İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/468 K.2024/388

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 25.07.2022 günü ... Mah. ... Sk. No: .../İstanbul adresinde ... (...) Genel Müdürlüğü ekipleri tarafından yapılan çalışmalar esnasında şirkete ait tesislerin hasara uğratıldığını, söz konu hasar ile ilgili müvekkil şirket çalışanı ... ... (...

Teknikeri) ve ... (...) tarafından hasar tespit tutanağı düzenlendiğini, olaya ilişkin hasar keşif tutarı formu, kroki, fotoğraflar, günlük şantiye defteri, fatura, malzemeler listesinin dilekçe ekinde sunulduğunu, hasar sebebiyle müvekkil şirketin zarara uğramış olup, rızaen ödenmeyen alacağın hüküm altına alınmasını teminen dava açmak mecburiyeti hasıl olduğunu, 3.882,88-TL şirket zararının hasar tarihi 25.07.2022 tarihinden T.C.

Merkez Bankasının kısa vadeli avanslara uygulanan değişebilir oranlarda avans faizi, vekâlet ücreti, mahkeme masraflarıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yerde, müvekkili idare elemanlarınca değil, idarenin yüklenicileri ...SAN. TİC. A.Ş- ... İNŞ. VE TİC. LTD. ŞTİ. İş Ortaklığı tarafından yapılan kazı çalışması sırasında hasar meydana geldiğini, davanın idare mahkemesinde açılması gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı olduğunu, davaya konusu olay ile idarenin eylemleri arasında illiyet bağ bulunmadığını, husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddine, faiz isteminin tümüyle reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, hasara ilişkin tutanak örneği, ... müzekkere cevabı, ... A.Ş. müzekkere cevabı, ... müzekkere cevabının dosyamız arasında olduğu görüldü.

Mahkememizin 08/11/2023 tarihli celsesinin 8 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 21/01/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı tarafa ait yer altı kablo tesislerinde oluşan zararın, dava ihbar edilen ... İNŞ. tarafından yürütülen ... Onarım İşi (2)" ihalesi kapsamındaki içme suyu ve atıksu altyapı bakım ve onarım işi sırasında meydana geldiğinin davalı ... tarafından da kabul ve beyan edildiği,

Davalı ile söz konusu çalışmanın muhatabı olarak gösterdiği dava dışı ... İNŞ. arasındaki alt işveren- taşeron ilişkisinin davacı açısından bağlayıcı olup olmadığı konusunda hukuki değerlendirmenin sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

Kazı yapılan alanda davacı tarafında kusur durumunun değerlendirilebilmesi için kazı yapıldığı ve hasarın oluştuğu anda yapılacak gözlemlerin büyük önem taşıdığı ve bu gözlemler sonucunda; kablonun olması gerekenden daha yüzeyde döşendiği şeklinde tespitlerin varlığı halinde davacının kusur durumundan bahsedilebileceği, ancak dosyada bulunan bilgi ve belgelerden kabloların yüzeye yakın olduğuna dair bir bulguya ulaşılamadığı gibi, söz konusu kazı için kazı ruhsatı alınmadığının anlaşıldığı,

dolayısıyla kazı çalışmasını yapan iş makinesinin yüzeyden 40-80 cm derinliğe kadar zaten ineceğinin anlaşılması sebebiyle, bilinmeden yapılacak olağan bir kazı çalışmasında kabloların büyük olasılıkla zarar görmesi kaçınılmaz olacağı için, davacıya hasar gören kablonun olması gerekenden daha yüzeyde yer aldığı veya nizami olmayan şekilde döşendiği iddiası ile kusur yüklenmesinin eldeki bulgulara göre mümkün olamayacağı,

Dava konusu hasarın davacının yüklenicisi tarafından yapıldığı belirtilen onarımına ilişkin olarak; piyasa rayiç fiyatlarından daha düşük olduğu görülen ve 2022 yılı birim fiyatlarıyla hesaplandığı anlaşılan malzeme ve işçilik bedellerinin doğru ve geçerli olduğu anlaşılmakla birlikte, işçilik bedellerinin talep edilebilir olması için emsal Yargıtay kararları gereğince bu iş için özel olarak işçi tutulduğunu ve karşılığında ödeme yapıldığını gösteren belge sunulması gerektiği, ancak dosyada davacının yüklenicisi ... İNŞ. Tarafından yapılan hasar onarımına ilişkin bu şirkete ödeme yapıldığını gösteren belge olmadığı için işçilik bedelinin talep edilemeyeceği ve yalnızca 536,14.-TL malzeme bedellerinin talep edilebileceği,

