İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/526 K.2025/823

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle. 16.04.2015 tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı araçta, yolcu konumunda bulunan müvekkilinin meydana gelen trafik kazası nedeniyle yaralandığı, Müvekkilinde maluliyet mevcut olup kaza nedeni ile işgü: ve özürlülüğüne neden olunduğu, Davalı ...

Sigorta Şirketine 10.04.2023 tarihinde başvuru yapıldığı ancak cevap verilmediği, Açıklanan nedenler ile resen gözetilecek hususlardan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere (belirsiz alacak davası olarak) öncelikle müvekkilinin ekonomik durumunun olmaması ve Yozgat'ta cezaevinde olması sebebiyle adli yardım talebinin kabulünü, Mahkemece zarar kapsamı (tazminat miktarının) belirlenmesini,

Müvekkilinin trafik kazasında yaralanmasından kaynaklı cismani zarar nedeni ile şimdilik 15 TL maddi tazminatın (5 TL sürekli iş göremezlik + 5 TL geçici iş göremezlik + 5 TL bakıcı gideri) ve ilerde belirlenecek tazminat miktarlarının başvuru tarihinden (10.04.2023) itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak taraflarına ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, eğer esas incelemesi yapılacak ise, kusur tespiti yapılmasına, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik mülga:20.02.2019) hükümleri uygun olarak heyet raporunun alınmasına,

alanında uzman bilirkişilerce poliçe tanzim tarihi uyarınca geçerli mortalite tablosu dikkate alınarak azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasını, Tazminat sorumluluğumuzun doğması durumunda hesaplamaların hazine müsteşarlığına kayıtlı uzman bilirkişilerce, TRH 2010 mortalite tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılmasına, Talep edilen geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatının poliçe kapsamı dışında olduğundan reddine, Hesaplanan tazminattan en az %20 hatır taşıması indirimi yapılmasına,

müterafik kusur durumunun araştırılmasını, İş kazası durumunun araştırılmasını, Müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden aleyhe faiz hükmedilmemesine, Aleyhe hüküm kurulması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...Noterler Birliğine müzekkere yazılarak, ...plakalı aracın aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... CBS'ye müzekkere yazılarak, 2015/... soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... 19. Asliye Ceza Mahkemesine müzekkere yazılarak, 2015/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davacı taraf için ekonomik sosyal durum araştırması için müzekkere yazılmış ve ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, vasi ... için ekonomik sosyal durum araştırması için müzekkere yazılmış ve ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, 16/04/2015 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'a rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... Devlet Hastanesine müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'ın 16/04/2015 yılında gerçekleşen trafik kazasına ilişkin gördüğü tedavi evraklarının gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

.... Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak, Mahkemenizin 2015/... esas sayılı dosyasında, mahkememiz davacısı asil ...'ın kısıtlılığının devam edip etmediğinin araştırılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Kusur oranının tespiti hususunda dosyamız Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş ve 10/11/2023 tarihinde Adli Tıp Raporu dosyaya sunulmuştur.

Maluliyet oranının tespiti hususunda dosyamız Adli Tıp 2. İhtisas Kuruluna gönderilmiş ve 28/08/2024 tarihinde Adli Tıp Raporu dosyaya sunulmuştur.

Maluliyet oranının tespiti hususunda dosyamız Adli Tıp 2. İhtisas Kuruluna gönderilmiş ve 10/01/2025 tarihinde Adli Tıp Raporu dosyaya sunulmuştur.

02/06/2025 tarihinde Doktor ve Aktüerya Hesap Uzmanı vasıtasıyla rapor aldırılmış ve dosyamıza sunulmuştur.

Davacı vekili 10/07/2025 tarihinde değer arttırım dilekçesi sunmuştur.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararına karşılık maddi tazminat istemine ilişkindir.

Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır.

KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir.

TBK md. 54 uyarınca bedensel zarar halinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar zarar olarak tazmin edilir.

Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır.

