı dahi bilinmediğini, davalı yalnızca sipariş üzerine teslim yaptığını, dolayısıyla kullanımdan kaynaklı olarak davalıya veya ürüne atfedilecek herhangi bir kusur/ayıp bulunmadığını,

davacı yanca usule ve yasaya aykırı olarak alınan raporda ifadeler varsayımdan ibaret olduğunu, aleyhe herhangi bir kanıt bulunmadığını, söz konusu olayın davalıdan tedarik edilen üründen kaynaklı olma ihtimali bulunmadığını, baraj kapak açılıp kapanmasında yalnızca redüktör kullanılmadığını, bu sistem içerisinde birçok parça olduğunu, tüm sistem içerisindeki yalnızca redüktör davalıya ait olduğunu, dolayısıyla bu koca sistem üzerinden redüktörün kırılma sebebinin bu şekilde tespit edilmesi mümkün olmadığını, davalıdan istenen ürünün davacı yanın kullandığı sisteme uygun olup olmadığının tespit edilmesi önemli olduğunu,

yaşanan arızanın yalnızca redüktörde değil dizaynın bir bütün olarak düşünülerek değerlendirilmesi gerektiğini, davalı şirketten alınan üründe herhangi bir gizli/açık ayıp bulunmadığını, davalı tarafça inceleme yapılmasına izin verilmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, davaya konu ürün hakkındaki Teklif formu örneği, dava konusu ürüne ilişkin teknik proje örneği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... D. İş sayılı dosya örneği, ürün bedeline ilişkin davalı şirket tarafından davacıya kesilen fatura örneği, banka kayıtları ve ürün bedelinin ödenmesine ilişkin ödeme dekontu örneği, meydana gelen kaza sonrasında yapılan harcamalara dair fatura örnekleri ve sicil kayıtlarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizce tanık dinlenilmesine karar verildiği, tanık ....

“Ben davacı şirkette kaynakcı olarak çalışmaktayım, davaya konu makina olan redüktör davalı şirketten alınarak ilk kez kullanılacaktı, kullandığımız esnada otomasyoncu arkadaş bütün ayarlarını yaparak kullanılabileceğine dair başlangıç onayı verdi, sonra çalıştırmak üzere düğmeye basıldığında kapak aşağı bir kere indi, ikinci kez indiğinde redüktörden patlama sesi geldi, biz yaklaşamadık, frene bastık, halatlar çözüldü, bu nedenle sistem bozulduğu için kapak yere düştü, ben de otomasyoncu arkadaşım halatların arasında kalmasın diye çekmek durumunda kaldım, biz o esnada fotoğrafları çektik, bu durumu davalı şirkete bildirdik,

davalı şirket şanzumanı kontrol etmek için geleceğini söyledi, fakat gelmedi, o esnada barajın suyu yükseldiği için başka firmadan redüktör talep etmek durumunda kaldır, o redüktörün aynı şekilde ayarladıktan sonra kullanmaya başladık 1,5 yıldır kullanıyoruz, herhangi bir sorun yaşamadık, makinanın ayarlaması hususunda şantiye şeflerimiz ilgilenmektedir, makinanın ayarını topoğraf adı verilen bir makina yapmaktadır, bunun dışında herhangi bir hizmetten ayar konusunda bilgi almadık, ayrıca bu kapağın bir anda aşağıya düşmüse nedeninin makinadaki başka bir parçadan kaynaklı olabilmesi ihtamali yoktur,

benim anladığım kadarıyla redüktörden kaynaklı patlama olmuştur.”

Tanık .... “Davalı firmada 2000 yılından beri servis ve montaj müdürü olarak çalışmaktayım. Dava konusuna ilişkin bilgim vardır. Söz konusu ürün hazır katalog ürünüdür, davacı firma, Adana bölgesindeki satış bölümündeki mühendislerimiz ile iletişime geçerek ...

