İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/250 K.2024/332

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket nezdinde "genişletilmiş kasko sigorta poliçesi" ile sigortalı ''...'' plakalı araç ile borçluların maliki ve sürücüsü olduğu ''...'' plakalı aracın çarpışması neticesinde 16.12.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında yapılan incelemeler neticesinde, müvekkili şirket nezdinde sigortalı ''...'' plakalı araçta meydana gelen hasar ve zararın "...'' plakalı araç sürücüsünün %75 kusuru ile gerçekleştiğinin tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından,

kaza nedeniyle pert olan sigortalı ''...'' plakalı araç için 251.600,00.-TL tutarında hasar tazminatı ödendiğini, müvekkili şirketin yukarıda belirtilen ödemenin gerçekleşmesi akabinde ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla öncelikle ''...'' plakalı aracın ZMMS poliçesinin bulunduğu sigorta şirketine başvurulduğunu ve 100.000,00.-TL tahsil edildiğini, bakiye 88.700,00.-TL'nin tahsili için borçlu ...'ye rücu yazısı gönderildiğini, ancak olumlu bir netice alınamadığını, bu nedenle 27.07.2023 tarihinde ...

37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davalılar aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, Davalılarca icra takibine itiraz edilmesi ve itirazlarla birlikte takibin durması üzerine zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu ve davalı taraflarla anlaşma sağlanamaması nedeniyle, işbu davayı ikame etme zaruretinin hasıl olduğunu bildirip, davanın kabulüne karar verilmesini, ...

37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve maddi gerçeğe aykırı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigorta şirketinin ödediği sigorta tazminatını kusurlu kişilere rücu talebine dayanan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı sigorta şirketinin rücu talebi TTK md. 1472 uyarınca halefiyet ilkesine dayanır. TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur.

Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.

Sigortacının, kendi sigortalısına halef olarak açtığı davalar sigortalının hukuki durumuna göre belirlenir. Yani görevli mahkemenin tespitinde sigortalı hangi mahkemede dava açacak ise, halef olan sigortacının da aynı mahkemede dava açması gerekir.

Somut olayda davacı ile davalılar arasında sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. Davacı dava dışı sigortalısına ödediği tazminatın rücunu talep etmektedir. Dava dışı sigortalının tacir olmadığı, kazaya karışan aracın hususi otomobil olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... ise, ...’ye bağlı bir müdürlüktür. Zira 3645 sayılı Kanun’a göre tüm hak ve yetki ...’ye aittir. Diğer davalı sürücünün de tacir olmadığı, belediye aracının şoförü olduğu anlaşılmaktadır.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Açıklanan içtihatlar ve ilkelere göre somut olay değerlendirildiğinde; davanın sigorta hukukundan kaynaklanmadığı ve dolayısıyla mutlak ticari dava olmadığı, dava dışı sigortalı ile davalıların tacir sıfatının bulunmaması sebebiyle davanın nispi ticari davalardan da olmadığı kanaati ile mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸ Hakim · ¸