İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/297 K.2025/108

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurum bünyesinde hizmet alımı kapsamında çalışmış olan ... tarafından müvekkili kurum aleyhine ... 8. İş Mahkemesi ... Esasına kayden açılan işçilik alacakları davasında mahkemenin 07.03.2023 tarihli, ...K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne dair kesin olarak karar verildiğini, kararda hükmolunan alacak kalemlerinin tahsili için alacaklı vekili tarafından müvekkili Kurum aleyhine ... 18. İcra Dairesi ...

E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, müvekkili kurum tarafından .. 18. İcra Dairesi ...

E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 43.450,00-TL ödeme yapıldığını, davalı firmalarla müvekkili kurum arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, müvekkili kurum tarafından ...'a ödenmek durumunda kalınan davalı firmaların sorumluluğunda kalan bedellerin, davalı firmaların çalıştırdıkları dönemle sınırlı sorumlulukları kapsamında paylarına isabet eden tutarların emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince tahsili amacıyla rücu edilmesi kapsamında, işbu davanın açıldığı beyanla;

fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla davalı firmaların çalışanı davadışı ...'a ödenen toplam tutardan davalı firmaların sorumluluğundaki 43.450,00-TL ödemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 30.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihinden hesaplanacak avans faiziyle birlikte (davalı ...ŞİRKETİ yönünden 20.000,00-TL, davalı ...

ŞİRKETİ yönünden şimdilik 10.000,00-TL) tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, davacı kuruma yazılan müzekkere cevabı, ... 8. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya örneği, SGK'ya yazılan müzekkere cevabı,...18. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 09/10/2024 tarihli celsesinin 7 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 06/12/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"1- Dava dışı işçi ...'un, (davaya konu olan alacaklar döneminde) (07.03.2015 - 17.05.2018) arasında (1166 gün) davalı şirketlerin işçisi olarak TRT/İstanbul Müdürlüğü işyerlerinde “temizlik işçisi” olarak çalıştığı,

2- ... 8. İş Mahkemesi'nin 07.03.2023 tarih ... E. ...K. sayılı karar ile hüküm altına alınan alacaklar (kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti) için davacı ... tarafından... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 43.450,00 TL ödendiğine,

3-Yasal düzenlemeler, Yargıtay'ın ve İstanbul BAM Hukuk Dairesi'nin emsal kararları, davacı Kurum ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alımı Sözleşmelerinin 22. Maddesi ile 36/3-4 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı ... ile davalı şirketler arasında “asıl işveren- alt işveren ilişkisinin” bulunduğu,

Davacı ... tarafından ...18. İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 43.450,00 TL olarak yapılan ödeme + avans faizleri ile birlikte:

Ödeme Tarihi Dava Tarihi Rücu Tutarları Toplamı Faiz Tutarları ... Ltd. Şti. 30/03/2023 22/05/2024 17.749,83 5.675,93 ... Ltd. Şti. 30/03/2023 22/05/2024 25.700,17 8.218,25 olabileceği" yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; davacının dava dışı işçiye ödemek durumunda kaldığı işçilik alacaklarına ilişkin bedelin davalı şirketlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü yer almaktadır.

Kanunun kullandığı "birlikte sorumluluk" deyiminden tam teselsülün kastedildiği sonucuna varmak gerekir. Böylece alacaklı işçi; kendi işvereni olan alt işverenden alamadığı işçilik haklarını dilerse alt işverenden, dilerse asıl işverenden isteyebilecek hatta her ikisinden birden talepte bulunabilecektir. Asıl işverenin ödemek zorumda kaldığı tutarlar için alt işverene rücu etmesi mümkündür.

Mahkememizce yapılan yargılama, dosyada mevcut tüm deliller, alınan bilirkişi raporu ve yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda taraflar arasında yapılan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında dava dışı işçinin davalı şirketlerin işçisi olarak 07/03/2015-17/05/2018 tarihleri arasında ....Müdürlüğünde temizlik işçisi olarak çalıştığı anlaşılmıştır. Davacı kurum ile davalı ... Ltd.

Şti. arasında (İhale Kayıt No:...) yapılan (01.08.2016- 31.07.2018 arasında yürürlükte bulunan) Hizmet Alımı Sözleşmesinin 36.4 maddesinin: "Sözleşme süresince yüklenici şirket, bünyesinde çalıştıracağı işçilerin işe alınması, işten çıkarılması neticesinde doğabilecek tüm yükümlülükler (4857 Sayılı İş Kanununun 112. maddesindeki tazminat ödemeleri hariç)...

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mevzuatı ile ilgili tüm sorumluluklar yüklenici şirkete ait olacaktır." şeklinde düzenlendiği, buna göre davacı kurumun, davaya konu tazminattan taraflar arasındaki sözleşmenin 36.4 maddesi gereğince sorumlu tutulamayacağı anlaşıldığından davalı ... Şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı ...

Şirketi yönünden ise dava dışı işçinin kapsamında çalıştırdığı hizmet alımı sözleşmesine göre, davacı şirketin ödemek zorunda kaldığı yüklenici işçiye ait ödemeyi yüklenici şirkete rücu edebileceği, davalı şirketin dava dışı işçiyi çalıştırdığı süre ile sınırlı olmak üzere ödenen bedelden sorumlu olduğu, ödemenin dava dışı işçinin davalı şirketteki çalışma sürelerini de kapsadığı anlaşılmakla; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı ...

Şirketi yönüden davanın kabulü ile. 17.749,83 TL'nin 30/03/2023 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:... sayılı dosyasından arabulucuya 3.800,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş, davalı şirketlerin arabuluculuk toplantısına mazeret bildirmeksizin katılmadıkları görülmekle,

yargılama giderinin davalı şirketler aleyhine yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

427,60 TL BAŞVURMA HARCI 512,33 TL PEŞİN HARÇ 512,33 TL PEŞİN HARÇ 230,00 TL TAMAMLAMA HARCI 230,00 TL TAMAMLAMA HARCI + 470,16 TL EKSİK HARÇ 357,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 1.212,49 TL KARAR VE İLAM HARCI 4.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

+ 60,80 TL VEKALET HARCI

5.587,73 TL TOPLAM