Dişli Redüktör siparişi için görüşmeler başlattılar, bu görüşmelerde ellerinde ki ürün kodunu bildirerek aynısından istediklerini belirttiler, ben bu görüşmelere, mail yazışmalarını okuyunca şahit oldum, verilen koda göre ürün için teklif verildi, teklif sürecinden sonrasında ürünün bir gövde düşük modeli için sipariş geçildi, sipariş geçildikten sonra ürün tedarik edildi ve bizden teslim aldılar, ürün özel bir ürün değil internet sitemizde ve kataloglarda bulunan bir üründür, davacıya özel olarak düzenlenmiş ve dizayn edilmiş bir ürün değildir,

ürün mühendislik ürünü olduğu için davacı tarafa teslim edildikten sonraki kullanım şartları davacı tarafça temin edilen mühendisler aracılığı ile belirlenmelidir, bizim firmamız tarafından ürünün nerede nasıl kullanılacağı konusunda bilgilendirme yapılması söz konusu değildir, dava konusu ürün bir çok bileşenden oluşan bir sistem içerisinde bulunan bir parçadır, baraj kapağı kaldırma sistemi için temin edilmiş olup bileşenlerden birisi redüktördür, tahrik eden elektrik motoru vardır, fren sistemi bulunmaktadır, tambur mekanizmasının bulunduğu bir otomasyon sisteminin içerisinde yer almaktadır, hepsi bir bütündür,

sadece redüktör davalı şirket tarafından satılmıştır, burada ki herhangi sistem içerisinde ki herhangi bir parçada sorun oluştuğunda diğerini de etkilemektedir ve çalışma sistemindeki sıkıntılı herhangi bir parça redüktörde dahil diğer parçalarda sorun çıkaracaktır, kaza ile ilgili olarak davalı firmadan bilgi talep edildi, bizde ürünün incelenmesi için Gebze şubesindeki tesislerimize yönlendirme talep ettik, firma ürünü bize yönlendirmek yerine Adana da bulunan kendi tesislerine gönderdiler, biz ısrarla ürünü bize göndermelerini istedik fakat bize göndermediler,

buna ilişkin yapılan online görüşmelerde göndireleceğini söylediler ancak ürün bize gönderilmediği için herhangi bir inceleme yapamadık, Redüktörün yapılıp teslim edilmesi dışında ayrıca mühendislik çalışmasına ilişkin talep olmadı ve yapılmadı."

Tanık ... ;“Ben davacı şirkette 2019 tarihinden beri proje ve iş geliştirme müdürü olarak çalışmaktayım, görev yaptığım şirket baraj ekipman üretim imalat ve montaj işlerinde çalışır bu nedenle baraj kapağının kaldırılma ve indirme işleri için bir redüktör alınması yoluna gidildi, bu satın alım sürecini teknik olarak ben yürüttüm, davalı tarafla ilk görüşmemizde x220 model üzerinden görüşme yaptık, daha sonra ihtiyacimiz olan redüktörün x210 model olduğunu tespit ettik, bu redüktörün alınması için davalı tarafla anlaştık, avans ödendi, satım süreci başlandı, sonra redüktörü temin ettik, bununla ilgili ilk testi yapan davalı şirkettir,

bize teslim edildikten sonra redüktörü bizim testi yapmamız gibi bir durum söz konusu değildir, redüktör Siirtte bulunan ... içinde kullanıldı, monte edildi, biz bu redüktörü aldıktan sonra motor, kaplin, redüktör bağlantısını yapıp sahaya sevkiyetini yaptık, ben kaza mahalinde değildim, olayla ilgili sahada bulunan kişiler tarafından bilgi edindim, olayla ilgli duyumum bundan ibarettir, bana anlatılan bu sistemin kapağının montajı yapılıp, ilk testin başarılı olması sonrası ikinci testi yapıldığı esnada kapak indirirken redüktörde bir patlama olmuş, kapak yaklaşık 30 metre kadar düşerek zarar görmüş,

aynı zamanda inşaat yapısıda bu aşamada zarar görmüş benim bildiklerim bundan ibarettir, davalı tarafından sunulan katalog üzerinden seçimimizi yaptık, seçim yaparken dikkat ettiğimiz hususlar tork değeridir, buna göre alım yaptık, biz sadece redüktörü davalıdan aldık, bunun dışındaki motor kaplin gibi alınması gerekli malzemeleri başka bir firmadan aldık, biz bu ürün alırken davalının Adanada bulunan bölge satış sorumlusu ile muhatap olduk, kaza olduktan sonra davalı tarafın yetkililerini kaza mahalline gelmelerini rica ettik, hatta gelmediler, bununla ilgili email atıldı,