Talep edilebilir olduğu kanaatine varılan malzeme bedeli için hasarın oluştuğu 25.07.2022 tarihinden 31.07.2023 dava tarihine kadar avans faizi üzerinden yapılan hesaplama ile alacak tutarı 615,30.-TL, davacının yüklenicisi şirket tarafından yapıldığını beyan ettiği onarıma ilişkin karşılığında ödeme yapıldığı gösteren belge sunması halinde ise, 31.07.2023 dava tarihi itibariyle alacak tutarının 4.415,34.-TL olacağı" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; haksız fiilden meydana gelen hasar bedelinin tahsili talebine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta davalı taraf bir ticaret şirket olup tacir sıfatına haizdir. ... 'nün de 2560 sayılı Kanun kapsamında bir kamu kurumu olduğu ve kamu hizmeti yaptığı ancak çalışmalarının özel hukuk hükümlerine bağlı bulunduğu ve tacir sıfatını taşıdığı kabul edilmelidir. Davalının haksız eylem teşkil eden faaliyetinden kaynaklanan bu uyuşmazlığın da, yerleşik yargısal uygulamalarda görüldüğü gibi, adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekir. (HGK’nın 21/09/1983 gün ve 1980/11-2721; 1983/823 ile 29/11/1995 gün ve 1995/11-647; 1995/1043 sayılı kararları) Bu halde, huzurdaki davada Mahkememizin görevli olduğu anlaşıldığından davalının yargı yolu itirazının reddine; davalının hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının da reddine dair karar verilmiştir.

6098 sayılı T.B.K.'nun 49. maddesine göre "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü yer almaktadır.

Haksız fiil öğreti de hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması, zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu unsurların varlığı halinde zarar veren zarara uğrayan kişi ya da kişilerin zararlarını karşılamak durumundadır. Davacı zararı, haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı ... A.Ş.'nin, "... Mah. ... Sok. No: ... .../İSTANBUL" adresinde 25/07/2022 tarihinde, davalı ... tarafından yürütülen kazı çalışmaları sırasında davacının yer altı kablo ve tesislerinde hasara neden olduğu ve davaya konu hasarın meydana geldiği, bu durumun davacı şirket görevlileri tarafından tanzim edilmiş olan 30/06/2022 tarihli tutanak ile tespit edildiği görülmüştür.

Davalı ... tarafı ise, bahse konu adreste kendileri tarafından bir çalışma yapılmadığını, yüklenici ... İNŞ. tarafından yürütülen bir çalışma olduğunu ve aralarındaki sözleşme ve bağlı şartnameler gereği oluşan hasarın bu şirket tarafından karşılanması gerektiğini, bu sebeple kendilerine bir husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca oluşan hasara ilişkin davalı tarafında kusur durumunun da araştırılması gerektiğini ve davacının yer altı tesislerinin projesine ve yapı tekniğine uygun şekilde döşenip döşenmediğinin de araştırılması gerektiğini beyan etmiş, davanın kendileri açısından reddine karar verilmesini ve yüklenici şirkete ihbar edilmesini talep etmiştir.

Dolayısıyla davacının yer altı iletişim kabloları ve tesislerinde meydana gelen hasarların davalı ... yüklenicisi ... İNŞ. tarafından yürütülen bir kazı çalışması sırasında meydana geldiği konusunda bir belirsizlik olmadığı, asıl uyuşmazlığın hasarlara ilişkin olarak davalıların sorumluluk durumlarının belirlenmesi ile davacının söz konusu hasarların oluşmasında kusuru olup olmadığının tespit edilmesi noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Altyapı kazılarını ...'nin yüklenisi olan "... A.Ş. - ... İnş. ve Tic. LTD. ŞTİ."nin yaptığı, ...'nin ihale makamı olduğundan ve kazı çalışmalarını yapmadığından hasarları fiilen oluşturmasının söz konusu olamayacağı, ancak dava dışı "... A.Ş. - ... İnş. ve Tic. LTD.

ŞTİ."nin davalı ... adına yaptığı çalışmalar sırasında zararın gerçekleşmesi, işin davalı ...'nin gözetim ve denetimi altında yapılması hususu gözetildiğinde; davalı ... kendi görev kapsamı içinde kalan işi dava dışı yükleniciye ihale etmiş olup işin sözleşme ve mevzuata uygun yapılıp yapılmadığının denetim, hakkı, yetkisi ve sorumluluğu iş sahibi olan ...'de olduğundan, meydana gelen zarardan davalı ...'nin işin denetim sorumluluğu kapsamında sorumlu olduğu,

tüm sorumluluğun yükleniciye bırakılmasının sözleşmenin nispiliği gereğince sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişi konumundaki davacıya karşı ileri sürülemeceği, TBK m.61 gereğince birden çok kişi aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olduklarında haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, bu çerçevede davalı ...'nin husumet itirazının da yerinde olmadığı kanaatine varıldığından; ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 22/03/2023 tarihli 2021/...

Esas 2023/... Karar sayılı ilamı da nazara alınarak, maddi zarar hususunda mahkememizce alınan denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda; davanın kabulü ile 3.882,88 TL'nin 25/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2023/10623 sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek,

her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek; davalı aleyhine arabuluculuk giderlerinin yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

269,85 TL BAŞVURMA HARCI 269,85 TL PEŞİN HARÇ 269,85 TL PEŞİN HARÇ + 157,75 TL EKSİK HARÇ 38,40 TL VEKALET HARCI 427,60 TL KARAR VE İLAM HARCI 212,75 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 2.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

2.790,85 TL TOPLAM