Dava konusu kaza 16/04/2015 tarihinde ...plakalı araç tarafından tek taraflı olarak meydana gelmiştir. Davacı, kaza sırasında araçta yolcu olarak bulunmaktadır. Kazaya ilişkin ... 19. ASCM’nin 2015/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama şikâyet yokluğu sebebiyle düşme kararı verilmiştir. Mahkememizce alınan ATK kusur raporuna göre araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Raporun usul ve yasaya uygun, denetime elverişli olduğu gözetilerek hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

19/02/2025 tarihli ATK maluliyet raporuna göre davacının %8,1 maluliyet ve 3 aya kadar iyileşme süresi bulunduğu anlaşılmıştır. Maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, kaza tarihine göre doğru yönetmeliğe göre hazırlandığı ve denetime elverişli olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Davacının bakıcı gideri zararı talebine rağmen ATK tarafından bakıcı ihtiyacı değerlendirilmemiş olduğundan mahkememizce doktor bilirkişiden rapor alınmış, davacının kaza sebebiyle 1 ay bakıcı ihtiyacının bulunduğu ve bakıcı giderinin 1.201,50 TL olduğu belirtilmiştir.

Kabul edilen kusur ve maluliyet raporuna göre hazırlanan aktüer raporuna göre davacının sürekli iş göremezlik zararının 1.036.107,90 TL ve geçici iş göremezlik zararının 2.873,25 TL olduğu hesaplanmıştır.

İstanbul BAM 9. HD 2022/2621 Esas ve 2023/553 Karar sayılı ilamı ile “Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücretin, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığı olduğu, ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır.

Zira, asgari geçim indirimi (AGİ), ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasına esas ücrete dahil edilemez (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 05/02/2019 tarih, 2016/2455 E. ve 2019/1005 K. sayılı kararı).” şeklinde karar vererek, pasif devre tazminat hesaplarında aginin ücrete dahil edilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Dolayısıyla agi hariç tutularak hesap yapılması usul ve yasaya uygundur.

Davalı taraf müterafik kusur ve hatır taşıması itirazında bulunmuştur. Davacının kaza sırasında emniyet kemeri takmadığı yönündeki müterafik kusur itirazının değerlendirilmesinde, kaza tutanağı ve dosya kapsamındaki belgelerden davacının emniyet kemeri takmadığına dair bilgi bulunmaması ile davalının bu iddiasına ilişkin herhangi bir delil sunmaması sebebiyle, müterafik kusur iddiası ispat edilemediğinden mahkememizce kabul edilmemiştir.

Hatır taşıması iddiasına ilişkin olarak, ceza dosyasında tarafların ve özellikle araç sürücüsünün ifadesinden para almadan, herhangi bir getirisi olmadan hatır için davacının taşındığı anlaşıldığından olayda hatır taşıması bulunduğu kabul edilmiştir. Yüksek mahkeme içtihatları uyarınca zarardan %20 hatır taşıması indirim yapılması gerektiğinden, 1.036.107,90 TL’den yapılan indirim sonucu davacının 828.886,32 TL zararının bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı sigorta şirketinin poliçesinin incelenmesinde limitin 290.000 TL olduğu görülmüştür. Davacı belirsiz alacak davası olarak açtığı işbu davada talebini sürekli iş göremezlik zararı için 287.126,75 TL olarak ve geçici iş göremezlik zararı için 2.873,25 TL olarak artırmış; bakıcı gideri zararı talebini ise artırmayarak 5 TL olarak kesinleştirmiştir. Davacının geçici iş göremezlik zararına ilişkin SGK kayıtlarının incelenmesinde, sigortalı olmadığı, çalışmasının bulunmadığı görülmüştür. Davacının gelir getirici bir işte çalıştığına dair davacı tarafından sunulan bir delil de bulunmadığından, davacının geçici iş göremezlik zararının doğmadığı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle davacının sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri zararının tazmini taleplerinin poliçe limiti ve değer artırım dilekçesi gözetilerek kabulüne, davacının kaza tarihinde çalışmaması sebebiyle geçici iş göremezlik zararının tazmini talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı her ne kadar dava dilekçesinde ticari faiz talep etmiş ise de değer artırım dilekçesinde yasal faiz talep etmesi, davalı lehine talebin azaltılması niteliğinde olduğundan, kabul edilen bedellere yasal faiz işletilmiştir. Dava açılmadan önce davalı şirkete başvuru yapılmış ise de, başvuru evraklarının tebliğine ilişkin evraklar mahkememize sunulmadığından faizin dava tarihinden itibaren işletilmesine hükmedilmiştir.

Katip ... Hakim ...