davalı taraf ısrarla hasarlı ürünün Gebzede bulunan fabrikalarına gelmesini istediler, bizde bunu kabul etmedik, üç gün boyunca hasarlı ürün hasar yerinde davalı tarafı bekledi, davalı taraf gelmeyince malzemeyi Adanaya taşıdık, devam eden Siirte bulunan davacı şirketin işi sebebiyle davalı taraftan redüktörün yenisinin bize verilmesini talep ettik, zira iş süresinde tamamlanamadığından gecikme tazminatı ödemek zorunda kalacaktık, bu nedenle başka bir firmadan aynı redüktörü satın aldık, tekrar montajını yaptık ve bu ürünle sorunsuz şekilde çalışmaktadır, ödenen miktar 200-250 bin TL civarındaydı,

inşaat yapısında yuvaların bulunduğu ikinci faz beton yeniden kırıldı yeniden döküldü, vinç kiralaması sebebiyle masraflar yapıldı, oluşan hasarların hepsi giderildi."

Tanık ....

"Davalı şirkette Güney Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde satış müdürü olarak görev yapmaktayım, dava konusuna ilişkin bilgim vardır, müşterimiz bize mail yoluyla ulaşarak kendi mühendisliğini yaptığı ve katalogtaki seri üretim olan ürünümüzün talebini yaptı, biz de standart olarak yaptığımız gibi teklif hazırlayıp sunduk, teklifimizde ürünün bütün teknik detayları yer almaktadır, teklif iletildikten sonra müşteri değerlendirmesini yaparak sipariş verdi, ürün özel üretim ürünü değildir, katalogta yer alan ürünlerden bir tanesidir, standart bir şekilde üretilir ve talep edene teslim edilir,

ürün siparişinde bizden ürünün nerede ve hangi şartlarda kullanılacağı konusunda bir bilgilendirme talep edilmedi ancak sunmuş olduğumuz teklifte ürünün hangi şartlarda kullanılması gerektiğine ilişkin bilgilendirme mevcuttur, ürün hem mekanik hem de otomasyon olarak birbirie bağlı olan bir sistemdir, bir bütün içerisinde birbirine bağlı motor ve fren sistemleri, ürünümüz olan redüktör ve makine tarafında bağlanacak diğer makine tarafı ekipmanlar ve motora yol verecek sürücü otomasyon sistemi bulunmaktadır, bunların herhangi birinde oluşabilecek bir problem sistemin diğer bütün ekipmanlarının çalışmasına etki edebilir,

kaza bilgisi bize mesai saatleri dışında pazar günü telefon yoluyla geldi, ilgili bölge satış mühendisi gerekli görüşmeleri yapıp yardımcı olmaya çalışıldı, sonraki ilk iş günü davacı firmanın Adana'da ki fabrikasında ilgili satış mühendisimiz ile durum değerlendirilmesi yapıldı, burada satış sonrası servis politikalarının işletilebilmesi için ürünün Gebze'de ki fabrikamıza gönderilmesi ve inceleme yapılması gerektiği karşı tarafa bildirildi buna rağmen karşı tarafça ürün incelemeye gönderilmedi, online olarak toplantı yapıldı,

bu toplantıda davacı tarafça kullanılan tüm ekipmanların seri numaralı ve bilgileri talep edildi ve davacı tarafça ürünün incelşemeye gönderilmesi kararlaştırıldı ancak davacı tarafça herhangi bir işlem yapılmadı sonrasında da dava sürecine geçildi, sistem içerisinde ki herhangi bir parçanın veya otomasyonun yanlış kullanımı redüktörün parçalanmasına sebep olabilir mi sorusuna; sistemdeki parçaların çalışması birbirine doğrudan sirayet ettiğinden elbette ki sebep olabilir." şeklinde beyanda bulundukları görülmüştür.

Mahkememizin 23/03/2022 tarihli ara kararı ile davalının defter ve kayıtlarının incelenmesi hususunda talimat yazıldığı, ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Talimat sayılı dosyasında aldırılan raporda sonuç ve özet olarak;

"1- Davalı taraf defterlerinin TTK. hükümlerine uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil olabileceği,

2- ... numaralı, 21.04.2020 tarih ve KDV dahil 20.060.00.EURO tutarlı tutarlı faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, redüktör bedeli olan 20.060.00 EURO'nun davacıdan tahsil edildiği,

3- Davalı kayıtlarına göre dava tarihi itibari ile davalının davacıdan alacak veya borcunun bulunmadığı" yönünde görüş bildirdiği görülmüştür.

Davacı tarafça .... Asliye Ticaret Mahkemesince aldırılan dosyaya sunulu 2020/... D. İş sayılı Makine Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 08.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

“..Redüktörün incelenmesi neticesinde, asıl hasarın tahrik pinyon dişlisi ve onun karşılığındaki dişlide ve bunlara bağlı olan rulmanlarda başladığı, bu bölgede kırılan parçaların, serbest kalan baraj kapağının yer çekimine bağlı olarak aşağıya düşmesi sırasında kontrolsüz olarak dönen dişliler arasında öğütülmesi ile devam ettiği, bu arada gövdenin iki yerden kırıldığı kanaati oluşmuştur.

Olayın başlamasında başlıca iki sebebin rol almış olabileceği,

1- Redüktörün tahrik girişinde bulunan pinyon dişliye ait milin, tasarlanan teknik özelliklere ve kaliyete sahip olmaması, üzerine uygulanan dönü kuvvetini aktaramaması ve bu kuvvetlere dayanamayarak kırılması veya,

2- Redüktörün tahrik girişinde bulunan pinyon dişli mili ve yanında bulunan ikinci kademe tahvil milinin üzerinde döndüğü rulmanların, tasarlanan teknik özelliklere ve kaliyete sahip olmaması, üzerlerine uygulanan dönü kuvvetine yetememesi ve aşınmaya başlaması,

Bu iki olasılığın sonunda meydana gelen hasarın üretime bağlı ayıplar nedeniyle olduğu, bunların redüktörün alınması sırasında fark edilemeyecek ayıplar olduğu, kullanım sırasında fark edilebilecek ayıplar olduğu, bu sebeple gizli ayıp olarak nitelendirilmesi gerektiği kanaati oluştuğu,

Redüktörde meydana gelen hasara, kullanım hatası, teknik data eksikliğinin ya da data hatasının sebep olmadığı" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 05/09/2022 tarihli ara kararı ile dosya ve davacı tarafın davaya konu ticari defter ve kayıtları üzerinde SMMM, MAKİNE MÜHENDİSİ, İNŞAAT MÜHENDİSİ ve BORÇLAR ALANINDA NİTELİKLİ HESAP UZMANI olmak üzere 4 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile DAVACI TARAFIN DAVAYA KONU TİCARİ DEFTER KAYITLARININ SMMM bilirkişi tarafından incelenerek, tarafların iddia ve savunmaları, tespit değişik iş dosyası, tanık beyanları, talimat bilirkişi raporu, dosyadaki tüm deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle, davaya konu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ayıbın niteliği ve ayıbın neyden kaynaklandığı ve varsa zarar miktarının tespiti hususlarında rapor tanzim edilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 10/03/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Dava konusunun, taraflar arasında yapılan ticari alışveriş kapsamında davalı yan tarafından davacı yana satışı gerçekleşen Redüktör ürünün ayıplı olduğu iddiası ile ödenen ürün bedeli ve ayıptan kaynakları zararların davalı yandan tahsili ile ayıptan kaynaklanan diğer zararların talebinden ibaret olduğu,

Davacının 2020 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,

Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davalı yan tarafından davacı adına tanzim edilen 21.04.2020 tarihli ... sayılı ve 20.060,00 Euro bedelli faturanın davacı yanın ticari defterlerinde 150.877,28 TL olarak kayıtlı olduğu, bu faturadan kaynaklı borç ve alacağın bulunmadığı,

Davacı ... Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterleri üzerinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Tal. Numarasıyla inceleme yapılmış olup tanzim edilen 29.07.2022 tarihli Bilirkişi Raporunda; “..... numaralı 21.04.2020 tarih ve KDV dahil 20.060,00 Euro tutarlı faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, redüktör bedeli olan 20.060,00 Euro'nun davacıdan tahil edildiği, davalı kayıtlarına göre dava tarihi itibari ile davalının davacıdan alacak veya borcunun bulunmadığı...” denildiği,

Davalı ... Ltd. Şti. tarafından davacı adına tanzim edilen faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturanın her iki tarafın ticari deftlerlerinde kayıtlı olduğu ve fatura bedeli davalı tarafça davacı şirketten tahsil edildiği, dava konusu somut uyuşmazlıkta fatura ve ticari defter yönünden bir ihtilafın bulunmadığı kanaati hasıl olduğu,

Neticeten; Mali yönden yapılan incelemerde, davalı yan tarafından davacı adına tanzim edilen 21.04.2020 tarihli ... sayılı ve 20.060,00 Euro bedelli faturanın davacı yanın ticari defterlerinde 150.877,28 TL olarak kayıtlı olduğu, bu faturadan kaynaklı borç ve alacağın bulunmadığı, talimat yoluyla incelenen davalı ticari defterleri de birbirini teyit ettiği, davacı yanın dava dilekçesinde ifade ettiği ayıptan kaynaklı zarar iddiasına ilişkin dosya kapsamına sunulan herhangi bir fatura vb. belge görülmediği, taraflar arasındaki somut olayda mali yönden bir ihtilafın bulunmadığı,

Bu bedelin ayıplı ürüne ilişkin olduğu ve sözleşmeden dönülmesinin bir neticesi olarak, söz konusu 20.060,00 EUR'nun dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun m. 4a hükmünde belirtilen faizi ile birlikte tahsilinin gerekeceği,

49.647,62 TL zararın da ayıptan kaynaklandığı benimsenerek dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun m. 2/2 hükmünde belirtilen faizi ile birlikte tahsilinin gerekeceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.

Mahkememizin 11/04/2023 tarihli ara kararı ile taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 01/09/2023 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"Dava konusunun, taraflar arasında yapılan ticari alışveriş kapsamında davalı yan tarafından davacı yana satışı gerçekleşen Redüktör adlı ürünün ayıplı olduğu iddiası ile ödenen ürün bedeli ve ayıptan kaynakları zararların davalı yandan tahsili talebinden ibaret olduğu,

Davacının 2020 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,

Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davalı yan tarafından davacı adına tanzim edilen 21.04.2020 tarihli ... sayılı ve 20.060,00 Euro bedelli faturanın davacı yanın ticari defterlerinde 150.877,28 TL olarak kayıtlı olduğu, bu faturadan kaynaklı borç ve alacağın bulunmadığı,

Davacı ... Ltd. Şti.'nin ticari defterleri üzerinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Tal. Numarasıyla inceleme yapılmış olup tanzim edilen 29.07.2022 tarihli Bilirkişi Raporunda; “... numaralı 21.04.2020 tarih ve KDV dahil 20.060,00 Euro tutarlı faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, redüktör bedeli olan 20.060,00 Euro'nun davacıdan tahil edildiği, davalı kayıtlarına göre dava tarihi itibari ile davalının davacıdan alacak veya borcunun bulunmadığı...” denildiği,

Davalı ... Ltd. Şti. tarafından davacı adına tanzim edilen faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturanın her iki tarafın ticari deftlerlerinde kayıtlı olduğu ve fatura bedeli davalı tarafça davacı şirketten tahsil edildiği, dava konusu somut uyuşmazlıkta fatura ve ticari defter yönünden bir ihtilafın bulunmadığı kanaati hasıl olduğu,

Neticeten; Mali yönden yapılan incelemerde, davalı yan tarafından davacı adına tanzim edilen 21.04.2020 tarihli ... sayılı ve 20.060,00 Euro bedelli faturanın davacı yanın ticari defterlerinde 150.877,28 TL olarak kayıtlı olduğu, bu faturadan kaynaklı borç ve alacağın bulunmadığı, talimat yoluyla incelenen davalı ticari defterleri de birbirini teyit ettiği, davacı yanın dava dilekçesinde ifade ettiği ayıptan kaynaklı zarar iddiasına ilişkin dosya kapsamına sunulan herhangi bir fatura vb. belge görülmediği, taraflar arasındaki somut olayda mali yönden bir ihtilafın bulunmadığı,

Bu bedelin ayıplı ürüne ilişkin olduğu ve sözleşmeden dönülmesinin bir neticesi olarak, söz konusu 20.060,00 EUR'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun m.da hükmünde belirtilen faizi ile birlikte tahsilinin gerekeceği,

128.890,29 TL zararın da ayıptan kaynaklandığı benimsenerek dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun m.da hükmünde belirtilen faizi ile birlikte tahsilinin gerekeceği" yönünde ek rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 21/09/2023 tarihli talep arttırım dilekçesi ile müvekkili şirket tarafından, davalıdan alınan ...

REDÜKTÖR ... ürünün ayıplı olmasından ötürü satış bedeli olan 20.060,00 EURO'nin ticari faizleri ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, ürünün ayıp olmasından ötürü kapak taşıyıcı halat sisteminin bozulması, halat kopması, tambur sisteminin bozulması söz konusu olmuş ve redüktörün işletmesi gereken 30 tonluk kapak yaklaşık 35 metreden aşağıya serbest düşme yapmış olup, gerek kapak, gerek kapağın düştüğü yerde inşaat alanları, halat tambur sistemleri zararlar gördüğü,

yine iş bu düşen kapağın düştüğü yerden çıkarılması tadili ve yeniden montajı için 30 tonluk vinç kiralama ve yeniden ürün satınalma, işçilik masrafları söz konusu olduğu, dosyaya sunulan deliler kapsamında ayıplı ürünün sebep olduğu kaza ve bu sebeple ortaya çıkan ve faturalarını sunduğu konularda ki zararlarına ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL olarak açılan talebini 127.890,29 TL ıslah ederek tolam 128.890,29 TL'nin davalıdan ticari faizleri ile alınarak müvekkile ödenmesini talep etmiş olup, tamamlama harcının yatırıldığı, talep arttırım dilekçesinin bir örneğinin davalı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 02/01/2024 tarihli dilekçesi ile dava konusu ürünün yerini bildirdiği, dava konusu ürünün belirtilen adreste fiziken incelenmesi ile rapor aldırılmasını talep ettiği, bunun üzerine Mahkememizin 24/01/2024 tarihli ara kararı ile mahal mahkemesine talimat yazılarak; alınan bilirkişi raporu ve ek raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı ve itirazlara ilişkin açık ve net bir değerlendirme yapılmadığı kanaatine varıldığından (mali yönden yapılan inceleme hariç olmak üzere).

Dosyanın redüktör alanında uzman makine mühendisi, inşaat mühendisi, borçlar hukuku alanında uzman nitelikli hesap uzmanı bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, tespit değişik iş dosyası, tanık beyanları, talimat bilirkişi raporu ve dosyadaki tüm deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle, davaya konu redüktörün sistem içerisindeki yerinin ne olduğu, zararın oluşumunda redüktörden başka parçalarında etkisinin bulunup bulunmadığı, redüktörün kullanıldığı sisteme uygun olup olmadığı, davaya konu ürünlerin ayıplı olup olmadığı,

ayıbın niteliği ve ayıbın neyden kaynaklandığının tespiti hususlarında önceki alınan raporlara ilişkin değerlendirme ve itirazlar da dikkate alınmak suretiyle rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Talimat sayılı dosyasından aldırılan bilirkişi raporunda sonuç ve özet olarak;

"Sistemde redüktör ile beraber kullanılan motor ve fren tertibatı üzerinde yapılan incelemede meydana gelen zararın redüktörden kaynaklı olduğu,

Yapılan incelemede redüktör tahrik tarafındaki rulmanların dağılmasından sonra rulman parçalarının redüktörün dişli sistemine girerek redüktörün hasar aldığının tespit edildiği,

Redüktörün kullanıldığı sistem incelendiğinde redüktörün üzerine düşen döndürme momentinin redüktörün kapasitesine göre daha düşük olduğu; redüktörün kapasitesinin mevcut yükten 2,75 kat daha fazla yük taşımaya imkan verdiği,

Baraj kapağı projesindeki önerilen ile sistemde kullanılmış olduğu redüktör karşılaştırıldığında iki redüktör arasında büyük bir fark görülmediği, redüktördeki arızanın rulmanlardan kaynaklandığı ve söz konusu arızanın niteliği göz önüne alındığında, davaya konu malın mevcut kusurun kullanıcı tarafından satın alınmadan önce olağan bir gözden geçirmeyle tespitinin mümkün olmadığı, uzman kişilerce dikkatli bir biçimde muayene edilmeden fark edilemeyeceği, dolayısıyla gizli ayıp niteliği taşıdığı,

Dosyada yer alan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemede; ayıbın 21.06.2020 tarihinde öğrenildiği, satıcının 22.06.2022 tarihinde mail yolu ile durumdan haberdar edildiği, yine satıcıya 23-24.06.2020 tarihlerinde sökümün yapılacağının da 23.06.2020 tarihinde bildirildiği" yönünde tespitlerini içerir rapor tanzim edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporları, tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusunun, taraflar arasındaki ticari alışveriş kapsamında davalı tarafından davacıya satışı gerçekleştirilen redüktörün ayıplı olduğu iddiası ile ödenen ürün bedeli ve ayıptan kaynaklı zararların davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, davacının 2020 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalı yan tarafından davacı adına tanzim edilen 21.04.2020 tarihli ... sayılı ve 20.060,00 Euro bedelli faturanın davacı yanın ticari defterlerinde 150.877,28 TL olarak kayıtlı olduğu,

bu faturadan kaynaklı borç ve alacağın bulunmadığı, talimat yoluyla incelenen davalı ticari defterlerinin de birbirini teyit ettiği, taraflar arasındaki somut olayda mali yönden bir ihtilafın bulunmadığı hususu 12/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olup; yine mahkememizce davaya konu redüktörün bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazılarak keşfen inceleme yaptırılmış olup, keşfen yapılan incelemelerde; "sistemde redüktör ile beraber kullanılan motor ve fren tertibatı üzerinde yapılan incelemede meydana gelen zararın redüktörden kaynaklı olduğu,

redüktör tahrik tarafındaki rulmanların dağılmasından sonra rulman parçalarının redüktörün dişli sistemine girerek redüktörün hasar aldığının tespit edildiği, redüktörün kullanıldığı sistemde redüktörün üzerine düşen döndürme momentinin redüktörün kapasitesine göre daha düşük olduğu; redüktörün kapasitesinin mevcut yükten 2,75 kat daha fazla yük taşımaya imkan verdiği, baraj kapağı projesindeki önerilen ile sistemde kullanılmış olduğu redüktör karşılaştırıldığında iki redüktör arasında büyük bir fark görülmediği,

redüktördeki arızanın rulmanlardan kaynaklandığı ve söz konusu arızanın niteliği göz önüne alındığında, davaya konu malın mevcut kusurun kullanıcı tarafından satın alınmadan önce olağan bir gözden geçirmeyle tespitinin mümkün olmadığı, uzman kişilerce dikkatli bir biçimde muayene edilmeden fark edilemeyeceği, dolayısıyla gizli ayıp niteliği taşıdığı 09/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olmakla, ayıbın 21.06.2020 tarihinde öğrenildiği, satıcının 22.06.2020 tarihinde mail yolu ile durumdan haberdar edildiği,

yine satıcıya 23-24.06.2020 tarihlerinde sökümün yapılacağının da 23.06.2020 tarihinde bildirildiği anlaşılmakla davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılmış, bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları doğrultusunda; davanın kabulü ile 20.060,00 EURO ürün bedelinin dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a madde ve fıkrası uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve 128.890,29 TL zarar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2020/... sayılı dosyasından arabulucuya 1.320,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş,

her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek davalı aleyhine arabuluculuk ücretinin yükletilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

54,40 TL BAŞVURMA HARCI 3.339,69 TL PEŞİN HARÇ 3.339,69 TL PEŞİN HARÇ 2.186,00 TL ISLAH HARCI 19,30 TL VEKALET HARCI +16.680,32 TL EKSİK HARÇ 5.200,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 22.206,01 TL KARAR VE İLAM HARCI 613,70 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 2.186,00 TL ISLAH HARCI

11.413,09 TL TOPLAM